Mail'man kirjutajan päiv

Рувики-späi
Mail'man kirjutajan päiv
Fountain pen writing (literacy).jpg
Tip Professionaline praznik
Oficialižesti World Day of the writer
Mugažo Kirjutajan päiv, Rahvahidenkeskeine kirjutajan päiv
Znamoičend Johtutez kirjutajan roliš mirus, da völ necen eloradon popul'arizacii rahvahan keskes.
Om tehtud Vilukus vodel 1986, Rahvahidenkeskeižen PEN-kluban 48-ndel kongressal
Tegii PEN-klub (London,  Velikobritanii)
Praznuitas Rahvahidenkeskeine päiv Earth flag PD.jpg
Päiv 3. keväz'kud
Tradicijad

koncertad; simpoziumad, seminarad da konferencijad; avtoroiden da publicistoiden kaikile avaitud lugemižed da vastused; literaturan ozutelused muzejoiš da kirjištoiš; Literaturpremijoiden da pauklahjoiden praznikandand; literaturpainusiden ezitelend; kul'turan radiopaginad da teleozutesed;

avoinurokad openduzorganizacijoiš da toižed
Om sidotud kirjutajidenke

Mail'man kirjutajan päiv (ven.: Всеми́рный день писа́теля, angl.: World Day of the writer) om rahvahidenkeskeine professionaline praznik, mitte ozutab kaiken mirun kirjutajiden radon znamoičendad, da sen painastust kundaližehe mel'pidoho da kul'turkehitoitusehe. Praznuičese jogavoden 3. keväz'kud. Sidä sädi Rahvahidenkeskeine PEN-klub vodel 1986. Ei ole oficialine päiv, om radinpäiv[1].

Istorii

5. redukud vodel 1921 Londonas kirjutai Ketrin Emi Douson Skott sädi PEN-klub (angl.: Poets — runoilijad, angl.: Essayists — očerkistad, angl.: Novelists — romanistad), mitte ühtenzoitab literatoroid da lehtezmehid. Kluban hartijas om sanutud, miše se "ezineb tedon valdan principoiden kaičendas jogahižes mas da kaikiden maiden keskes"[2][3]. Ezmäine kluban pämez' om Anglian starinoičii da drematurg Džon Golsuorsi (ven.) (vep.. Vodel 1923 Londonas oli ezmäine rahvahidenkeskeine kluban kongress, miččen jäl'ghe mirus avaižihe kluban 11 erištod[4]. Sidä jäl'ghe tegihe rahvahidenkeskeižeks organizacijaks. Vodeks 2026 äjiš maiš om enamba 130 PEN-kluban erištod[5].

Kurdistanan lehtezmez' Zehra Dogan Rahvahidenkeskeižen PEN-kluban azjtegol Londonas, 2019 voz'

Vilukus vodel 1986 Rahvahidenkeskeižel PEN-kluban 48-ndel kongressal om sätud "Mail'man kirjutajan päiv". Praznikan päivänmäran vahvištoitihe 3. keväz'kud[2][5].

Vahvištoitud päivän pätego om johtudada kirjutajiden radon roliš mirus, da völ necen eloradon popul'arizacii rahvahan keskes[2].

3. keväz'kud vodel 1986 ezmäižen kerdan praznuitihe "Mail'man kirjutajan päiv".

Venämal

Vodel 1989 Venämal Moskvas om tehtud PEN-kluban štab-fater, da om avaitud kuverz'-se regionališt erištod (Piter, Krasnojarsk, Vladivostok). Vodel 2024 sudan pätandan mödhe PEN-klub om saubatud, no praznik jatktas praznuida joga voden[5][6].

Azjtegod

Mail'man kirjutajiden päivän praznuitas literatorad, toimitajad< kirjutajad da publicistad, da völ kul'turazjmehištod — kirjištod, literaturmuzejad, universitetad da erazvuiššed sädaisebrad[2][5].

