Mail'man runotusen päiv
| Mail'man runotusen päiv | |
|---|---|
 | |
| Znamoičend |
Keliden äjüden tugi runoiden kirjutamižen abul. Keliden kaičemine, miččed oma kadomižen varus. |
| Om tehtud | 15. redukud vodel 1938 |
| Tegii | Tessa Suizi Uebb |
| Praznuitas | Rahvahidenkeskeine praznik |
| Päiv | 21. keväz'kud |
| Tradicijad | Tehtas azjtegod, miččed om omištadud runotusele, erazvuiččiš kul'turorganizacijoiš. |
 Mediafailad RUWIKI-tedoiš | |
Mail'man runotusen päiv (ven.: Всеми́рный де́нь поэ́зии) — rahvahidenkeskeine praznik, pidetas kaikuččen voden 21. keväz'kud. 15. kül'mkud vodel 1999 JUNESCOn Generaližen konferencijan 30. sessijan rezol'ucijal, praznik oli vahvištadud UNESCOl. Praznikan tegemižen päsü oli tugeda keliden äjüt runoiden kirjutamižen abul, mugažo kaita kelid, miččed oma kadomižen varus[1].
Istorii
Vodel 1938 amerikalaine runoilii Tessa Suizi Uebb tariči tehta "Runotusen päiväd"[2].
15. redukud vodel 1938 amerikalaižes Ogajo-štatas ezmäižen kerdan oli tehtud "Runotusen päiv" amuižrimalaižen runoilijan Vergilijan sündundpäiväl[3].
Vodel 1951 nece päiv oli vahvištadud 38 Amerikan štatas, mugažo Meksikas, da praznuitihe kut "Rahvahaline runotusen päiv"[4][5].
Vodel 1998 Marokkon taričendan mödhe JUNESKOn Generaližen Assamblejan ispolkom Parižas vahvištoiti pätandad tehta "Mail'man runotusen päiv" rahvahidenkeskeižeks praznikaks, mitte zavottihe praznuita 21. keväz'kud[6].
"Runotuz voib antta vastust nügüdläižen ristitun kaikid teravambile da süvembile hengküzundoihe, no sen täht pidab kingitada rahvahan homaičendad", — pagištas JUNESCOn pätandas[7].
.jpg)
Tradicijad
Mail'man runotusen päiväha ühtneba mugoižed kul'turorganizacijad[8]:
- kirjištod,
- literaturižed muzejad,
- runoilijoiden sebrad,
- teatrad.
Pidetas mugoižed azjtegod kut[8]:
- runokoncertad, kus ezineba nügüd'aigaližed runoiljad,
- festivalid,
- konkursad,
- forumad,
- marafonad tetabiden runoilijoiden runoiden lugemižen mödhe.
"Tehtud kaikuččen voden 21. keväz'kud Mail'man runotusen päiv kaičeb üht kal'hembišpäi kul'turan da kelen ozutamižen formoišpäi. Kaiken istorijan aigan runotuz oli rahvahan päpala. Se voib vastata kaikuččes kul'turas, kaikuččes kontinentas. Runotuz ozutab meiden rahvahad, sen kal'huded, se vajehtab kaikid kebnembad runod vägekahaks katalizatoraks kahten mehen paginan da mail'man keskes. Mail'man runotusen päiv — nece om hüvä sü, miše johtutada runoilijoid, udessündutada tradicijoid lugeda runoid än'heze, korgenzoitta melentartust lugendaha, kirjutamižehe da runotusen opendamižehe, lähenzoitta runotust toižiden taidenladuidenke, ozutesikš teatranke, karguidenke, muzikanke da pirdatusenke, mugažo sirtta runotust lehtištoho. Runotuz ühtenzoitab rahvast kaikiš kontinentoišpäi. Ühtnegat praznuičemižehe!», — JUNESCOn paginaspäi Mail'man runotusen päiväl[9].
Venämal
21. keväz'kud vodel 1999 Moskvas praznuitihe "Mail'man runoitusen päiv" ezmäižen kerdan Valdkundaližes literaturižes muzejas. Venälaine Runoilijoiden Sebr tariči sen pidändad. Sebran ezmäine pämez' Anatolii Kudr'avickii vaumiči programmad. Praznikale tuliba ezinemha mugoižed runoilijad kut: Genrih Sapgir, Igor' Holin, Konstantin Kedrov, Tatjana Ščerbina, Mihail Aizenberg da toižed[9].
