Medvežjegorsk

Рувики-späi
Lidn
Medvežjegorsk
karj.: Karhumäki, Karhumägi
Medvezhyegorsk building.jpg
Герб
Герб
62°55′ с. ш. 34°27′ в. д.GЯO
Valdkund  Venäma
Venäman subjekt Karjala
Municipaline rajon Medvežjegorskan
Lidnalaine küläkund Medvežjegorskan
Sijaline jagamine 5 rajonad (Päivnouzman,Okt'abr'skan, Pervomaiskan, Privokzalan, Keskmäine)
Lidnalaižen küläkundan pämez' Hlistko Dmitrii Väčeslavovič[1]
Istorii da geografii
Om pandud 1916 voz'
Enččed nimed Medvežja Gora
Lidn  1938 voz'
Pind
  • 14
Korktuz' meren pindan päl 30 m
Aigvö UTC+3[d]
Eläjad
Eläjad
  • ▼11 962 чел. (2021)
Rahvahad venälaižed, karjalaižed, ukrainalaižed
Uskondad ortodoksine uskond, ortodoksižed jevangelian uskondad
Katoikonim medvežjegorcad
Lugu-identifikatorad
Telefonan kod +7 81434
Počtan indeks 186350
Kod ОКАТО 86224501
Kod ОКТМО 86624101001
admmedgora.ru
Medvežjegorsk (Россия)
Точка
Medvežjegorsk
Точка
Логотип РУВИКИ.Медиа Mediafailad RUWIKI-tedoiš

Medvežjegorsk (ven.: Медвежьего́рск, karj.: Karhumägi[2], suom.: Karhumäki) om Venäman lidn Karjalas. Se om Medvežjegorskan rajonan administrativine keskuz da Medvežjegorskan lidnalaižen küläkundan keskuz.

Etimologii

Eländsija sündui läz Medvežja Gora (ven.) (vep.-raudtestancijad (om avaitud vodel 1916 da muga nimitase tühäsai); nimen sai Medvežja Gora-küläspäi, mitte sijadase 30 kilometras stancijaspäi. Vodel 1938 Medvežja Gora-külä tegihe lidnaks Medvežjegorsk-nimenke[3].

Fiziko-geografine harakteristik

Geografine sijaduz

Lidn sijadase Änižen randal 152 km pohjoižen polhe Petroskoišpäi Karjalan kekskmäižel polel Änižen Povencan Suren lahten öbokan röunal Kumsa- da Vička-jogiden jogensuiš. Ümbri lidnad oma čomad kall'od da letk-kivisižed kukhad, kus kazvab kavagpuine mec.

Medvežjegorsk sijadase orografižiden tahoiden keskes: sen päivlaskman polhe om Äniž-Ladogan vezijagamine, pohjoižehe da homendezbokaha — Äniž-Baltian vezijagamine, suvehe — Änižtagaine sel'gine rajon, da päivnouzman Povencan da Änižtagaižen lahtoiden randadme — Päivnouzm-Änižen tazangišt[4].

Il'mišt

  • Voden keskmäine il'man temperatur — 2,2 °C.
  • Il'man toreh — 79,9 %.
  • Keskmäine tullein piguz' — 1,6 m/s.

Keskmäine vilukun temperatur Medvežjegorskas, voziden 1961—1990 normoiden mödhe, om −13 gradusad, uziden normoiden mödhe om −10.6 gradusad. Kezal oma vauktad öd (ven.) (vep., ned oma semendkun keskespäi da heinkun lophusai.

Il'man keskmäine temperatur Medvežjegorskas NASA-tedoiden mödhe[5]
Vil Uho Kev Sul Sem Kez Hei Elo Süg Red Kül' Tal' Voz'
−11,1 °C −10,3 °C −5,1 °C 1,0 °C 7,2 °C 13,6 °C 16,7 °C 13,9 °C 8,8 °C 3,0 °C −3,7 °C −8,1 °C 2,2 °C
Gidrotoponimik
  • Änine
  • Kitajan järv
  • Plotičje (Milnoje) järv
  • Vička-jogi
  • Kumsa-jogi
  • Lumbušanka-jogi

Istorii

Eländtahon tegemižen eziolod

Vodel 1914 Venäman imperii ühtni Ezmäižen mail'man voinaha, sikš tegihe tarbhuz' tehta raudten Barencan meren kül'mätomiden lähtidennoks. Vodel 1915 zavodihe Murmanskan portan sauvond Kol'skijan lahtes, savond kaht pen't portad Kem'-lidnas da Soroka-lidnas, da völ Murmanskan raudten sauvond, mitte voi ühtenzoitta Romanov Murmanal Petrogradanke.

