Venäman požarvarjoičusen päiv

Рувики-späi
Venäman požarvarjoičusen päiv
Om tehtud Boris Jel'cin
Praznuitas  Venäma
Päiv om vahvištoittud 30. 04. 1999
Praznuičend Joga voden sulakun lopus
Логотип РУВИКИ.Медиа Mediafailad RUWIKI-tedoiš

Venäman požarvarjoičusen päiv (ven.: Де́нь пожа́рной охра́ны) — professionaline praznik, mitte praznuitas joga voden 30. sulakud. Om vahvištoittud Venäman prezidentan käskön mödhe vodel 1999 году[1]. Radkodeksan mödhe Venäman požarvarjoičusen päiv ei ole lebupäiv[2].

Istoriii

Vodel 2024 Venäman požarvarjoičuzsistem praznuiči 375-voččen jubilejan[3]. Sen istorii zavodihe XVII voz'sadal, 17. sulakud (30. sulakud uden kalendarin mödhe) vodel 1649 car' Aleksei Mihailovič tegi "Käskön lidnan mugavudes" (erasiš lähtkiš oma ridad käskön tgendan päivmäran i sigä om 18. sulakud). Azjbumagan pohjal oli sätud professionaline požarvarjoičuzkund: oli tehtud varjoičuzjouk, zavottihe päivitada päiväl i öl — požarvarjoičuzjouk. Ezmäižen kerdan Rus'-mal ozutihe kacujad, kudambad pidiba vastust požarvarjoičuses[4][5].

Palosambutajiš tezihe aigemba-ki: vodelpäi 1434 heile abutadihe lidnan eläjad, vodel 1550 joukuihe tuliba taugunambujad, vodel 1629 lämoid Moskvas sambuti läz 3000 mest[6].

P'otr I tegi kaiken, miše paloid ei olend. Hän toi eloho požarvarumatomuden sändoid, miččid oti Gollandiaspäi, sädi Piteriš erižen požarjoukun. Siloi tehtihe ezmäine požardepo, osttihe požarpompid, nahkšlangoid i vaskižid požarsuid[7].

Jekaterina II aigan požarvarjoičusen služb zavodi rata kaiken aigan. Se sädi "požardepod" Moskvas da Piteriš. Aigemba palosambutajad paksus vajehtihe, heil ei olend radmahtoid[8].

Aleksandr I sädi Sijaližiden azjoiden ministerstvan (ven.) i suriš lidnoiš tehtihe palosambutajiden joukuid policiidepon pohjal. Ezmäine mugoine jouk zavodi rata vodel 1803 Piteriš, vodes päliči — Moskvas[7]. Peniš küliš sijaližed eläjad iče sambutiba paloid[8].

Sovetskijas Sojuzas požarvarjoičusen päiv praznuitihe 1. sulakud. Necil päiväl vodel 1918 oli vahvištoittud zakon "Valdkundaližes abus toras lämoinke". Vodel 1927 vahvištoittihe valdkundaližen požarvarjoičuzsistem[9].

Moskvan polosambutajiden jouk, 1900

Suren voinan aigan lämoid sambutiba ei vaiše mužikad, no naižed-ki. Hö sambutiba požaroid, miččed oliba bombišpäi da snar'adoišpäi, abutiba evakuiruida rahvast da kaludištod[7]. Konz Sovetskii Sojuz jagetihe, Požarvarjoičusen päiv heittihe.

Vodel 1999 Venäman prezident allekirjuti käskön Požarvarjoičusen päivän praznuičendas 30. sulakud. Nügüdläižel Venämal om läz 220 tuhad professionališt palosambutajad[6].

Praznikan verazmaine istorii

Valdkundaližed palosambutajad ozutihe Rimas 20.-vozil edel meiden aiganlugendad Oktavian Avgustan ohjandusen aigan. Hän tegi varjoičijoiden joukuid, miččed tarkišteliba rajonoid, sambutiba lämoid, kävutiba kaluid, miččed oliba rindal: vädroid, puzuid, kirvhid, pupardhaižid. Keskvoz\sadoil ei voind säda hüväd keskpožarvarjoičuzsistemad. Lidnoiden valdmehed tegiba kaiken, miše se ei radaiži[10].