Vodel 2000 praznik pidetihe Teatras Tagankal. Sinna ühtniba Andrei Voznesenskii, Konstantin Kedrov, Jelena Kac'uba, Alina Vituhnovskaja, Jurii L'ubimov da toižed.
Vodel 2001 praznik tehtihe Teatras Tagankal, sigä mäni ven.: О.Г.И da ven.: ДООС - literatur-muzikaližen sebran eht. Ühtnikoiden keskes oliba Mihail Aizenberg, Sergei Gandlevskii, Ivan Ahmetjev, Vera Pavlova da literaturižen "Vavilon"-al'manahan avtor. Literatur-muzikaližen programman ohjandajan oli Konstantin Kedrov[10].
Vodel 2002 "Mail'man runoitusen päiv" zavottihe praznuita Magnitogorskas.
Vodel 2014 Piteriš mäni marafon, mitte oli omištadud Mihail Lermontovan jubilejale. Runoilijan runoid lugiba kut tetabad akt'orad, muga navedijad-ki[11][12].
- Mail'man runoitusen päiväl Venälaižen kirjutajiden ühtištusen pätandan mödhe anttas mugoižed Rahvahaližed literaturižed premijad, kut: "Voden runoilii" da "Voden kirjutai"[9].
"Nece om mugažo taidehen ičeze lad, mitte abutab rahvahale el'geta, kut om äi mirus erazvuiččid kelid da kul'turad. Runotuz ühtenzoitab rahvast mirunke. Se tundištoitab meid mugoižidenke znamoičendoidenke, kut ero, kahten mehen pagin, mir. Se pagižeb universaližes rahvahas, kudamb mahtab tehta erazvuiččid azjoid", — sanui JUNESKOn pämez' Odri Azule[13].
Homaičendad
- ↑ Всемирный день поэзии. ООН. Дата обращения: 4 kül'mkud 2021. Архивировано 11 kül'mkud 2020 года.
- ↑ Tessa Sweazy Webb, Founder of Ohio Poetry Day Архивная копия от 19 sügüz'kud 2015 на Wayback Machine // Historical Marker Database (angl.)
- ↑ Shereen Gertel Rutman. Let’s celebrate!: A year’s worth of holiday projects. — Troll Associates, 1992. — P. 15. (angl.)
- ↑ International Who’s Who in Poetry. — International Biographical Centre, 1977. — P. 522 ff. (angl.)
- ↑ A World Poetry Day function in Sydney, 1963 // National Archives of Australia (angl.)
- ↑ Документы 157-й сессии исполкома ЮНЕСКО. Дата обращения: 27 vilukud 2018. Архивировано 14 kezakud 2017 года.
- ↑ Литературный вечер, посвящённый Всемирному дню поэзии «Поэзия души» (неопр.). Академия Развития Творчества «Арт-Талант». Дата обращения: 10 keväz'kud 2025.
- ↑ 1 2 Всемирный день поэзии 2025: какого числа, история и традиции праздника. Дата обращения: 10 keväz'kud 2025.
- ↑ 1 2 3 Всемирный день поэзии. poetryday.ru. Дата обращения: 10 keväz'kud 2025.
- ↑ Ю. Идлис. Третий фестиваль молодой поэзии (Москва, 21—23 марта 2003 года) Архивная копия от 11 uhokud 2017 на Wayback Machine // «Новое литературное обозрение», 2003, № 62.
- ↑ Год литературы // «Книжное обозрение», 2015, № 3-4 (2405—2406), с. 4.
- ↑ Всемирный форум поэзии стартовал в Магнитогорске Архивная копия от 11 uhokud 2017 на Wayback Machine // «КоммерсантЪ», 20.03.2002.
- ↑ Соловьева, Валерия. Всемирный день поэзии в 2025 году: традиции праздника и интересные факты, ВФокусе Mail (27 vilukud 2025). Дата обращения: 10 keväz'kud 2025.
Literatur
- И Г. День поэзии // Вестник культурологии. — 2015. — № 4 (75).
- Пенкина Ольга Владимировна, Третьякова Елена Юрьевна. От фольклора и его героев - к современности и нашим землякам // Наследие веков. — 2019. — № 1 (17).