Stancijan da pos'olkan sauvond

Medvežja Gora-raudtestancii om tehtud Änižen elämatomal randal. Stancijanno sündui ühtennimine pos'olk. Vodel 1915 järven randal oli tehtud pristan'. Materialad raudten stancijan sauvondan täht toskeškatihe vezimatkadme Petrogradaspäi ei Povencaha, kut ende, a tulijaha Medvežja Gora-külähä. Ten sauvondaha tarkištelijoiden sijas ühtniba Venäman sojuzižeden maiden oficerad: Anglijan da Francijan[6]. Völ oli tehtud keskaigaine depon pert'.

Vodel 1916, arhitektoran R. М. Gabe projektan mödhe, om tehtud puine vokzalan pert' šatravuiččen katusenke da špilinke. Nece sauvotuz, peniden vajehtusidenke, kaičihe tähäsai. Kül'mkus vodel 1916 mäniba ezmäižed pojezdad. Sidä aigahasai stancijanno jo eli 300 mest, kahtes pos'olkas — Zaharjevskan da Železnodorožnom. Administrativižen jagamižen mödhe stancii mülüi Povencan ujezdaha.

Rahvahaline voin

Jäl'ghe Redukun rahvahanlibundad da Venäman monarhijan murendad vodel 1917 zavodihe politižiden partijoiden vastaitipanend.

Kül'mkus vodel 1917 Medvežja Gora-stancijan möto ajoi ezmäine pojezd Murmanskan polhe, siloi sid' oli 300 eläjad. Erased niišpäi radoiba mecpilindan da pihkankurindan zavodoil, toižed — raudten pajoiš[7].

Voden 1917 lopus tedoti ripmatomuden polhe Sur' Suomen kn'ažestvo.

Keväz'kus vodel 1919 Medvežja Gora-stancijal avaižihe ruskedarmine klub Karl Libknehtan da Roza L'uksemburgan nimel.

Rahvahaližen voinan voziden 1918—1920 da intervencijan aigan voden 1919 uhokun lopuspäi sulakun augotišehesai oliba lopmatomad vointorad Segeža — Medvežja Gora tahol. Semendkus vodel 1919 Medvežja Gora-eländsijan okkupiruiba anglialaižed interventad. 23 päiväl semendkud ned sirdiba bol'ševikoiden voinjoukud Medvežja Gora-pos'olkaspäi, sidä jäl'ghe vointorad sirdihe läz Käppäsel'g-stancijad da Änižtagaižes.

Neniden päividen aigan Kemišpäi Medvežja Gora-pos'olkaha raudtedme oliba todud katerad-istrebitelid, miččed tegiba belogvardeiskijan Änižen laivišton. Lidnan hüviš strategižeš oloiš oli tehtud laivišt da baza, kus oli enamba 20 vezilaivad, vägev randan artillerine batarei. 6. kezakud vodel 1919 tuli Britanian meriaviacijan ven.: «Передовое крыло» (angl.: Forward Wing), miččes oli nel'l' uzid sidä aigadme bombardirovščikad "Fairey IIIC"[8].

Rahvahaližen voinan da intervencijan aigan ripmatomuden Venämalpäi da Suomelpäi pakičeškanzi Pohjoine Karjala (ven.) (vep..

Sovetskii valdmehišt

Kezakus vodel 1920 Oloncan da Arhangel'skan gubernijoiden territotijoil, miččil eliba karjalaižed oli tehtud Karjalan radkommun. Sihe mülüiba Petroskoi-lidn da Oloncan, Petroskoin da Povencan ujezdoiden karjalaižed volostid.

VCIKan zakonan mödhe 20. sügüz'kud vodel 1926 vahvištotihe da 1. redukuspäi om pästtud eloho uz' Povencan ujezdan administrativine jagamine, miččen mödhe oli tehtud Medvežjegorskan volost' keskusenke pos'olkas Medveüja Gora-stancijanno.

Vodel 1927, VCIKan dekretan mödhe Avtonomižen Karjalan SSRan (ven.) (vep. rajonirovanijas 29. elokud vodel 1927, heittud ujezdoiden da volostiden sijas tehtihe 26 administrativišt rajonad, sen lugus Medvežjegorskan rajon[9].

Belomoro-Baltižen vezikanalan sauvond. Medvežjegorsk

Vodel 1930 sovetskii valdmehišt vahvištoiti pätandan Belomoro-Baltižen kanalan (ven.) (vep. sauvondas. Administrativižeks sauvondtahon da Belomori-Baltižen radlagerin (Belbaltlagan) keskusekstegihe Medvežja Gora-stancii da pos'olk stancijanno.

