Karjalan flag

Рувики-späi
Karjalan valdkundaline flag
Flag of Karelia.svg
Subjekt Karjalan Valdkund
Ma Venäma
Vahvištoitud 16. uhokud 1993
Proporcii 2:3
Nomer Venäman valdkundaližes geral'dižes lugetišes 1219
Tegijan oiktuded
Flagan avtor А. I. Kinner
Логотип РУВИКИ.Медиа Mediafailad RUWIKI-tedoiš

Karjalan valdkundaline flag (ven.: Государственный флаг Республики Карелия, karj.: Karjalan tašavallan valtijolippu, livv.: Karjalan tazavallan valdivolline flagu, lüd. Kard'alan tazavaldan valdivolline flaga, veps.: Karjalan valdkundaline flag) om Karjalan Valdkundan oficialine valdkundaline simvol (gerban da gimnan rindal). Om vahvištoitud Karjalan Ülembaižel Nevondištol 16. uhokud vodel 1993[1].

Flagan tegi А. I. Kinner Karjalaiž-Suomalaižen SSRan flagan voziden 1953—1956 pohjal.

Flag om registriruidud Geral'dižel Nevondištol Venäman prezidentanno da mülütadud Venäman valdkundaližehe geral'diklugetišhe registracionižen nomeranke 1219.

Tedod

Karjalan valdkundaližen flagan tera om oigedčogaine ühtensurččiden gorizontaližiden jonoidenke: ülembaine jono om rusked, keskmäine — sinivauvaz da alahaine om vihand. Flagan leveduz sen pidusen vast om 2:3.

— Karjalan Zakonkogomuz, kirjutez 12.[2]

Simvolizm

  • Vihand muju om londusen, kazvmusiden, valdkundan päbohatusen muju — ozutab toivon da uskondan ozaha.
  • Sinivauvaz muju om järviden da jogiden muju — znamoičeb surut da čomut.
  • Rusked muju om rahvahan vägen da rohktuden muju, völ tradicionižen karjalan poimetišen muju — rusttal vauktadme.

Istorii

Ezmäižen Sovetsko-suomalaižen voinan aigan, Pohjoiž-Karjalaižen valdkundan (ven.) (vep. (pälidn Uhta), mitte om tehtud Arhangel’skan gubernijan pohjoižiden volostiden tahol (nügüd’ om Karjalan Valdkund), kut oficialine simvol 21. kezakud vodel 1918 oli vahvištoitud flag, miččen tariči suomalaine pirdai Jonas Heiska (ven.) (vep.. Flag oli sinivauvaz seičemen hobedaižen tähthanke, kuti Sur’kauhtähtaz, teran ülembaižes huračogas[3].

Pohjoiž-Karjalaižen valdkundan (1918—1920) flag, miččen tegii om Jonas Heiska

Vodel 1920 jälghe sidä, kut Pohjoiž Karjalan mal tehtihe Pohjoiž-Karjalaižen valdkundan, suomalaine pirdai Akseli Gallen-Kallela (ven.) (vep. pirdi sen gerban da flagan, miččed ozutiba heimod karjalaižid suomalaižidenke. Uz’ flag kompozicijan mödhe oli pojav suomen flagale, no oli toižiš mujuiš — must "skandinavine rist" rustanke kantanke röunoiš vihandal teral. Flag kävitadihe ei hänken, sikš miše valdkund sidä vodel heiti radon.

Vozil 1941—1944 flag kävuti suomalaine valdmehišt Karjalan okkuppiruidud tahol.

Nügüd’ rahvahaližed sebrad kävutadas tehtud Akseli Gallen-Kalleloi flag karjalaižiden sebroiden flagan sijas, sidä voib nägištada erazvuiččil karjalaišil azjtegoiden aigan[4][5][6][7].

Pojav flag (vajehtadud mustad lentad sinižele) om lüdin karjalaižil, se om Karjalan Oloncan rajonan Mihailovskan küläkundan flagan pohjal[8].

