Energetikan päiv

Рувики-späi
Kodvdud kirjutez
Energetikan päiv
Anchor pylon of high-voltage overhead power line 750 kV.jpg
Tip Professionaline praznik
Om tehtud Sovetskijan Sojuzan Ülembaižen nevondišton käskän mödhe 23. semendkud vodel 1966
Praznuitas Venäma, Ukraina, Belorussia, Armenia, Kazahstan, Kirgizia, Tadžikistan
Päiv 22. tal'vkud
Praznuičend 22. tal'vkud, Kazahstanas — tal'vkun koumanz' pühäpäiv
Om sidotud Venäman elektrifikacijan valdkundaližen planan vahvištoitandanke
Логотип РУВИКИ.Медиа Mediafailad RUWIKI-tedoiš

Energetikan päiv (ven.: День энерге́тика) — energetikan tundijoiden professionaline praznik. Mugažo sidä praznuičeba korktoiden openduzerištoiden da opištoiden radmahton poliden üläopenikad, pästnikad, opendajad, a mugažo eläjad niišpäi eländtahoišpäi, kus energijan tulotand om päraderištuz[1].

Praznik pidetas vodelpäi 1966. Nece ei ole lebupäiv.

Praznikan istorii

Vodel 1966 Sovetskijas Sojuzas ezmäižen kerdan praznuitihe Energetikan päiv. Praznik vahvištoittihe Sovetskijan Sojuzan Ülembaižen nevondišton käskön № 3018 mödhe "Praznikoiš da muštpäiviš" 1. redukud vodel 1980. Käsk läksi Venäman elektrifikacijan valdkundaližen planan (ven.) vahvištoitandan voz'päiväks[1][2].

Venäman elektrifikacijan valdkundaližen planan tegi komissii, mittušt ohjanzi akademik Gleb Kržižanovskii. VIII Ühthižvenälaižen Nevondištoiden suiman aigan 22. tal'vkud vodel 1920 ezitadud plan oli vahvištoittud. Neciš päiväspäi zavodihe Sovetskijan Sjuzan energetikan sisteman istorii. Necikš azjtegoks vodel 1966 sädihe Energetikan päiv[3].

1980.-vozil praznikan päivmärad vajehtihe. Vodel 1980 se oficialižesti tehtihe tal'vkun koumanden pühäpäivän, miše se kaiken oli lebupäiväl. No nece päivmär ei kožund äjile. Energetikad tradicijan mödhe jatkuiba pidäda praznikad 22. tal'vkud[1].

Sovetskijan Sjuzan jagamižen jäl'ghe Energetikan päiväd Venämal ei praznuitud. I vaiše 21. tal'vkud vodel 2015 läksi Venäman valdmehišton käsk № 1396, miččen mödhe Energetikan päiv tehtihe 22. tal'vkud[1].

Nece professionaline praznik Venäman ližaks praznuitas Ripmutomiden valdkundoiden ühtmusen maiš: Armenias, Belorussias, Kirgizias, Ukrainal[4]. Kazahstanas se om tal'vkun koumanden pühäpäivän[5].

Praznikan znamoičend

Energetikan päiv — om päiv, konz arvostadas energetikan tegeližuden radnikoiden radod, ved' se zaimib tärktan sijan ekonomikan kehitoituses da rahvahan jogapäiväižen elon täht. Znamasišt om se, miše energetikoiden professionaline praznik mäneb kaikil lühüdembal päiväl vodes — tal'vpäiväiženseižutandan päiväl (ven.). Necil päiväl Pohjoižes mapoliškos energetikoiden radod enamba kaiked homaitas[6].

Tradicijan mödhe energetikoid heiden professionaližen praznikanke ozateleb Venäman Prezident. Vodel 2022 Vladimir Putin kiti energetikan tundijoid sures panendas Donbassan, Zaporožjen da Hersonan agjoiden muretud energosisteman udessündundaha[7].

Tradicijad

Venämal Energetikan päiv praznuitas joga voden läz kaikuččes lidnas. 22. tal'vkud kaiked madme mäneba praznikkoncertad da -azjtegod, miččil ozateldas parahimid energetikan tundijoid. Ogranizacijad necil päiväl pidetas konkursoid, kus energetikad ozutaba ičeze mastarut, da tematižid ozutelusid[6].

Päazjtegod mäneba Moskvas. Tobjimalaz praznikazjtegoho ühtneba pälidnan pämehišt i tetabad artistad. Parahimile radnikoile anttas kitändkirjeižid, medalid da pauklahjoid[6].

Energosistem Venämal

Voden 2020 andmusiden mödhe Venäman energosistem om üks' surembišpäi mirus. Sijoiden pindadme meiden ma om ezisijal, elektroenergijan tegemižen mödhe se om nelländel sijal. Venäman ühthižehe energosistemaha mülüb 70 regionališt energosistemad, miččed om jagetud seičemehe energosistemaha: Päivnouzm, Sibir', Ural, Kesk-Volga, Suvi, Keskuz i Öbok. Ned radaba sinhronižes aigmäričeses, a ičeze keskes om ühtenzoittud elektrolinijoil energovägenke 220—500 кV. Venäman kaikiden elektrostancijoiden ühthine vahvuz' om läz 240 GVt. Ned tegeba 1 053,8 mlrd кVt časus elektroenergijad vodes[6].

Homaičendad

  1. 1 2 3 4 День энергетика. Министерство энергетики и жилищно-коммунального хозяйства Кировской области. Дата обращения: 10 kül'mkud 2025.
  2. П. Г. Грудинский. Первый съезд советских электротехников. К 60-летию 8-го Всероссийского электротехнического съезда. Журнал «Электричество» 1981 г., № 10. Дата обращения: 10 kül'mkud 2025.
  3. Алексей Ханин. День энергетика в России: История, традиции, интересные факты и идеи для подарков. rg.ru. Дата обращения: 10 kül'mkud 2025.
  4. День энергетика. Какой Сегодня Праздник. Дата обращения: 10 kül'mkud 2025.
  5. Перечень профессиональных и иных праздников в Республике Казахстан (утверждён Указом президента Республики Казахстан от 20 января 1998 года № 3827). zakon.uchet.kz. Дата обращения: 13 kül'mkud 2025.
  6. 1 2 3 4 Александра Егорова. День энергетика в 2023 году: история и традиции праздника. kp.ru. Дата обращения: 10 kül'mkud 2025.
  7. Путин отметил особый вклад энергетиков в восстановление новых регионов России. tass.ru. Дата обращения: 10 kül'mkud 2025.

Lähtked