"Beltbaltlagan" klub Dmitrovas vodel 1933. Kirjutuz pertil: Tervhen kanalan t. Stalinan nimel sauvojile
Kanaloarmejec! Räkäspäi radospäi sulab sinun märaig Plakat. Dmitlagan paindišt

Vodel 1933 üks'žiruine "BelBaltlagan" klub sirttihe Dmitrov-lidnaha, в центр Dmitrovlagаn keskusehe. Klubas pidettihe erazvuiččed aktivistoiden da kirjutajiden ezitused (sen lugus Maksim Gor'kii) hüväs kodvindrados kanalal Moskvan nimel. Sigä se seižui voziden 1950 lophusai, sidä jäl'ghe sen tahol sauvoiba Dmitrovan ekskavatoroiden zavodan kul'turpertin (nügüd' nece om Sovremennik-kul'turpert')[10]. Dmitlagan ohjandajaks tegihe üks' BelBaltlagan ohjadajišpäi — S. G. Firin.

Kanal om avaitud 2. elokud vodel 1933, 17. elokud läksi SSSRan rahvahaližidenkomissaroiden nevondišton käsk № 1774—384с "Belomoro-Baltižes kombinatas". Kombinatan tegendan pätego om "Belomoro-Baltižen kanalan tov. Stalinan nimel da sen lähembaižiden rajonoiden kävutamine". Belomorsko-Baltižen kombinatan azjmehišt jäi pos'olkas Medvežja Gora-stancijanno[11].

Medvežjegorskas radoiba nahkan tegemižen da kengiden omlendan zavodad, kombinatal tehtihe pun kaks'toštkümnel mecpilindan ramal, pästtihe pusepan tavarad da kaludišton.

Vozil 1930 pos'olkan eläjiden lugumär kazvoi.

Redukus vodel 1936 Medvežja Gora-stancijan Meczavodan da Raudten pos'olkad mülüiba Kirovan pos'olkaha, Arnol'dovskii pos'olk om udes nimitadud Okt'abrskijaha[12].

Vodel 1938 RSFSRan ülembaižen nevondišton prezidiuman käskon mödhe 26. sügüz'kud Medvežja Gora-radpos'olk sai lidnalaižen statusan Medvežegorsk-nimenke[13].

Vozil 1930 Medvežjegorskan rajonas om saubatud 11 jumalanpertid.

Voinan aigad

22. kezakud vodel 1941 Germanii zavodi vointegod Sovetskijan Sojuzan vasthapäi. Aigoiš homendesel 25. kezakud sovetskijan aviacijan voiskad tegiba aviaiškendan Suomedme, mitte andoi ičeze aerodromad L'uftvaffen bazoiden täht. Sidä jäl'ghe Suomi, oldes Germanijan sojuznikan, mugažo ühtni voinha SSSRan vasthapäi.

Voiskiden sijaduz tal'vkus vodel 1941.
Medvežja Gora-raudtestancii vodel 1943.

29. kezakud Suomen polespäi Sovetskijan Sojuzan vasthapäi zavodihe ühthine suomen da germanian voiskiden vointacind. 10. heinkud Päivnouzman Karjalas zavodihe vointacind, mitte tehtihe Suomen "Karjalan armijan" voiskad. Niiden pätego oli udes sada valdha tahod, miččed kadotiba Tal'veližen voziden 1939—40 voinan aigan, da völ edeline sirdänd päivnouzman polhe.

Elokus vodel 1941 Medvežegorskaspäi Belomorskaha evakoičetihe Belomoro-Baltižen vezikanalan azjmehišton da sen tehnižed palad.

5. tal'vkud vodel 1941 Suomen "Karjalan armijan" voiskad tuliba Medvežegorskaha[14].

11. tal'vkud, kaikiden Rusttan armijan voinvägiden tagendusen jäl'ghe, sovetskijad saldatad poukahtoitiba jäl'gmäižen kanalan saupken. Vezi kebnas valoihe Änižehe päliči Povenec-pos'olkad, mitte ani kaik oli muretud vedel. Frontan röun azotihe Belomoro-Baltižen kanalal, miččen farvater tegihe neitraližeks šoiduks.

Vilukus vodel 1942 sovetskijad voiskad tegiba Medvežjegorskan tacindtegon. Sirtta suomen voiskid ei sand, no necen azjtegon täht megvežjegorskan vastustajiden jouk kävutoiti kaik ičeze varaväged da ei voind tehta tacindtegod vodel 1942.

Vodel 1942 suomen armijan ohjandai Gustav Mannergeim andoi käskon pit'kaigaižen röunan sauvondas Masel'skan järvenkeskel.

