Belomorskan rajon

Рувики-späi
rajon / municipaline rajon
Belomorskan rajon
Поляна с петроглифами.JPG
Флаг Герб[d]
Флаг Герб[d]
64°31′00″ с. ш. 34°46′00″ в. д.GЯO
Valdkund VenämaVenäma Venäma
Mülüb Karjalaha
Ühtenzoitab 1 lidnalaine da 3 küläkundad
Päkeskuz Belomors-lidn
Munucipaližen ümbruzkundan pämez' Filippova Irina Valentinovna[1]
Istorii i geografii
Tegendan päiv 29. elokud vodel 1927
Pind

12797,00[2] км²

  • (7,09 %, 6 sija)
Korktuz' 76
Aigvö MSK (UTC+3)
Eläjad
Eläjad

13 076[3] чел. (2021)

  • (2,45 %, 11 sija)
Tiheduz' 1,02 mest/km² (14 sija)
Официальный язык venän kel'
Lugun identifikatorad
Telefonan kod 81437
Počtan indeksad 1865XX

Oficialine sait
Belomorskan rajon на карте
Логотип РУВИКИ.Медиа Mediafailad RUWIKI-tedoiš

Belomorskan rajon (ven.: Беломо́рский район) — om Venäman Federacijan Karjalan Valdkundan administrativiž-territorialine ühtenzoituz (rajon) da municipaline rajon.

Administrativine keskuz — om Belomorsk-lidn.

Belomorskan rajon mülüb Edahaižihe Pohjoižrajonoihe.

Geografii

Rajon sijadase Karjalan homendezbokpolel pidust' Vauktan meren Änižlahten. Rajonan pind om 12797 km².

Röunotab Karjalan Kemin, Kalevalan, Mujezerskan da Segežan rajonoidenke, longibokpolel  — Arhangel'skan agjanke.

Enamba pol't rajonan territorijad oma kattud soil, läz 40 % territorijad oma kattud mecal (päpud oma: pedai da kuz'), loprajonan territorii om Vauktan meren akvatorii.

Tegeližed rajonan londusižed varad oma kala, meren sömtavarad, mecvarad da turbaz. Tarbhaižed mankaivutused oma granit, letkesiž-gravižed materialad, molibdenovijad rudad, kuld.

Sured joged oma: Vig-jogi, Koležma-jogi, P'ala-jogi, N'uhča-jogi, Uhta-jogi, Suma-jogi, Tunguda-jogi, Letn'aja-jogi, Malenga-jogi, Suma-jogi (jogi, jokseb Vauktaha merehe), Sur' Ket'muksa-jogi. Järved: Sumozero, Pulozero, Leževo-järv.

Il'mišt

Tal'v om läz kaks' sadad päiväd, keza läz kuz'kümned päiväd. Keskmäine uhokun temperatur om −11.2 °C, heinkun om +15.9 °C.

Istorii

Vodel 1927 Avtonomižen Karjalan SSRan Sorokan volostiš oli tehtud Sorokan rajon, miččen keskuz oli Soroka-külä[4]. RSFSRan Ülembaižen Nevondišton Prezidiuman käskon mödhe 2. sügüz'kud vodel 1938 oli ühtenzoittud nel'l' eländtahod (Soroka-külä, посёлок mecradnikoiden V. P. Solunina nimel-poselk, mitte oli oital Vig-joden randal, Vodnikoiden BBK-pos'olk da Sorokskaja-raudtenstancijan pos'olk) Belomorsk-lidnaha, а Sorokan rajon tegihe Belomorskan rajonaks[5].

Eläjad

Eläjiden lugumär
1989[6]2002[7]20052009[8]2010[9]2011[10]2012[11]2013[12]
31 38124 00323 05821 29819 11819 02418 54618 052
2014[13]2015[14]2016[15]2017[16]2018[17]2019[18]2020[19]2021[3]
17 65017 26117 03416 66316 30315 92915 43313 076
10 000
20 000
30 000
40 000
1989
2011
2016
2021

Venäman ekonomikan kehitoitusen endustusen mödhe eläjiden lugumär linneb[20]:

  • 2024 — 14,62 tuh. mes.
  • 2035 — 11,33 tuh. mes.
Urbanizacii

Lua tõrge kohal Modul':Statistical 168. real: attempt to call method 'callParserFunction' (a nil value).

Rahvahad

Venäman rahvahan lugemižen tedoiden mödhe vodel 2020 rajonas eläjiden keskes eläba nene rahvahad (rahvahad, kudambiden lugumär om vähemba 0,1 % pidab kacta "Toižed"-riviš)[21]:

Rahvahuz' Mehiden lugumär Pala
Venälaižed 11 689 89,39 %
Karjalaižed 411 3,14 %
Belorusad 308 2,36 %
Pomorad 148 1,13 %
Ukrainalaižed 143 1,09 %
Suomalaižed 35 0,27 %
Azerbaidžancad 27 0,21 %
Tatarad 17 0,13 %
Pol'akad 16 0,12 %
Toižed[22] 282 2,16 %
Kaiked 13 076 100,00 %