Necil päiväl mänetadas kulturazjtegod[1][2]:

  • koncertad;
  • simpoziumad, seminarad, konferencijad, miččil pagištas uziš literaturtedoteiš;
  • kaikile avaitud lugemižed;
  • avtoroiden da publicistoiden vastused;
  • literaturozutekused muzejoiš da kirjištoiš;
  • literaturpremijoiden da pauklahjoiden prazniklahjoičendad;
  • nügüd'aigaižiden literaturpainusiden ezitelendad;
  • kul'turan radiopaginad da teleozutesed;
  • avoinurokad openduzorganizacijoiš da toižed.

Venämal

Venämal Mail'man kirjutajan päiv om kaidprofessionaline praznik[2].

2023

  • Okt'abr'skii-lidnas (Baškortostan) Kirjišton kesksisteman Bukvica-kirjtöpajos, mitte om tehtud Prezidentan fondan kul'turtomotusiden abul, oli ven.: "Созвездие имён великих"-kirjozutelusen lekcii-tundištoituz. Ozutelusel oli ezitadud venälaižiden da verhanman klassikoiden literatur, da völ-ki nügüd'laižiden avtoroiden: V. A. Zakrutkin, A. S. Ivanov, A. A. Voznesenskii, A. N. Ostrovskii, Omar Hajam, Erih Maria Remark, Džordž Oruell da toižed[7].

2024

  • Moskvas praznikazjtegod mänetadihe lidnalaižiš kirjištoiš. Völ VDNH-ozutelusel Slovo-slav'analaižen kirjutuzkelen muzejas oli ven.: "В поисках вдохновения"-tundištoituzmatk, mitte starinoičeb Amuvenälaižen Valdkundan (ven.) (vep. ezmäižiš kirjoiš[5].
  • Karjalas Valdkundaližen filarmonijan muziksalonas oli Sever-kulehtesen literaturpremijan laureatoiden prazniklahjoičend nominacijoiš: "Starinoičuz" (Filipp Reznikov — starinad ven.: "За насыпью", "Переезд" da starin "Kogda"); "Runotuz" (Ol'ga Guseva — runo ven.: "Донбасс дрожит от грохота боёв"); "Očerk" (Tatjana Ušakova — očerk ven.: "Школа мужества")[8].

2025

  • Moskvan Mel'vehen arhitektorad-literatursalonas Venäman literaturkeskusen toimišt eziti uzid painusid. Ühtnikad: "Moskvan kul'turvestnikan" pätoimitai, Runetan kirjutajiden ühtištusen ohjandai, Venäman literaturjäl'gestuz-projektan ohjandai. Völ vastusehe ühtniba literatorad valdkundan 19 regionaspäi[9].
  • Moskvas, A. F. Losevan pert'-kirjišt-muzejan kohtas, radoi irdozuteluz Venälaižen PEN-kluban 35-voččen jubelejan muštoks[10].
  • Rostov-na-Donu-lidnan kirjištoiš mänetadihe erazvuiččed azjtegod: kirjištos A. S. Puškinan nimel oli ven.: "Родник творчества"-tedoopenduzčas, miččen aigan radoi ven.: Мужество творить"-avoinozuteluz, oliba literaturkluban ühtnikoiden lugemižed da ven.: "От мысли — к слову"-lekcii; lidnalaižes Keskkirjištos M. Gor'kovan nimel mänetadihe literatur-kodirandan "Aigas, elos, armastuses"-vastusen; Lidnan lapsiden kekskkirjištos V. I. Leninan nimel oli tehtud ven.: "Знакомые незнакомцы: угадай книгу и её героя"-literaturkves; Lapsiden A. S. Puškinan nimel model'kirjištos mäni vastuz kirjutajan Irina Budnikovanke (ven.: "Непридуманные истории о детстве"); oli sätud "Rostov lugeb"-lidnalaine akcii[11].
Kirjozuteluz Mail'man kirjutajan päiväks, mitte om tehtud Timir'azevan küläkundan kirjištos. 2026 voz'

2026

Moskvas Vägestusen muzejas (ven.) (vep. Poklonnaja mägel 3. keväz'kud avaižihe udištadud ven.: "Семейные реликвии"-ozuteluz, mitte om omištadud kirjutajale da voinkorrespondentale Il'ja Erenburgale[12].

Tobol'skas 1—5. keväz'kud kirjišt-erištos № 9 oli ven.: "Писатель — художник слова"-kirjozuteluz, miččel oma ezitadud kirjad kirjutajan rados da klassikoiden elostarinad[13].