Voden 1944 keskeks suomen armii tegi frontanno Medvežegorskan polestusen röunan, mitte oli Segjärven da Änižen Povencan lahten keskel[15].

Medvežjegorsk da sen ümbrišt tegihe vägevaks da süväks ešelonirovanižeks polestusen sol'meks. Sauvotihe kaks' linijad: ezine — enamba pöudosine (oli läz frontan röunad) — da päpit'kaigaine, sirttud frontan röunaspäi 10—20 kilometraks. Eziröun, mitte läksi Masel'skan jarvenkeskelpäi da päröun, mitte oli kaiken kaidembas järvenkesken tahos, ühtenzoitiba järviden randad lühüdan matkan mödhe. Kaikil päülüsil lidnan pohjoižen, homendezbokan, öbokan polišpäi oli tehtud 11 tugeduzpunktad ambundtsijoidenke, miččed oli röunotadud vanumel da minpöudoil. Medvežjegorskan vahvištoituzrajonan frontan 1 km oli 4-5 dotad da kuverz'-se dzotad.

Kezakus vodel 1944 sovetskijad voiskad zavodiba vointacindan Karjalas. 21. kezakud zavodihe Süvär'-Petroskoin azjtego — jäl'ghe artambundad 313. divizijan palad ehtatiba Belomoro-Baltian kanalan. Pidädes vihanikoiden vastustust, armijan voiskad ezmäižes päiväs sirdihe 14-16 km kaikedme 70-kilometrižen vointacindan šoidudme. Divizijan saldatad ünbärziba Povenec-pos'olkan pohjoižen da öbokan polišpäi, otiba sidä da zavodiba sirttas Medvežjegorskan polhe. Sidä päiväl Medvežjegorskannoks tuli Karjalan frontan 32. armii (313-nden, 176-nden da 289-nden divizijoiden joukus), no rohkaiduz kerdalaz otta lidnad vointacindan abul tegihe ozatomaks. Sovetskijad voiskad otiba lidnan ehtal 23. kezakud vodel 1944[14].

Lidn voinan jäl'ghe

Elokus vodel 1944, jäl'ges Medvežjegorskan päzutandad, lidnas udes tehtihe Belomorstrojan NKVD-azjmehišt. Sen pätego oli Belomoro-Baltižen kanalan udištamine, mitte poukahtihe sovetskijad voiskad lähttes vodel 1941 da lopuks muretud voinan aigan, sikš ku frontan röun vedihe kanalan trassadme. Tariž oli kaiken udištada Povencan pordhan 1—7 vezisaupked, vedensaubad, vezipästandad. Udištuzradoiden ühthine maks oli läz 100 mln rubl'ad, maradoiden mär — 1706 tuh. m³, betonradoiden — 41 tuh. m³. 12. tal'vkud vodel 1944 Sovetskijan Sojuzan valdkundaline polestuzkomitet pätti zavodida kävutoitta kanalad kezal vodel 1946.

Ezmäižikš radnikoikš tegihe mobiliziruidud ruminialaižed — Černovickan agjan eläjad. 19 da 22. elokud Medvežjegorskaha tuli kaks' etapad, mitte lugumär oli 3600 mest. Redukus — koumanz' etap (261 mest), а jäl'ges penil joukuil: grekalaižed, bolgarialaižed, kabardino-balkarcad. Semendkus vodel 1945 zavodihe kanalan udištusen sauvondradod. Tal'vkus vodel 1945 Petroskoin erilagirišpäi tuli 445 sovetskijad voinmehed, kudambad ende oliba ottud plenha Suomes[16].

16. kezakud vodel 1946 kanalan udištadihe, sil ujui ezmäine laiv.

Redukus vodel 1946 Medvežjegorskas om tehtud SSSRan MVD-ministerstvan Medvežjegorskan invalidoiden lager' (ven.: «Медвежьегорлаг»), mitte oli GULAG (ven.) (vep.-lagerin valdas[17].

30. heinkud vodel 1953 zavodi rata Medvežjegorskan leibän paštandan zavod[18].

Vilukus vodel 1956 Medvežjegorskas avaižihe ven.: «Дружба»-kinoteatr, mitte nügüd' ei rada[19]. Kül'mkus vodel 1958 lidnas om avaitud S. М. Kirovan muštpacaz. Vestatuz Om tehtud kaks' vestatusen ekzempl'arad: Petroskoin da Medvežjegorskan täht.

Vodel 1956 om avaitud Medvežjegorskan internat-škol, mitte sai S. M. Kirovan nimen.

