Nižnii Novgorod

Nižnii Novgorod
Флаг[d] Герб[d]
56°19′37″ с. ш. 44°00′27″ в. д.
Valdkund	Venäma
Глава	Yury Shalabayev[d]
Istorii da geografii
Tegemižen päiv	1221
Pind	410,6
Высота	200
Aigvö	UTC+3[d]
Eläjad
Eläjad	▼1 204 985 чел. (2024)
Lugud
Telefonan kod	831
Počtan indeksad	603000–603999
Официальный сайт(ven.)​(fr.)​(saks.)​(isp.)​ (angl.)
Mediafailad RUWIKI-tedoiš

Alauz'lidn (ven.: Нижний Новгород, paginas muite Нижний paksus, vozil 1932−1990 — Gor'kii, ven. Горький) om millionerlidn Venäman päivlaskmas. Se om Alalidnan agjan administrativine keskuz, kaikiš suremb lidn da lidnümbrik, mugažo Volgaveren federaližen ümbrikon pälidn. Lidn om Alalidnan aglomeracijan keskuz (2,1 mln rist.).

Istorii

Eländpunktan aluz om pandud vl 1221 kuti Alaman Uz'lidn (ven.: Новгород Низовской земли). Vozil 1350−1392 se oli Alalidnan da Suzdalin ruhtinazkundan pälidnaks. 16. voz'sadaspäi Alalidnan kreml' om olmas kaks'kilometriženke seinänke da 13 čuhundusenke.

Geografijan andmused

Lidn sijadase Volgan da Okanjogen ühthejoksmusen sijas, Volgan oiktal randal. Lidnan keskuzpala seižub 200 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Reljef om tazo. Lähembaižed ezilidnad oma Bor pohjoižpäivnouzmas Volgan vastrandal, Kstovo suvipäivnouzmas i Dzeržinsk päivlaskmas.

Klimat om ven kontinentaline. Voden keskmäine lämuz om +4,8 C°. Ekstremumad oma −41 C° i +38 C°. Paneb sadegid 648 mm vodes, vähemba uhokus-sulakus (35..36 mm kus).

Administrativine jagand

Alauz'lidnan administrativižed rajonad:
Jogentagaine pala
     Avtotegimen      Kanavinan      Leninan      Moskvan      Sormovon
Korktan randan pala
     Alalidnan      Nevondkundaline      Okanveren

Alauz'lidn jagase kahesaks administrativižeks rajonaks.

Kaik kahesa küläd, nell' žilod, Vihand Lidn-kurortžilo (ven.: Зелёный Город, 2409 rist. vl 2017) i Podnovje-slabad (1208 rist. vl 2010) mülüdas lidnümbrikho Alauz'lidnan ližaks. Lidnümbrikon pind om 514,56 km².

Edeline lidnan pämez' (mer) om Vladimir Panov (viluku 2018 — semendku 2020).

Eläjad

Vl 1913 lidnan ristitišt oli 111 400 ristitud. Vn 2010 kaiken Venäman rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 1 250 619 ristitud, lidnümbrikon — 1 259 738 ristitud. Kaikiš suremb lidnan ristitišt oli 1 445 000 eläjad vl 1991. Ristitišton migracii tegese Moskvan regionha pälidnan lähembusen taguiči.

Rahvahad (2010): venälaižed — 94,3%, totarlaižed — 1,0%, toižed rahvahad — 4,7%.

Transport

Rahvahidenkeskeine sodavägiden da civiline Strigino-lendimport (ven.: Стригино, GOJ / НЖС, 1,14 mln passažiroid vl 2018) sijadase 18 kilometras suvipäivlaskmha lidnan keskusespäi. Sišpäi tehtas reisid Evropan i Keskuzazijan maihe, Venämadme tobjimalaz, mugažo lebutahoiže.

Avtobusad, trolleibusad, tramvaid da maršruttaksid oma kundaližeks transportaks lidnas. Vspäi 1985 metro radab lidnas (vl 2019 om kaks' jonod, 15 stancijad, 21,6 km raudted), vspäi 2013 — lidnelektrojonused (vl 2019 om kaks' jonod, 18 stancijad, 65,9 km raudted).

Vl 1862 raudte tuli lidnha. Nügüd' Alauz'lidn om järed raudtesol'm. Vspäi 2010 Sapsan-jonused ühtenzoittas lidnad Piterinke Moskvan kal't.

Galerei

• Нижний Новгород-02935-2.jpg

  Lidnan Duman i Administracijan sauvuz Alauz'lidnan Kremliš (2018)

• Nizhniy Novgorod Dyatlov hills.JPG

  Alauz'lidnan Kreml' (2008)

• 

  Ph. Aleksandr Nevalaižen kafedraline päjumalanpert', vn 2021 nägu

• 

  Voznesenjan Pečerskii mez'jumalankodi, vn 2016 nägu

• 

  GAZ:an päine administrativine sauvuz vl 2011

• Комплекс завода Красное Сормово.jpg

  «Sormovo»-kompanijan pertišt vl 2015 (laivansauvomine)

• NN-16-05-2022 45.jpg

  Alauz'lidnan jarmankan päsauvuz vl 2022

• Nizhny Novgorod. Ganza Mall on Rodionov Street.jpg

  «Ganza»-moll (2018)

• 

  Alauz'lidn-Moskovskii-päraudtestancijan sauvuz vl 2019

Sebruzlidnad

• Germanii Essen, Pohjoine Rein da Vestfalii, Saksanma (vspäi 1991)
• AÜV Filadel'fii, Pensil'vanii, Amerikan Ühtenzoittud Valdkundad (1994)
• Ukraina Har'kov, Ukrain (2001)
• Suomenma Tampereh, Suomenma (1995)

Irdkosketused

• Lidnan Duman oficialine sait (gordumannov.ru). (ven.)
• Lidnan ohjastusen oficialine portal (admgor.nnov.ru, нижнийновгород.рф). (ven.)  (angl.) (isp.) (saks.) (fr.)