Kugesi-küläs (Čuvašii) keskkirjištos mänetadihe Klassikan bal-onlain-marafonan, miččen ühtnikad ludiba armhiden kirjutajiden kirjutesiden otegod[14].

Piteriš voden 2026 keväz'kun 3. päiväks oli tehtud kuverz'-se azjtegoid[15]:

  • Anna Ahmatovan muzejas Fontannan Pertiš oli ven.: «А может, и смерти нет…»-programm, miččel RSFSRan rahvahaline artistra Svetlana Kr'učkova lugi Anna Ahmatovan runod[16].
  • "Staraja Kolomna"-kirjištos avaižihe ven.: "Созвездие имён великих"-kirjkuvahaine ozuteluz[16].
  • Bronnickaja-kirjištos oli Natalia Perevezencevan ven.: "Разъедемся на Разъезжей"-runokogomusen ezitelend[17].

Toižed tedod

  • Voz'sadal XIX Artur Konan Doil ven.: Приключения Шерлока Холмса-sanutezkogomuses starinoiči todištesiden ecindmetodoiš, miččid sidä aigal völ ei tadand policii. Möhemba nene metodad zavodihe kävutoitta pahategoiden avaidamužes[2].
  • Frank Kafk tegihe tetabaks vaiše surman jäl'ghe: kirjutai zavetoiti dušeprikazčikale heitta kaik hänen kirjutesed, no hän ei todenzoiti kirjutajan tahtod. Möhemba, Kafkan kirjutesed tegihe tetabikš[2].
  • Repton-škol-internatas opendusen aigan Anglian kirjutai Roal'd Dal' oli Britanijan magupaštusiden angl.: "Cadbury"-kompanijan šokoladkanfetoiden degustacijan ühtnikan. Vodel 1964, kinkitades homaičust degustacijan johtutesihe, kirjuti starinan ven.: "Чарли и шоколадная фабрика"[18].
  • Suomen kirjutai Tuve Jansson (ven.) (vep. jäl'ghe ridad vellenke painzi ven.: Муми-тролли-radoiden serijan. Kezapertižen seinil Tuve tahtoi pirtta midä-se hubad, mi kuvataiži velled. Jäl'ghe, nece kuva tegihe tulijoiden starinoiden pähengeks[18].
  • Čarl'z Dikkens magazi pä pohjoižpolhe da kirjutades ičeze kirjoid mugažo kändi modon pohjoižpolhe[19].
  • Ernest Heminguei, miše ei ištta hätken, kaiken kirjuti seištes. Hänen päivänmär oli 600 sanad[19].
  • Kirjutajale А. Т. Averčenko, Ezmäižen mail'man voinan aigan, voinstarinas oli kel'tud kävutoitta "Taivaz oli sinine"-sanad. Meletadihe, miše neniden sanoiden abul vihanikad voidas el'geta Venäman voiskiden strategijas, miččed oliba suvel[2].
  • Nikolai Vasiljevič Korneičukov (maman familii) kaiken radoi Kornei Čukovskii-peitnimen al. Ičeze ezmäižen kirjutesen hän allekirjuti petnimel[2].
  • A. P. Čehov kirjuti ičeze radod przniksädos[2].
  • N. V. Gogol' ičeze kirjutuzradon aigan turuti leibän šaruižid[18].
  • L. N. Tolstoi udes kirjuti "Voina da mir"-romanan 8 kerdad (erased palad 26 kerdad). Hänen ak S. А. Tolstaja jogahižen kerdan udes puhthaks kirjuti hänen käzikirjutusid[19].