Eläjad

Eläjiden lugumär
1931[20]1939[21]1959[22]1967[23]1970[24]1979[25]
3900↗12 108↗15 824↗17 000↗17 465↗20 300
1989[26]1992[27]1996[28]1998[29]2000[30]2001[31]
↗20 373↘20 200↘19 300↘19 000↘18 400↘18 000
2002[32]2003[33]2005[34]2006[35]2007[36]2008[37]
↘17 283↗17 300↘16 600↘16 200↘16 000↘15 700
2009[38]2010[39]2011[40]2012[41]2013[42]2014[43]
↘15 446↗15 533↘15 500↘15 160↘14 958↘14 833
2015[44]2016[45]2017[46]2018[47]2019[48]2020[49]
↘14 647↘14 520↘14 446↘14 340↘14 249↘14 091
2021
↘11 962
5000
10 000
15 000
20 000
25 000
30 000
1931
1979
2000
2006
2011
2016
2021

Venäman rahvahan kirjutamižen tedoiden mödhe vodel 2020, 1. redukuks vodel 2021 eläjiden lugun mödhe lidn oli sijal 1118 [50] Venäman lidnoiden keskes[51].

Valdmehišt

Medvežegorskas oma kaik Medvežjegorskan rajonan valdmehistod. Medvežegorskan rajonan Adminstracii da Nevondišt oma pertiš Kirovan irdal.

Medvežjegorskan rajonižel sudal om kaks' sijad (№ 1, № 2) da kaks' sudjan radsijad[52].

Ekonomik

Turizm
  • Adivpert' ven.: «Онежская».
  • Turistine kompleks ven.: «Малая медвежка».
  • Turistine kompleks ven.: «Большая медведица».
  • Medvežjegorskan rajonine muzei vedäb ekskursijad suomen polestusen vahvištoitusidme Masel'skan järvenkeskel[55].
  • ven.: «Карельские узоры» — rahvahiden taidehkäzitehmusiden fabrik, mitte tegeb tehmused pölvhad tehmused tradicionižen poimetišenke.

Ajamed

Raudte
Medvežja Gora-raudtestancijan vokzal.

Medvežjegorskas radab Okt'abr'skan raudten (ven.) (vep. Medvežja Gora-raudtestancii.

Joga päivän stancijal azotasoiš siričajaipojezdad, miččed ajadas Murmanskаspäi da Murmanskaha.

Avtobusan ajamed

Raudtestancijad läz om avtostancii, kuspäi lähttas avtobusad Petroskoihe, Tolvujaha, da völ avtostancijale tuldas siričajaiavtobusad Segežaha, Pudožihe.

Radab kuverz'-se lidnalašt avtobusmatkad[56].

Openduz

Karl Libknehtan irdal sijadase Medvežjegorskan tehnikum[57].

Medvežjegorskas vodehesai 2015 radoi lapsiden pert'. Lidnas om taidehškol, da völ viž päivkodid da koume školad[58].

Tervhuden kaičend

Lidnas om Medvežjegorskan rajonan keskmäine läžundkodi da aptekad[59].

Kul'tur

  • Medvežegorskan kesklidnalaine kirjišt Irina Fedosovan nimel, mitte om avaitud vodel 1930 kut rajonine kirjišt[60].
  • Medvežjegorskan rajonine muzei, om avaitud vodel 1962, sijadase arhitekturan muštpachan pertiš, enččes Belbaltkombinatan adivpertiš Kirovan avoirdal[61].
  • Vodel 1984 lidnas om tehtud Vladimir Men'šovan ven.: «Любовь и голуби»-fil'm.

Sport

Ratas stadion da likund-tervehtoitusen kompleks[62], radab Medvežjegorskan sportškol F. M. Terentjevan nimel[63]. Medvežjegorskan kaikid vägevambad jaugmäčjoukud vozil 1930 oliba Dinamo- da Pervomaiskii pos'olok-jaugmäčklubad, miččed ühtniba Karjalan ASSRan pervenstvoho[64][65]. Vodel 1938 "Dinamo" (Medvežjegorsk) tegihe Karjalan ASSRan kubkan finalistaks jaugmäčvändos[66]. Vodel 2016 команда "Medvežegorsk"-jouk tegihe Karjalan čempionaks jaugmäčvändos[67].

Vestištod

  • Lugendlehtez ven.: «Вперёд, Медвежьегорск!»;
  • lugendlehtez ven.: «Диалог»;
  • lugendlehtez ven.: «Вперёд, Онежский Край!»;
  • internet-lugendlehtez ven.: «МояМедгора.рф»;
  • norišton videolehtpol' ven.: «V.teme».