Pohjoiž-Karjalaižen valdkundan voziden 1920—1922 da suomen okkupacijan aigan vozil 1941—1944 flag
Lüdin karjalaižiden flag
Karjalan Oloncan rajonan Mihailovskan küläkundan flag

Avtonomine Karjala

Kezakus vodel 1920 VCIKan da SNKan dekretan mödhe Arhangel'skan da Oloneckan gubernijoišpäi oli tehtud Karjalan radkommun (ven.) (vep. (avtonomižen agjan oiktuzil). Vozil 1920—1923 oli Karjalan radkommunan znam'a, no flag ei olend vahvištoitud.

Vodel 1923 Karjalan radkommun tegihe Avtonomižeks Karjalan SSRaks (AKSSR).

Semendkus vodel 1925 RSFSRan Zakonkogomusen uded vajehtused käskiba avtonomižile valdkundoile tehta ičeze päzakonad, miččid pidi hüväksida sojuzižile valdmehištoile. Vodel 1926 oli tehtud AKSSRan Zakonkogomsen projekt, no se ei olend vahvištoitud.

Vodel 1935 zavodihe SSSRan da sojuzižiden valdkundoiden zakonkogomusen vaumičend. Necen täht zavodihe Avtonomižen Karjalan valdkundan zakonkogomusen vaumičend. Tal'vkus vodel 1936 oli vahvištoitud SSSRan zakonkogomuz ("Stalinan"), а vilukus vodel 1937 — RSFSRan zakonkogomuz. Karjalan avtonomižen valdkundan päzakon oli vahvištoitud 17. kezakud vodel 1937. Valdkund sai "Karjalan ASSR"-nimen, da oli vahvištoitud sen flag — Sovetskijan Karjalan ezmäine flag.

Nece oli rusked tera kuldaižiden kirjutesidenke venän kelel: ven.: «РСФСР — Карельская АССР», suomen: suom.: «VSFST — Karjalan ASST» da karjalan: karj.: «ВСФСР — Карьялан АССР». Karjalan kelen reforman jäl'ghe flagan kirjutesen kändihe latinicale: "RSFSR — Karelskoi ASSR". No 29. tal'vkud vodel 1937, valdkundan suomen ohjanduzkundan vasthapäi äijoukuižiden repressijoiden da suomen kelen oficialižen statusan heitändad jäl'ghe, flagal oliba jättud vaiše kirjutesed venän da karjalan kelel.

Karjalan ASSRan flag vozil 1937-1938
Karjalan ASSRan flag (1939—1940)
Karjalan ASSRan flagan toine versii (1939—1940)

Karjalaiž-Suomalaižen ASSRan flag

Vodel 1940 jäl'ges Tal'velišt voinad, konz Karjalan avtonomižen SSRan territorii surenzihe da tegihe Karjalaiž-Suomalaižeks SSRaks, suomen kel' möst sai valdkundaližen statusan, a karjalan kel' sidä kadoti oliba vajehtused valdkundaližes simvolikas. 9. kezakud vodel 1940 KFSSRan Ülembaine nevondišt vahvištoiti Karjalaiž-Suomalaižen SSRan zakonkogomusen, mitte vahvištoiti uden valdkundan flagan. Se tošti SSSRan flagan, no sen erini vaiše kirjutesil flagal — suom.: «Karjalais-suomalainen SNT» da ven.: «Карело-финская ССР» suomen da venän kelel.

Karjalaiž-Suomalaižen SSRan möhembaine flagan variant, mitte om Karjalan nügüdlaižen flagan pohjas, om vahvištoitud 13. keväz'kud vodel 1953 KFSSRan Ülembaižen Prezidiuman Nevondišton käskon mödhe. Ühthižiš znamoiš se tošti toižiden SSSRan sojuzižiden valdkundoiden flagad — flagan sur' pol' oli rusttad mujud, ülembaižes palas flagan drevkanno oliba kuldaižed sirp da malat. Sinivauvaz da vihand jonod teran alembaižes palas znamoičiba Karjalan londusižid pävaroid (mecad da järved).