Verazmaine panend mail'man palosambutandan praktikaha

Vodel 1518 Augsburgas germanialaine mastar' tegi käzivezipompan[11], mitte kožui Riman pompoihe, miččid vozil edel meiden aiganlugendad tegi grekalaine Ktesibii[12].

Vodel 1672 gollandialaine Jan van der Heiden eziti Amsterdaman lidnan nevondištole pit'kän šlangan, mitte oli tehtud pöl'vazkanghaspäi vai parusinaspäi. Nece tego oli satusekaz, Heiden tegihe Amsterdaman brandmeisteraks, a požaršlangoid kävutadas nügüdehesai[12].

Paloiden problemoid zavottihe kacta administrativiž-juridižen polespäi. Jevropan äjiš lidnoiš zavottihe vedäda azjtegoid požaroiden vastte, tehtihe hillüden čas, konz ehtal ei sand lähtta irdale, i zavottihe usttavzoitta sütutandas[13].

Vodel 1813 anglialaine kapitan Džordž Menbi tegi vaskesižen astjan, miččehe mülüb 13 litrad kalijan karbonatad — himišt aineht, mittušt kävutadihe paloiden sambundan aigan XVIII voz'sadalpäi. Aineh oli astjas, sidä pästihe irdale kranan abul. Muga ozutihe nügüdläižen lämoinsambutim[14].

Venäman panend mail'man palonsambundan praktikaha

Vodel 1809 mehanik Kirill Skobelev tegi sirdändpordhid, neciš oli pauklahjoitud valdkundaližel "Tarbhaižes azjs"-medalil. ХХ voz'sadal kaik požarpordhad azotadihe mašinanšassihe. Vodel 1892 požarpordhiden piduz' Venämal oli 27 metrad[15].

Vodel 1906 Aleksandr Loran tegi ezmäižen mukavan lämoinsambutandan, mitte sambui lämoid vahtol[14].

Praznikan tradicijad

Požarvarjoičusen päiväl parahimile radnikoile anttas pauklahjoid da arvnimid. Mugažo mušttas niid, ked koliba radtegon aigan[16].

Požarvarjoičusen päiv toižiš maiš

Praznikoid, miččed oma Požarvarjoičusen päivän pojavad, praznuitas toižiš-ki maiš:

Äjiš jevropalaižiš maiš Požarvarjoičusen päiv praznuitas 4. semendkud, sikš ku nece om pühän Florianan muštpäiv — nece om palosambutajiden kaičii[21].

Tedod paloiden mödhe Venämal

Venämal joga voden homaitas 130 tuhad palod, miččiden taguiči koleb 19 tehad mest, heiden keskes — 30 palosambutajad, kudambad sambutaba lämoid[22].

Melentartuižed faktad

  • Edel hristianstvad slavilaižil jumalanjurun da samaldusen käskijan oli jumal Perun. Jumalansän aigan paloid sambutadihe erižel mahtol — valatadihe maidol, erašti vasal. Manradnikad oliba sidä mel't, miše vezi ližazi lämoid[23].
  • Ezmäine naine-palonsambutai Venämal oli Maria Aleksejevna Jermolova. Hän ohjanzi R'ažskan požarkundad, hänen tomotusen mödhe ezmäižen kerdan sädihe lapsiden openduzjoukud[24].
  • Nügüdläižel Venämal naižile kel'dihe ühtneda palosambutandaha[25].
  • Avstralian palosambutajil om tradicii — joga voden tehta fotokuvid kalendariden täht pol'alostomin. Rahoid möndaspäi oigetas tervehtoituzzelliden tegemižehe jügedoiš poltatesišpäi[26].
Avstralialaižen palosambutajan kuva kalendariš
  • Kalendarid palosambutajidenke om Venämal-ki. Vodel 2024 Piteriš hüväntegii "Lapsen vägidumižen keskuz"-fond tegi fotokuvadamižen kalendarin täht[27].
Venälaižiden palosambutajiden kuva "Gerojad 2024"-kalendariš