Melentartuisijad

"Karhumägi zamok"-vahvištoituzrajonan palad
  • Raudtevokzalan pert', 1916 (arhitektor — R. М. Gabe);
  • raudtestancijan istorijan muzei[68];
  • Sovetskijan Sojuzan Belomorkanalan NKVD ohjandusen pert', 1934;
  • Sovetsko-Suomalaižen voinan vozil 1941—1944 suomen okkupacionižiden voiskiden "Karhumägi zamok"-vahvištoituzrajon, polestusen vahvištoitused kaičihe Lisuha-mägel lidnan röunoiš[69];
  • mägiondused;
  • vezilanktuz Vička-jogel.

Muštpachad, kaumad

  • Sovetskijoiden saldatoiden-päzutajiden muštpacaz (tank Т-34 aluižel)[70]. Om pandud Kirovan avoirdal vodel 1969[71].
  • Muštpachišt "Sandarmoh" — sija, kus om riktud äi repressiruidud mehid vozil 1937—1940, Sovetskijan Sojuzan rahvahanikoid.
  • Verazmaižen intervencijan voziden 1918—1920 žertvoiden velliden kaum da sovetskijoiden saldatoiden kaumišt, kudambad koliba Suren Kodiman voinan aigan. Sijadase Kommunaroiden irdal, om pandud maha 31 saldatad[72][73]. Vodel 1956 velliden kaumale om sijatud saldat avtomatanke vestatuz[71].
  • Karjalan frontan 32 armijan sovetskijoiden saldatoiden, kolnuzid Suren Kodiman voinan aigan, velliden kaum. Sijadase puištos Kirovan irdal. Om pandud maha 1015 saldatad[74] (1014 saldatad[75]). Vodel 1959 kaumale om pandud granitmuštpacaz[71].
  • Taho, miččel Karjalan frontan voiskad murenziba suomen voiskiden polestust kezakus vodel 1944[76] (Urickovan ird)[71].
  • Muštznam voinmehile, kudambad om riktud Čečn'an Valdkundas.
  • Sovetskijoiden saldatoiden velliden kaumad, kudambad koliba Suren Kodiman voinan aigan (Petroskoin avtoten 8 km)[71].

Tetabad sündujad

Fotokuvad

  • Lidnan püzutandan 25 voden muštoks muštpacaz

    Lidnan püzutandan 25 voden muštoks muštpacaz

  • NKVD-ohjandusen «Belomorkanalal» enzne adivpert'

    NKVD-ohjandusen «Belomorkanalal» enzne adivpert'

