Salehard

Salehard
Пуӆңават Саляʼ харад
Флаг[d] Герб
66°32′00″ с. ш. 66°38′00″ в. д.
Valdkund	Venäma
Istorii da geografii
Tegemižen päiv	1595
Pind	19
Высота	15
Aigvö	UTC+5:00[d]
Eläjad
Eläjad	▲49 160 чел. (2024)
Lugud
Telefonan kod	34922
Počtan indeksad	629000
Официальный сайт
Mediafailad RUWIKI-tedoiš

Salehard (ven. i tot.: Салехард, nenc.: Сăля' харăд «lidn nemel», hant.: Пуӆңават, komi: Обдор «Obin rand») om Venäman lidn da lidnümbrik valdkundan pohjoižes. Se om Jamalan Nenciden avtonomižen ümbrikon administrativine keskuz, ümbrikon koumanz' lidn eläjiden lugun mödhe. Om ümbärtud Uralanveren rajonan territorijal.

Istorii

Eländpunktan aluz om pandud kozakoil vl 1595 kuti Obdoran lidnuz (ven.: Обдорский острог). Vl 1807 heittihe lidnusen seinid, i Obdorsk kändihe muite žiloks. Vl 1930 panihe žilod Jamalan Nenciden avtonomižen ümbrikon keskuseks. Udesnimihihe Salehardaks vl 1933, sai lidnan statusad vn 1938 27. päiväl kül'mkud.

Lidn šingotase kalakonservkombinatal, jogi- i merilaivišton bazaks i agrotehmižel, mugažo kuldansamižen i geologijan edheotandoiden päfaterad sijadasoiš Salehardas.

Geografijan andmused

Lidn sijadase Polui-jogen oiktal randal, läz Poluin ühthejoksmust Obinjogenke, 15 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Matkad Moskvhasai om 1940 km suvipäivlaskmha orhal vai 4200 km avtotedme Uden Urengoin kal't. Lähembaine Labitnangi-raudtestancii da lidn om Obin vastrandal, 16 kilometras Salehardaspäi orhal lodeheze, ühtenzoittas lidnanke ehtatimel kezaaigan i tal'vtel jädme. Pohjoižen nabapirdan pala om lidnanpirdan südäimes.

Voden keskmäine lämuz om −5,7 C°. Heinkun lämuz +15 C°, vilukun i uhokun — −23 C°. Paneb sadegid 450 mm vodes, enamba kezakus-elokus. Polärine päiv Salehardas vedase 31 päivest voden aigan, kezakun 7. päiväspäi heinkun 7. päivhäsai. Sen aigan päiväižen üläpala ei laskte taivhanröunan taga, i ei oleskele polärišt öd lidnas.

Pel'vož-žilo (287 rist. vl 2017) mülüb lidnümbrikho Salehardan ližaks. Lidnümbrikon pind — 1 017,68 km².

Eläjad

Vn 2010 kaiken Venäman rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 42 544 ristitud, lidnümbrikon — 42 845 ristitud. Kaikiš suremb lidnan ristitišt om nügüd'. Ortodoksižen hristanuskondan Pedroin da Pauloin päjumalanpert' (om saudud vll 1883−1894), puine Jumalanmaman «Kaikiden gorähižiden ihastuz»-jumalaižen puine pühäpert' (2007), Aleksandr Nevalaižen jumalanpert' (2015) i Vladimiran časoun' (1994) oma olmas lidnas, järed Spasan Toižetamižen päjumalanpert' om sauvomas vspäi 2013. Sen ližaks, baptizman «Vefil'»-jumalanpert' radab, i islaman pühäpert' om saudud vl 2000.

Rahvahad (enamba 0,6% vl 2010): venälaižed — 61,3%, totarlaižed — 8,5%, ukrainalaižed — 5,8%, hantilaižed — 3,1%, nencalaižed — 2,8%, komi-ziränilaižed — 2,6%, kirgizlaižed — 1,0%, saksalaižed — 0,8%, vaugedvenälaižed — 0,7%, kumikad — 0,6%, čuvašalaižed — 0,6%, baškiralaižed — 0,6%, toižed rahvahad — 5,8%, rahvahuden ozutandata — 5,8%.

Jamalan polärine agroekonomine tehnikum i Jamalan äiprofil'ne kolledž oma professionaližen opendusen aluzkundoikš.

Galerei

• Городская администрация (Салехард) - panoramio.jpg

  Lidnan administracijan sauvuz (2013)

• Салехард - panoramio (4).jpg

  Obin i Uralmägiden nägu lidnaspäi

• Salaehardpetrpavel.jpg

  Phh. Pedroin da Pauloin päjumalanpert', vn 2012 nägu

• Мечеть, Салехард - panoramio.jpg

  Lidnan «Nurd-Kamal»-mečet', vn 2013 nägu

• Headquarters of "Yamalneftegaz".jpg

  «Jamalneftegaz»-edheotandan päfater («LUKOIL»-kompanijan pala) vl 2015

• Yamal Airlines Headquarters.jpg

  «Jamal»-aviakompanijan päfater i «Ob'»-adivpert' vl 2015

• Shemanovsky museum and exhibition complex (3).jpg

  Muzei da ozutelendkeskuz I. Šemanovskijan nimed (2015)

• Школа искусств, Салехард, ул. Республики, 40 - panoramio.jpg

  Čomamahtoiden škol

• 

  Nacionaline kirjišt Jamal-sildan Fakel-restorananke sildan härgan päl tagamal. Sild om saudud Šaitank-joges päliči

• 

  Ümbrikon rahvahiden kul'turoiden keskuz (ezimal) i ümbrikon administracijan sauvuz (vižžiruine, 2015)

• Салехард. Пристань - panoramio.jpg

  Jogivaldmad (2013)

• 

  Salehard-lendimportan sauvused vl 2012

Homaičendad

Irdkosketused

• Lidnan Duman oficialine sait (duma.salekhard.org). (ven.)
• Municipaližen «Salehard-lidn»-ühtnikan tobmuden oficialine portal (salekhard.org). (ven.)
• Salehardan lidnanznaman ümbrikirjutand heraldicum.ru-saital. (ven.)