Ühthižed praznikad

Päivän nimi Praznikan päivänmär
Venäman painusen päiv,  Venäma 13. vilukud
Käzikirjutamižen päiv 23. vilukud
Rahvahidenkeskeine kirjlahjoičendan päiv 14. uhokud
Mail'man än'he lugemižen päiv[20] keväz'kun ezmäine koumanz'päiv
Mail'man runotusen päiv 21. keväz'kud
Rahvahidenkeskeine lapsen kirjan päiv 2. sulakud
Mail'man kirjoiden da avtoran oiktusen päiv 23. sulakud
Filologan päiv 25. semendkud
Kaiken Venäman kirjištoiden päiv,  Venäma 27. semendkud
Vajehnikoiden da tedokirjoiden päiv[21],  Venäma 22. kül'mkud

Homaičendad

  1. ↑ 1 2 3 марта — Всемирный день писателя: история и традиции праздника, Известия (28 uhokud 2025). Дата обращения: 3 keväz'kud 2026.
  2. ↑ 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 Всемирный день писателя 2026: какого числа, история и традиции праздника. Дата обращения: 3 keväz'kud 2026.
  3. ↑ Черненкова, Марина. Когда отмечают праздник Всемирный день писателя, Общественная служба новостей (2 keväz'kud 2025). Дата обращения: 3 keväz'kud 2026.
  4. ↑ Всемирный день писателя: история и традиции праздника, который отмечают 3 марта – Учительская газета, Учительская газета (3 keväz'kud 2025). Дата обращения: 3 keväz'kud 2026.
  5. ↑ 1 2 3 4 5 Анна Егорова. Когда отмечают День писателя в 2026 году. secrets.tbank.ru (12 uhokud 2025). Дата обращения: 3 keväz'kud 2026.
  6. ↑ 3 марта - Всемирный день писателя! kulturamgo.ru. Дата обращения: 3 keväz'kud 2026.
  7. ↑ Лекция-обзор книжной выставки "Созвездие имен великих" (3 марта – Всемирный день писателя). cbs-okt.bash.muzkult.ru (2 keväz'kud 2023). Дата обращения: 3 keväz'kud 2026.
  8. ↑ Во Всемирный день писателя были названы лауреаты литературной премии журнала «Север». gov10.ru. Дата обращения: 3 keväz'kud 2026.
  9. ↑ Софья Тихонова. Всемирный день писателя (неопр.). lit.center. Дата обращения: 3 keväz'kud 2026.
  10. ↑ Всемирный день писателя 3 марта: праздник тех, кто способен изменить мир словом, Ямал-Медиа, Ямал-Медиа (3 keväz'kud 2025). Дата обращения: 3 keväz'kud 2026.
  11. ↑ МБУК РГЦБС - Всемирный день писателя. donlib.ru. Дата обращения: 3 keväz'kud 2026.
  12. ↑ Выставка ко Дню писателя откроется в Музее Победы. DIXINEWS (27 uhokud 2026). Дата обращения: 3 keväz'kud 2026.
  13. ↑ «Писатель – художник слова», - книжная выставка к Всемирному дню писателя. Портал культуры и искусства Тюменской области (1 keväz'kud 2026). Дата обращения: 3 keväz'kud 2026.
  14. ↑ 3 марта - Всемирный день писателя. Сайт Отдела культуры (3 keväz'kud 2026). Дата обращения: 3 keväz'kud 2026.
  15. ↑ В Петербурге отмечают Всемирный день писателя. Культура Петербурга (2 keväz'kud 2026). Дата обращения: 3 keväz'kud 2026.
  16. ↑ 1 2 В Петербурге отмечают Всемирный день писателя. spbcult.ru. Дата обращения: 3 keväz'kud 2026.
  17. ↑ Презентация сборника стихов Наталии Перевезенцевой «Разъедемся на Разъезжей». culture.ru. Дата обращения: 3 keväz'kud 2026.
  18. ↑ 1 2 3 3 марта — Всемирный день писателя (англ.). mpgu.su. Главный портал МПГУ. Дата обращения: 3 keväz'kud 2026.
  19. ↑ 1 2 3 Горелая, Александра. Всемирный день писателя в 2026 году: когда слова превращаются в праздник, ВФокусе Mail (19 uhokud 2025). Дата обращения: 3 keväz'kud 2026.
  20. ↑ Всемирный День Чтения вслух. 138best.gosuslugi.ru. Дата обращения: 3 keväz'kud 2026.
  21. ↑ ИБО. 22 ноября - День Словарей и Энциклопедий (неопр.). library.vladimir.ru. Дата обращения: 3 keväz'kud 2026.

Literatur

Lähtked

Om sadud "https://vep.ruwiki.ru/w/index.php?title=Mail%27man_kirjutajan_päiv&oldid=514299"