  • S. М. Kirovan muštpacaz

    S. М. Kirovan muštpacaz

  • Medvežja Gora-raudtestancijan pert' da sen ümbrišt vodel 2019

    Medvežja Gora-raudtestancijan pert' da sen ümbrišt vodel 2019

  • Laivišton kohenduzbaz vodel 2016

    Laivišton kohenduzbaz vodel 2016

Homaičendad

  1. ↑ Медвежьегорское городское поселение. Дата обращения: 2 sügüz'kud 2025.
  2. ↑ Н. Н. Мамонтова. Республика Карелия. Список названий насёленных пунктов на русском, карельском и вепсском языках (в местах компактного проживания карелов и вепсов). — Петрозаводск: КарНЦ РАН, 2006. — 24 с. Дата обращения: 21 semendkud 2021. Архивировано 19 semendkud 2021 года.
  3. ↑ Поспелов, 2008, с. 288.
  4. ↑ Медвежьегорский район. Дата обращения: 2 sügüz'kud 2025. Архивировано 12 redukud 2011 года.
  5. ↑ NASA. База данных RETScreen. Дата обращения: 2 sügüz'kud 2025.
  6. ↑ Фотографии С. М. Прокудина-Горского — Медвежья гора. Дата обращения: 2 sügüz'kud 2025.
  7. ↑ Б. Богословский, Ю. Георгиевский — «Онего». Дата обращения: 2 sügüz'kud 2025. Архивировано 13 semendkud 2013 года.
  8. ↑ Война в небе Карелии (1918—1920). Дата обращения: 2 sügüz'kud 2025. Архивировано 26 sügüz'kud 2013 года.
  9. ↑ Административно-территориальное устройство Республики Карелия. Дата обращения: 2 sügüz'kud 2025. Архивировано 28 vilukud 2011 года.
  10. ↑ "Дмитлаговцы строили на века". Север Подмосковья, 3—9 декабря 2004 г.
  11. ↑ Беломорканал: времена и судьбы. Дата обращения: 2 sügüz'kud 2025. Архивировано 19 keväz'kud 2013 года.
  12. ↑ Переименование посёлков и улиц Медвежьей горы//Сталинская трасса. 1936. 13 октября
  13. ↑ Афанасьева, 1992.
  14. ↑ 1 2 Историческая справка о боях за город Медвежьегорск. Дата обращения: 2 sügüz'kud 2025.
  15. ↑ Комплекс финских оборонительных сооружений на горе Лысуха. Исторический багаж. Дата обращения: 2 sügüz'kud 2025.
  16. ↑ Медвежьегорск — Повенец. Дата обращения: 2 sügüz'kud 2025. Архивировано 31 vilukud 2011 года.
  17. ↑ Медвежьегорлаг. Дата обращения: 2 sügüz'kud 2025. Архивировано 5 kül'mkud 2016 года.
  18. ↑ Календарь знаменательных дат (стр. 140). Дата обращения: 2 sügüz'kud 2025. Архивировано 13 tal'vkud 2016 года.
  19. ↑ Календарь знаменательных дат Карелии. Дата обращения: 2 sügüz'kud 2025. Архивировано 30 sügüz'kud 2013 года.
  20. ↑ Народная энциклопедия «Мой город». Медвежьегорск.
  21. ↑ Всесоюзная перепись населения 1939 года. Численность городского населения СССР по городским поселениям и внутригородским районам.
  22. ↑ Всесоюзная перепись населения 1959 года. Численность городского населения РСФСР, её территориальных единиц, городских поселений и городских районов по полу.
  23. ↑ Народная энциклопедия «Мой город». Медвежьегорск.
  24. ↑ Всесоюзная перепись населения 1970 года Численность городского населения РСФСР, ее территориальных единиц, городских поселений и городских районов по полу.
  25. ↑ Всесоюзная перепись населения 1979 года Численность городского населения РСФСР, ее территориальных единиц, городских поселений и городских районов по полу.
  26. ↑ Всесоюзная перепись населения 1989 г. Численность городского населения РСФСР, ее территориальных единиц, городских поселений и городских районов по полу.
  27. ↑ Народная энциклопедия «Мой город». Медвежьегорск.
  28. ↑ Народная энциклопедия «Мой город». Медвежьегорск.
  29. ↑ Народная энциклопедия «Мой город». Медвежьегорск.
  30. ↑ Народная энциклопедия «Мой город». Медвежьегорск.
  31. ↑ Народная энциклопедия «Мой город». Медвежьегорск.
  32. ↑ Всероссийская перепись населения 2002 года. Том. 1, таблица 4. Численность населения России, федеральных округов, субъектов Российской Федерации, районов, городских поселений, сельских населённых пунктов - райцентров и сельских населённых пунктов с населением 3 тысячи и более.
  33. ↑ Народная энциклопедия «Мой город». Медвежьегорск.
  34. ↑ Народная энциклопедия «Мой город». Медвежьегорск.
  35. ↑ Народная энциклопедия «Мой город». Медвежьегорск.
  36. ↑ Народная энциклопедия «Мой город». Медвежьегорск.
  37. ↑ Народная энциклопедия «Мой город». Медвежьегорск.
  38. ↑ Численность постоянного населения Российской Федерации по городам, поселкам городского типа и районам на 1 января 2009 года.
  39. ↑ Перепись населения 2010. Численность населения России, федеральных округов, субъектов Российской Федерации, городских округов, муниципальных районов, городских и сельских поселений.
  40. ↑ Народная энциклопедия «Мой город». Медвежьегорск.
  41. ↑ Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям. Таблица 35. Оценка численности постоянного населения на 1 января 2012 года.
  42. ↑ Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2013 года.
  43. ↑ Таблица 33. Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2014 года.
  44. ↑ Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2015 года.
  45. ↑ Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2016 года.
  46. ↑ Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2017 года.
  47. ↑ Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2018 года.
  48. ↑ Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2019 года.
  49. ↑ Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2020 года.
  50. ↑ с учётом городов Крыма
  51. ↑ Таблица 5. Численность населения России, федеральных округов, субъектов Российской Федерации, городских округов, муниципальных районов, муниципальных округов, городских и сельских поселений, городских населенных пунктов, сельских населенных пунктов с населением 3000 человек и более (XLSX).
  52. ↑ О судебных участках и должностях мировых судей в Республике Карелия. Дата обращения: 2 sügüz'kud 2025.
  53. ↑ Календарь знаменательных дат Карелии — декабрь 2022 года. Дата обращения: 2 sügüz'kud 2025.
  54. ↑ ФГУ «Беломорканал». Дата обращения: 2 sügüz'kud 2025. Архивировано из оригинала 4 tal'vkud 2017 года.
  55. ↑ Укрепления на Масельском перешейке, Медвежьегорск (Karhumäki) 1941—1944 гг. Дата обращения: 2 sügüz'kud 2025. Архивировано из оригинала 25 sügüz'kud 2013 года.
  56. ↑ Схема городских автобусных маршрутов Медвежьегорска. Дата обращения: 2 sügüz'kud 2025.
  57. ↑ ГБПОУ РК «Медвежьегорский техникум». Дата обращения: 2 sügüz'kud 2025. Архивировано из оригинала 12 keväz'kud 2017 года.
  58. ↑ Образовательные учреждения. obrazovanie-medgora.edusite.ru. Дата обращения: 2 sügüz'kud 2025.
  59. ↑ Медвежьегорская центральная районная больница. Дата обращения: 2 sügüz'kud 2025.
  60. ↑ Романова Е. П. Избранные страницы истории Медвежьегорской районной библиотеки (стр. 138). Дата обращения: 2 sügüz'kud 2025. Архивировано 5 uhokud 2016 года.
  61. ↑ Справка об исторических, культурных, демографических и национальных особенностях Медвежьегорского района. Дата обращения: 2 sügüz'kud 2025.
  62. ↑ Физкультурно-оздоровительный комплекс открыли в Медвежьегорске. Дата обращения: 2 sügüz'kud 2025.
  63. ↑ Муниципальное бюджетное учреждение дополнительного образования "Медвежьегорская спортивная школа имени Ф.М. Терентьева". Дата обращения: 2 sügüz'kud 2025.
  64. ↑ Патрашин, 1938.
  65. ↑ Первенство 4-ой зоны кубка КФССР по футболу, 1940.
  66. ↑ Милюков, 1938.
  67. ↑ Медвежьегорская команда Чемпион Карелии по футболу 2016. Дата обращения: 2 sügüz'kud 2025.
  68. ↑ Железнодорожный музей станции Медвежья Гора. Дата обращения: 2 sügüz'kud 2025. Архивировано 9 sügüz'kud 2019 года.
  69. ↑ Замок Кархумяки. Финские укрепления в Медвежьегорске. Дата обращения: 2 sügüz'kud 2025. Архивировано 4 uhokud 2020 года.
  70. ↑ Памятник советским воинам-освободителям. Дата обращения: 2 sügüz'kud 2025. Архивировано 7 keväz'kud 2016 года.
  71. ↑ 1 2 3 4 5 Великая Отечественная война в Карелии: памятники и памятные места. — Петрозаводск, 2015. — 334 с.: ил.
  72. ↑ База данных защитников Отечества. Место захоронения. Дата обращения: 2 sügüz'kud 2025. Архивировано 14 heinkud 2013 года.
  73. ↑ Братская могила. Дата обращения: 2 sügüz'kud 2025. Архивировано 7 keväz'kud 2016 года.
  74. ↑ База данных защитников Отечества. Место захоронения. Дата обращения: 2 sügüz'kud 2025. Архивировано 15 heinkud 2013 года.
  75. ↑ Братская могила советских воинов на пл. Кирова. Дата обращения: 2 sügüz'kud 2025. Архивировано 7 keväz'kud 2016 года.
  76. ↑ Место прорыва Медвежьегорского узла обороны противника. Дата обращения: 2 sügüz'kud 2025. Архивировано 7 keväz'kud 2016 года.
  77. ↑ Галерея Героев Советского Союза. Дата обращения: 2 sügüz'kud 2025.