Homaičendad

  1. Главная>Указ Президента РФ от 30 апреля 1999 г. N 539 "Об установлении Дня пожарной охраны". base.garant.ru. Дата обращения: 11 tal'vkud 2025.
  2. День пожарной охраны 2024: история и традиции праздника. kp.ru. Дата обращения: 11 tal'vkud 2025.
  3. Парадом ретромобилей отметят в Томске 375-летие пожарной охраны. Интерфакс Россия. Дата обращения: 11 tal'vkud 2025.
  4. https://xn--b1ae4ad.xn--p1ai/blog/post/den-sovetskoy-pozharnoy-okhrany-istoricheskaya-zagadka?ysclid=mjcmpbi3h3886239190. Дата обращения: 19 tal'vkud 2025.
  5. День пожарной охраны в России, РИА Новости. Дата обращения: 11 tal'vkud 2025.
  6. 1 2 День пожарной охраны: дата и история праздника. Когда и как появились пожарные в России. rbc.ru. Дата обращения: 11 tal'vkud 2025.
  7. 1 2 3 День пожарной охраны в России. ria.ru. Дата обращения: 11 tal'vkud 2025.
  8. 1 2 День пожарной охраны: дата и история праздника, РБК Life. Дата обращения: 11 tal'vkud 2025.
  9. «Кто не знает своей истории – у того нет будущего»: интервью ко Дню советской пожарной охраны. mos.ru. Дата обращения: 10 tal'vkud 2025.
  10. Как на пожар! История и эволюция способов борьбы с огнём. ria.ru. Дата обращения: 11 tal'vkud 2025.
  11. «История в деталях»: ручной пожарный насос. Главное управление МЧС России по Липецкой области. Дата обращения: 11 tal'vkud 2025.
  12. 1 2 Копирование доступно только Подписчикам проекта, узнайте подробнее тут https://fireman.club/podpiska/. fireman.club. Дата обращения: 11 tal'vkud 2025.
  13. Как на пожар! История и эволюция способов борьбы с огнём. ria.ru. Дата обращения: 11 tal'vkud 2025.
  14. 1 2 Пращур современного огнетушителя. ucmchs.ru. Дата обращения: 11 tal'vkud 2025.
  15. Первая в мире пожарная лестница. Главное управление МЧС России по Краснодарскому краю. Дата обращения: 11 tal'vkud 0245.
  16. День пожарной охраны 2024: история и традиции праздника. kp.ru. Дата обращения: 11 tal'vkud 2025.
  17. День пожарной службы отпраздновали в столице (добавлено видео). Министерство по чрезвычайным ситуациям Республики Беларусь (23 heinkud 2022). Дата обращения: 11 tal'vkud 2025.
  18. Рубрика "Сегодня": Сегодня отмечается День работника противопожарной службы КР - Новости Кыргызстана. Национальная Телерадиовещательная корпорация Кыргызской Республики (15 kezakud 2020). Дата обращения: 11 tal'vkud 2025.
  19. Праздники 17 апреля. Календарь-365.ru. Дата обращения: 11 tal'vkud 2025.
  20. 17 мая в Латвии отмечают День пожарных и спасателей. infoliepaja.lv (17 semendkud 2021). Дата обращения: 11 tal'vkud 2025.
  21. 4 мая – Международный день пожарных. ВДПО. Дата обращения: 11 tal'vkud 2025.
  22. Ивойлова Ирина. Упасть и не разбиться. Труд (28 kezakud 2005). Дата обращения: 11 tal'vkud 2025.
  23. Какие пожары на Руси тушили молоком? histrf.ru. Дата обращения: 11 tal'vkud 2025.
  24. Первая женщина-пожарный Российской Империи - Мария Алексеевна Ермолова. Всероссийское добровольной пожарное общество. Дата обращения: 11 tal'vkud 2025.
  25. МЧС объяснило, почему в России нет женщин-пожарных. ТАСС. Дата обращения: 11 tal'vkud 2025.
  26. Горячий и еще горячее: австралийские пожарные разделись для календаря, от которого нельзя оторваться. kp.ru. Дата обращения: 11 tal'vkud 2025.
  27. Календарь «‎Герои 2024». Санкт-Петербургский благотворительный фонд «Центр реабилитации ребенка». Дата обращения: 11 tal'vkud 2025.

Literatur

  • Гражданская защита. Энциклопедия / Под общ. ред. Шойгу С.К.; МЧС России. — М.: Московская типография № 2, 2006. — Т. 1. — 568 с. — 3000 экз. — ISBN 5-86472-158-1.

Lähtked