Nene mujud ei ozutanugoi nimittušt rahvahan etništ joukud vai eläjiden sociališt joukud, sidä paiči ned ühtenzoitiba eläjid. Valdkundan eläjiden enambišton keskes Karjalaiž-Suomalaižen SSRan flagan mujud znamoičiba vägestust Sures Kodiman voinas, muretud voinan aigan rahvahan elomišton pigaudištamišt, Karjalan rahvahan hüvinvoinandan korktuden kazvandad[9].

Karjalaiž-Suomalaižen SSRan flag 1940—1953
Taritud vodel 1947 Karjalaiž-Suomalaižen SSRan täht flag
Karjalaiž-Suomalaižen SSRan flag vozil 1953—1956

Karjalan ASSRan flag

Konz vodel 1956 Karjalaiž-Suomalaine SSR tegihe Karjalan Avtonomižehe SSRaha flag oli vajehtadud. Karjalan Avtonomižen Sovetskijan Socialistižen valdkundan zakonkogomusen mödhe, mitte oli vahvištoitud 20. elokud vodel 1956, valdkundan flag tošti RSFSRan flagan. Erigoičuz oli vaiše KASSR- da KASNT-lühüdkirjutesed sirpan da pal'l'an al.

Vodel 1978 SSSRan zakonkogomusen vahvištoitusen jäl'ghe ("Brežnevan") oli vahvištoitud KASSRan zakonkogomuz. Se todenzoiti valdkundan gerb da flag (kirjutesed 157, 158). Kuverz'-se vajehtusid oli kirjutesil: flagal lühüdkirjutesiden sijas tuliba täuded valdkundan nimen kirjutesed ("КАРЕЛЬСКАЯ АССР. KARJALAN ASNT"). Mugoine Karjalan valdkundaline flag oli voziden 1990 augotišehesai, Sovetskijan Sojuzan jagamižehesai.

KASSRan flag vodel 1956 toimištos
KASSRan flag vodel 1978 toimištos
Karjalan ASSRan taritud flag vodel 1976

Karjalan flag

Kül'mkus vodel 1991 Karjalan ASSR om toižetud Karjalan Valdkundaha. 27. kül'mkud Karjalan Ülembaižen Nevondišton Prezidium tegi pätusen valdkundaližen simvolikan vajehtusiš da konkursan pidändas Karjalan uden gerban, flagan da gimnan tegendas. 15. tal'vkud vodel 1991 om tehtud Ülembaižen Nevondišton Prezidiuman pätand konkursan oloiš da komissijan joukus. Konkurs valdkundan flagan da gerban tegemižes taritihe mänetada 1. uhokuspäi 30. sulakuhusai vodel 1992[10].

Semendkuks vodel 1992 konkursan komissijaha tuli 60 flagan da 20 gerban projektad. Sidä aigan valdkundas oliba kovad paginad flagas — kaita-ik Karjalan ASSRan flagad vai pörttas Uhtan valdkundan flagannoks. Lopuks valdkundan Ülembaižes Nevondištos jäl'ghe kuverz'-se änestamišt vägesti kompromisine variant, miččen vaumiči Venäman arvostadud jurist, Karjalan Zakonkogomusižen sudan sudja Aleksandr Ivanovič Kinner[11], miččen pohjas om Karjalo-Suomalaižen SSRan voden 1953 flagan idejad.

Karjalaiž-Suomalaižen SSRan zakonkogomusen kirjuteses 118 siloi oli kirjutadud: "Karjalaiž-Suomalaižen SSRan valdkundaližel flagal om koume gorizontališt mujukast jonod: ülembaine, rusttad mujud, keskmäine — sinivauvaz, mitte om üks' kudespäi flagan levedusen pala, da alahaine — vihandad mujud, mitte om üks' videspäi flagan levedusen pala".