Literatur

  • Мулло И. М. Медвежьегорск. (Крат. ист.-краевед. очерк). — Петрозаводск: Госиздат КАССР, 1959. — 96 с.
  • Гравит В. В., Мулло И. М. Медвежьегорск. — 2-е изд., испр. и доп., ил. — (Города и районы Карелии). — Петрозаводск: Карелия, 1987. — 135 с.
  • Горбачёва Н. Н. Медвежьегорск : Указ. литературы. — Петрозаводск, Гос. публ. б-ка КАССР: Карелия, 1976. — 19 с.
  • Поспелов Е. М. Географические названия России. Топонимический словарь. — Москва: Астрель, АСТ, 2008. — 523 с. — 1500 экз. — ISBN 978-5-17-054966-5.
  • Патрашин И. Первая встреча. — Сталинская трасса. 5 мая 1838 г., 1838.
  • Первенство 4-ой зоны кубка КФССР по футболу. Динамо (Медвежьегорск)-Первомайская 12:0 // Сталинская трасса, 7 августа 1940 г.. — 1940.
  • Милюков. Вышли в финал. — Сталинская трасса, 10 сентября 1938 г., 1838.
  • История Карелии в документах и материалах. Советский период. Учебное пособие для средней школы. Под ред. Афанасьевой. 3-е изд.. — Петрозаводск, 1992.

Lähtked

Om sadud "https://vep.ruwiki.ru/w/index.php?title=Medvežjegorsk&oldid=517664"