Territorialiž-municipaline jagamine

Belomorskan rajonan administrativine jagamine

Belomorskan rajonaha mülüb 4 municipališt eländsijad, sen lugus om 1 lidnalaine eländsija da 3 küläkundad[23]:

Municipaline
eländsija
Administrativine
keskuz
Eländtahoiden
lugumär
Eläjad
(mes.)
Pind
(km²)
1Belomorskan lidnalaine küläkundBelomorsk-lidn128596[3]258,00[2]
2Letnerečenskan küläkundLetnerečenskii-pos'olk91166[3]2671,00[2]
3Sosnoveckan küläkundSosnovec-pos'olk161880[3]4363,00[2]
4Sumposadskan küläkundSumskii Posad-külä221434[3]5505,00[2]

14. sulakud vodel 2013 oli heittud N'uhčinskan küläkund da N'uhča-külä mülüi Sumposadskan küläkundaha[24].

Eländtahod

Belomorskan rajonas om 59 eländtahod (sen lugus om 10 eländtahod, miččed mülüba lidnoihe da pos'olkoihe)[25][26]:

Vodel 2014 rajonas om tehtud kaks' ut eländtahod — деревни Jendoguba-külä da Sumostrov-külä, miččed mülüba Sumposadskan külükundaha[32][33].

Ekonomik

Rajonan ekonomikan päpohj om kalan kazvatandan elomišt Vauktan meren randal, kalatuz da kalasömtavaroiden tegend, mecan varhapanend, mecan tegeližuz', sauvondkiven saskelmine da ščebn'an tegend, gidroenergetik (Belomorskan vezielektrovägišt da toižed Vigotskan kaskadan GES-stancijad).

Rajonan lugendlehtez

Ezmäine rajonan «Belomorskaja tribuna»-lugenlehtesen nomer (ezmäine toimitai om I. М. Grossman) läksi eloho redukus vodel 1930[34].

Melentartuisijad

Rajonas om enamba 200 istorik-kul'turan jäl'gestusen muštpachad, sen lugus oma — kal'l'kuvad, Mujezerskan Stroican monastir' [35]. Belomorskan rajonan kul'turjäl'gestust kaičeb da popul'ariziruib Belomorskan kodiröunan muzei.

Tetabad eläjad

Rajonas radoi Socialistižen Radon Geroi Ju. A. Ostaškov.

