Filologan päiv

Рувики-späi

Filologan päiv (ven.: День филолога) — professionaline praznik neniden ristituiden täht, ked omištiba ičeze elon filologijale. Venämal nece praznik praznuitas — 25. semendkud. Nece praznik pidetas toižiš maiš-ki. Se ühtenzoitab kel'tedomehid, literaturmehid, kelen da literaturan opendajid, kirjišton radnikoid, kändajid-filologoid da kaikid mehid, kel om filologine openduz.

Iče filologii (amuižgrek.: φιλολογία, «armastuz sanaha) — mugoižiden disciplinoiden gruppiden nimi (kel'tedo, literaturtedo, tekstologii da toižed), miččed oppiba kirjutadud tekstoid da stilistikan, kelen da südäimišton pohjan oppiba istorijad da hengeližen kul'turan palad.

Filologijan istorii

Filologii tegihe tedoks XVII-voz'sadal Jevropas. Aigemba tedištet'he kelen, istorijan, kul'turan da filosofijan. Jo III-voz'sadal edel meiden erad sünduiba ezmäižed mel'pidod tekstoihe Grecijas da Amuižes Indijas. «Filologii»-sana vastase Mihail Lomonosovan radoiš läz koumed kerdad, kahtišti radoiden nimiš: 7. da 9. tomas, mugažo "Lühüd sel'genzoitamine oiktaha sanaha" 7. tomas 340. lehtpolel, kus mitte-se Filipn pagižeb: "Minä tozi zavodin da panen kaik väged, miše minä tegižimoi filologaks" ("Истинно я начну и постараюсь, чтобы мне из Филипна сделаться филологом"). Lomonosov tegeb homaišendoid, midä znamoičeb Filipnan täht tehtas filologaks.

Nece-žo filologii-sanan polhe kirjutab Vasilii Trediakovskii: «…om sel'ged, miše kaik filologii … om todesine elokvencii», mitte «ohjandab, äikerdoičeb, vahvištoitab…, kaiktäna loštab da ühtenzoitab kaik tedod, sikš ku kaik hö pagižeba elokvencijan kal't»[1].

Venämal «pagintedod» zavottihe nimitada «filologižikš» vaiše XIX-voz'sadan keskes. Ezmäks oli nimitadud istorii-filologine tedokund Piterin valdkundaližes universitetas (vodhesai 1850 istoriližiden da pagintedoiden tedokund), sid' Konstantin Zeleneckii kirjuti «Pästand üleižehe filologijaha» vodel 1853. «Filologii»-termin oli paindud «Filologižed kirjutesed»-lehteses, mitte paindihe Aleksei Hovanskijan toimitusen abul Voronež-lidnas vodelpäi 1860.

Filologijan sel'genzoitamine kaiken aigan oli erazvuitte, vajehtihe. Filologijad el'getihe kut tedoiden ühtmuz, kus oppidas rahvahan kul'tur, literatur, istorii da kel'.

Homaičendad

Kacu mugažo

  • Filologii

Literatur