16. uhokud vodel 1993 Karjalan Ülembaižen Nevondišton ištundal om vahvištoitud A. I. Kinneran flag da sen täht pandud vajehtuz Karjalan Zakonkogomusehe[1]. Nece päiv om Karjalan valdkundaližen flagan päiv[12][13].

Kirjutez 158 om kirjutadud muga:

"Karjalan valdkundaline flag om oigedčogaine tera ühtensurččiden gorizontaližiden jonoidenke: ülembaine jono om rusked, keskmäine — sinivauvaz da alahaine — vihand. Flagan leveduz sen pigusen kohtas om 2:3."

Pojavad flagad

Paksus pojavuden täht segoitoitas Karjalan flagan Dagestanan flaganke, miččen jonod oma vastkarižes järgenduses[14][15].

Karjalan flag
Dagestanan flag

Homaičendad

  1. ↑ 1 2 Закон Республики Карелия от 16.02.1993 № XII-16/452 «О внесении изменений в Конституцию Республики Карелия». Дата обращения: 12 sügüz'kud 2025. Архивировано 13 sulakud 2014 года.
  2. ↑ Карелия Официальная. Государственный флаг Республики Карелия. Дата обращения: 12 sügüz'kud 2025. Архивировано 11 keväz'kud 2016 года.
  3. ↑ Пашков А.М. Гербы и флаги Карелии. — Петрозаводск: КАРЭКО, 1994. — 352 с. — 30 000 экз. — ISBN 5-88129-010-0.
  4. ↑ Natalja Antonova. Karjalan kieli da Uhtuon flagu – valdivollizikse // Oma Mua. — 2020. — 16. talvikuudu (№ 48). — С. 3.
  5. ↑ Karjalan kieli da Uhtuon flagu — valdivollizikse. Дата обращения: 12 sügüz'kud 2025.
  6. ↑ 29 марта — День карельского флага. Дата обращения: 12 sügüz'kud 2025.
  7. ↑ Карельские активисты отметят 100-летие флага несуществующего государства. Дата обращения: 12 sügüz'kud 2025.
  8. ↑ Этнические флаги Карелии. Дата обращения: 12 sügüz'kud 2025.
  9. ↑ Историческая справка об официальных символах Республики Карелия. Дата обращения: 12 sügüz'kud 2025. Архивировано 18 redukud 2015 года.
  10. ↑ Гербу Республики Карелия — 10 лет. Дата обращения: 12 sügüz'kud 2025.
  11. ↑ Конституционный Суд Республики Карелия, Киннер Александр Иванович. Дата обращения: 12 sügüz'kud 2025. Архивировано 31 semendkud 2014 года.
  12. ↑ Современному флагу Карелии исполнилось 30 лет. Дата обращения: 12 sügüz'kud 2025.
  13. ↑ День государственного флага РK. Дата обращения: 12 sügüz'kud 2025.
  14. ↑ stanislaw10. И снова дагестанский флаг в Карелии. stanislaw10.
  15. ↑ В Карелии школьники получили наборы с флагом Дагестана. Дата обращения: 12 sügüz'kud 2025.

Literatur

  • Ведомости Верховного Совета Республики Карелия. — № 5—6. — 1993. — 352 с.
  • Пашков А. М. Гербы и флаги Карелии. — Петрозаводск: КАРЭКО, 1994. — 352 с. — 30 000 экз. — ISBN 5-88129-010-0.
  • Карелия: энциклопедия: в 3 т. / гл. ред. А. Ф. Титов. Т. 1: А — Й.. — Петрозаводск: ИД «ПетроПресс», 2007. — 267—400 с. — ISBN 978-5-8430-0123-0.

Lähtked

Om sadud "https://vep.ruwiki.ru/w/index.php?title=Karjalan_flag&oldid=529531"