Homaičendad

  1. Беломорский район
  2. 1 2 3 4 5 База данных показателей муниципальных образований по Республике Карелия. www.gks.ru. Дата обращения: 10 elokud 2020. Архивировано 15 heinkud 2020 года.
  3. 1 2 3 4 5 6 7 Таблица 5. Численность населения России, федеральных округов, субъектов Российской Федерации, городских округов, муниципальных районов, муниципальных округов, городских и сельских поселений, городских населенных пунктов, сельских населенных пунктов с населением 3000 человек и более. Итоги Всероссийской переписи населения 2020 года. На 1 октября 2021 года. Том 1. Численность и размещения населения (XLSX). Дата обращения: 28 elokud 2025. Архивировано 1 sügüz'kud 2022 года.
  4. Карелия № 107 (26 сентября 2009). Карелия: годы и люди Поморье — суровый край отважных людей. Дата обращения: 15 kül'mkud 2013. Архивировано из оригинала 21 uhokud 2014 года.
  5. Историческая справка — О Беломорске и Беломорском районе. belomorsklib.karelia.ru. Дата обращения: 10 elokud 2020. Архивировано 15 heinkud 2020 года.
  6. Всесоюзная перепись населения 1989 года. Численность населения СССР, РСФСР и ее территориальных единиц по полу. Архивировано 10 redukud 2011 года.
  7. Всероссийская перепись населения 2002 года. Том. 1, таблица 4. Численность населения России, федеральных округов, субъектов Российской Федерации, районов, городских поселений, сельских населённых пунктов - райцентров и сельских населённых пунктов с населением 3 тысячи и более. Дата обращения: 28 elokud 2025. Архивировано 3 uhokud 2012 года.
  8. Численность постоянного населения Российской Федерации по городам, поселкам городского типа и районам на 1 января 2009 года. Дата обращения: 28 elokud 2025. Архивировано 18 semendkud 2015 года.
  9. Перепись населения 2010. Численность населения России, федеральных округов, субъектов Российской Федерации, городских округов, муниципальных районов, городских и сельских поселений. Федеральная служба государственной статистики. Дата обращения: 28 elokud 2025. Архивировано 6 sügüz'kud 2013 года.
  10. Карелия. Оценка численности постоянного населения на 1 января 2009-2016 годов
  11. Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям. Таблица 35. Оценка численности постоянного населения на 1 января 2012 года. Дата обращения: 28 elokud 2025. Архивировано 16 semendkud 2013 года.
  12. 1 2 Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2013 года. М.: Федеральная служба государственной статистики Росстат (2013). — Табл. 33. Численность населения городских округов, муниципальных районов, городских и сельских поселений, городских населённых пунктов, сельских населённых пунктов. Дата обращения: 28 elokud 2025. Архивировано из оригинала 12 redukud 2013 года.
  13. Таблица 33. Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2014 года. Дата обращения: 28 elokud 2025. Архивировано 10 elokud 2014 года.
  14. Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2015 года. Дата обращения: 28 elokud 2025. Архивировано 23 sügüz'kud 2015 года.
  15. Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2016 года (5 redukud 2018). Дата обращения: 28 elokud 2025. Архивировано 8 semendkud 2021 года.
  16. Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2017 года (31 heinkud 2017). Дата обращения: 28 elokud 2025. Архивировано 31 heinkud 2017 года.
  17. Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2018 года. Дата обращения: 28 elokud 2025. Архивировано 26 heinkud 2018 года.
  18. Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2019 года. Дата обращения: 28 elokud 2025. Архивировано 2 semendkud 2021 года.
  19. Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2020 года. Дата обращения: 28 elokud 2025. Архивировано 17 redukud 2020 года.
  20. Стратегия пространственного развития Российской Федерации на период до 2025 года (проект). www.spsss.ru. Дата обращения: 10 elokud 2020. Архивировано 18 tal'vkud 2018 года.
  21. Итоги Всероссийской переписи населения 2020 года. Том 5. Национальный состав и владение языками. Таблица 1. Национальный состав населения
  22. Армяне (9), Башкиры (2), Буряты (1), Вепсы (13), Грузины (3), Евреи (1), Ижорцы (1), Казахи (1), Китайцы (1), Коми (1), Корейцы (2), Латыши (2), Литовцы (11), Марийцы (6), Молдаване (4), Монголы (1), Мордва (5), Немцы (4), Орочи (1), Таджики (10), Удмурты (2), Узбеки (13), Цыгане (2), Черкесы (1), Чуваши (7), Эстонцы (5), Указавшие другие ответы о национальной принадлежности (97), Нет национальной принадлежности (14), Лица, в переписных листах которых национальная принадлежность не указана (210)
  23. Закон Республики Карелия от 1 декабря 2004 года N 825-ЗРК «О муниципальных районах в Республике Карелия». docs.cntd.ru. Дата обращения: 10 elokud 2020. Архивировано 27 keväz'kud 2017 года.
  24. Закон Республики Карелия от 2 апреля 2013 года N 1694-ЗРК «О преобразовании муниципальных образований „Нюхчинское сельское поселение“ и „Сумпосадское сельское поселение“ Беломорского муниципального района Республики Карелия и внесении изменений в некоторые законодательные акты Республики Карелия». docs.cntd.ru. Дата обращения: 10 elokud 2020. Архивировано 15 heinkud 2020 года.
  25. Республика Карелия. Административно-территориальное устройство. Справочник. Петрозаводск, 2015. old.gov.karelia.ru. Дата обращения: 10 elokud 2020. Архивировано 6 uhokud 2020 года.
  26. Закон Республики Карелия от 1 ноября 2004 года № 813-ЗРК «О городских, сельских поселениях в Республике Карелия». docs.cntd.ru. Дата обращения: 10 elokud 2020. Архивировано 22 uhokud 2020 года.
  27. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 Численность населения в разрезе сельских населённых пунктов Республики Карелия по состоянию на 1 января 2013 года. Дата обращения: 3 uhokud 2026.
  28. 1 2 3 mülüb Belomorsk-lidnaha
  29. 1 2 3 4 Входит в состав посёлка Летнереченский
  30. 1 2 Входит в состав посёлка Сосновец
  31. Входит в состав посёлка Вирандозеро
  32. Новые деревни Ендогуба и Сумостров появятся в Беломорском районе Карелии. old.rk.karelia.ru. Дата обращения: 10 elokud 2020. Архивировано 16 heinkud 2020 года.
  33. Постановление Правительства Российской Федерации от 28 апреля 2014 г. № 378 «О присвоении наименований географическим объектам в Республике Карелия». www.szrf.ru. Дата обращения: 23 sügüz'kud 2015. Архивировано из оригинала 23 sügüz'kud 2015 года.
  34. Карелия: энциклопедия: в 3 т. / гл. ред. А. Ф. Титов. Т. 3: Р — Я. — Петрозаводск: ИД «ПетроПресс», 2011. С. 8 — 384 с.: ил., карт. ISBN 978-5-8430-0127-8 (т. 3)
  35. Объекты культурного наследия на территории Беломорского района. monuments.karelia.ru. Дата обращения: 10 elokud 2020. Архивировано 15 heinkud 2020 года.

Literatur

  • Титов Ф. И. Беломорск. — Петрозаводск, 1983
  • Республика Карелия: Информ. справ. пособие / Ред. Е. Г. Немкович, А. С. Кармазин. — Петрозаводск, 1999
  • Карелия: энциклопедия: в 3 т. / гл. ред. А. Ф. Титов. Т. 1: А — Й. — Петрозаводск: ИД «ПетроПресс», 2007. — 400 с.: ил., карт. — С. 156—158 ISBN 978-5-8430-0123-0 (т. 1)

Tarkendused

Šablon:Населённые пункты Беломорского района Šablon:Муниципальные образования Беломорского района