Mončegorsk

Mončegorsk
Флаг[d] Герб
67°56′22″ с. ш. 32°54′56″ в. д.
Valdkund	Venäma
Istorii da geografii
Pind	2720
Высота	130
Aigvö	UTC+3[d]
Eläjad
Eläjad	▼39 962 чел. (2021)
Lugud
Telefonan kod	815 36
Počtan indeksad	184505, 184506 da 184510
Официальный сайт(ven.)
Mediafailad RUWIKI-tedoiš

Mončegorsk (ven.: Мончего́рск) om Venäman lidn da lidnümbrik alištunudenke territorijanke Murmanskan agjan keskuzpalan päivlaskmas. Se om agjan nellänz' lidn eläjiden lugun mödhe.

Istorii

Mončanlaht-eländpunkt kändihe žiloks vl 1935 ümbriradamha vas'ken i nikelin löudmižsijid. Žilo sai lidnan statusad vl 1937. Nügüd'aigan todas torhut Noril'skaspäi.

Mončegorsk šingotase mujumetalloiden pästandal (vas'k, nikel', kobal't, kuld, hobed, platin, palladii), sen uz' puhthamb ekologižikš tegim linneb saudud vll 2022−2025; mehanine tegim, mebel'fabrik, omblendfabrik i piccan tegim ratas mugažo.

Geografijan andmused

Lidn sijadase Monč-jogen i Imandr- da Lumbolk-järviden randoil, 128 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Taho nimitase Mončetundraks: monč znamoičeb «čoma», tundr — «mägimassiv» saameks. Matkad Murmanskhasai om 115 km pohjoižhe. Lähembaine lidn om Olenegorsk 25 km pohjoižpäivnouzmha orhal, raudtel vai 35 km «Kol»-trassadme.

Klimat om subarktine korktanke relätiviženke nepsudenke (70..92 % kuidme). Voden keskmäine lämuz om +1,3 C°, kezakun-elokun +13..+17 C°, tal'vkun-uhokun −8..−12 C°. Ekstremumad oma −43 C° i +33 C°. Paneb sadegid 619 mm vodes, enamba kezakus-elokus (69..78 mm kus), vähemba vilukus-sulakus (33..37 mm kus).

Polärižen ön hätkeližuz om 24 päivest (10. tal'vku — 2. viluku). Polärine päiv oleskeleb 52 päivest (27. semendku — 17. heinku).

Koume eländpunktad mülüdas lidnümbrikho Mončegorskan ližaks, sidä kesken «Mončegorsk — Olen'j-raudten 27. kilometr»-eländpunkt (2359 rist. vl 2010). Lidnümbrikon pind — 3400 km².

Eläjad

Vn 2010 Venäman rahvahanlugemižen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 45 361 ristitud, lidnümbrikon — 47 975 ristitud. Kaikiš suremb lidnan ristitišt oli 68 652 eläjad vl 1989, lidnümbrikon — vl 2002, 55 060 eläjad. Vl 2017 kaik 45 955 ristitud elihe lidnümbrikos.

Rahvahad (enamba 1% lidnümbrikos vl 2010, ozutadud rahvahudenke): venälaižed — 91,1%, ukrainalaižed — 3,0%, vaugedvenälaižed — 1,5%, azerbaidžanlaižed — 1,1%, toižed rahvahad — 3,3%.

Ortodoksižen hristanuskondan kaks' pühäpertid oma avaitud lidnas: Sündun Voznesenjan päjumalanpert' (om letud vll 1992−1997) i Trifon Pečengalaižen jumalanpert' (om saudud tošti nevondkundaližes sauvusespäi vll 1988−1989). Islaman loičendpert' radab.

Mončegorskan politehnine kolledž i Pohjoine fizkul'turan da sportan kolledž oma lidnan profopendusen aluzkundoikš.

Lidnümbrikon pämez' om Deputatoiden Nevondkundan ezimez'. Lidnan Administracijan pämez' om Viktor Sadčikov vn 2018 kül'mkuspäi.

Galerei

• Main square of Monchegorsk.jpg

  Lidnan administracii vl 2010 (Revolücijan torg)

• Мончегорск - Храм - 2008 - panoramio.jpg

  Sündun Voznesenjan päjumalanpert', vn 2008 nägu

• Мончегорск - Комбинат - 2008 - panoramio.jpg

  Kolan kaivuzmetallurgižen kompanijan «Severonikel'»-tehmižpalakund vl 2008

• Мончегорск - Дом Культуры - 2008 - panoramio.jpg

  Kul'turkeskuz (2008)

• Building in Monchegorsk, 2008.jpg

  Laplandii-adivpert' Revolücijan torgul (2008)

Homaičendad

Irdkosketused

• Lidnümbrikon tobmuden sait (monchegorsk.gov-murman.ru). (ven.)
• Lidnan istorijan muzejan sait (mig.org.ru). (ven.)
• Mujukiven muzejan sait (museumk.murm.muzkult.ru). (ven.)