Nižnekamsk

Рувики-späi
Lidn
Nižnekamsk
tot.: Түбəн Кама
Nizhnekamsk. Kama River P6263326 2575.jpg
Флаг[d] Герб[d]
Флаг[d] Герб[d]
55°38′00″ с. ш. 51°49′00″ в. д.GЯO
Valdkund  Venäma
Venäman subjekt [[Tatarstan]]
Municipaline rajon Nižnekamskan rajon
Lidnalaine küläkund Nižnekamsk
Administracijan pämez' Radmir Bel'ajev
Istorii da geografii
Om pandud vodel 1961
Lidn  vodelpäi 1966
Pind 116[1] km²
Korktuz' meren pindan päl 120 m
Aigvö UTC+3[d]
Eläjad
Eläjad
  • ▼241 106 чел. (2023)[2]
Tiheduz' 2078,5 rist./km²
Aglomeracii Naberežnočelninskan aglomeracii
Rahvahad tatarad - 50,8%, venälaižed - 43,4%, čuvašad - 2,4% и др. (rahvahan kirjutamižen voden 2010 tedoiden mödhe)
Uskondad musul'manad, ortodoksižed da toižed
Katoikonim nižnekamec, nižnekamnka, nižnekamcad
Lugu-identifikatorad
Telefonan kod +7 8555
Počtan indeks 423570—423587
Kod ОКАТО 92435
Kod ОКТМО 92644101001
Nomer Geografižiden nimiden valdkundaližes lugetišes 0012625
Прочее
Lidnan päiv 22. sügüz'kud

e-nkama.ru
(ven.)(tot.)
Nižnekamsk (Россия)
Точка
Nižnekamsk
Точка
Логотип РУВИКИ.Медиа Mediafailad RUWIKI-tedoiš

Nižnekamsk (ven.: Нижнека́мск, tot.: Түбəн Кама) - Venäman lidn (vodelpäi 1966) Tatarstanan Valdkundas, Venämal. Nižnekamskan rajonan da Nižnekamskan lidnalaižen küläkundan administrativine keskuz.

Etimologii

Lidn sündui voziden 1960 augotišes kut pos'olk Nižnekamskan kombinatan sauvomižen aigan, vodelpäi 1966 — Nižnekamsk-lidn. Lidnan nimi om tehtud Kama-jogen gidroniman abul[3]. Gidroniman nügüdläine form om udmurtialaine, udm.: кам znamoičeb "jogi, sur' jogi"[4] (rind. udm.: Ватка́ кам "Vätka-jogi").

Fizik-geografižed tedod

Lidn sijadase Kama-jogen hural randal läz Zai-jogensun lanktust, kahtes kilometras jogiportaspäi, 35 kilometras Krugloje pole-raudtestancijaspäi (Agriz—Akbaš).

Aigvö

Nižnekamsk om МSК (moskvan aig)-aigvös. Kävutadud aigan sirdänd UTC mödhe om +3:00[6]. Aigan da geografižen pidusen mödhe keskmäine päiväižen keskpäiv Nižnekamskas zavodiše 11:34.

Il'mišt

Nižnekamskan
Ku Vil. Uho. Keväz'ku Sul. Semendku Kezaku Heinku Elo. Süg. Red. Kül'. Tal'. Voz'
Keskmäine maksimum, °C −9,9 −8,3 −1,5 9,2 19 23,2 25 22,7 16 6,6 −1,6 −6,8
Keskmäine temperatur, °C −13,7 −12,3 −5,5 4,7 13,1 17,5 19,5 17,3 11,3 3,3 −4,4 −10,2 3,4
Keskmäine minimum, °C −17,4 −16,3 −9,5 0,3 7,3 11,8 14,1 12 6,6 0 −7,1 −13,5
Sadegiden lugumär, mm 39 28 26 40 42 57 77 54 60 57 46 39 565

Nižnekamsk om ven kontinentaližen il'mištvös.

Jän kül'menzoitusen aig lidnan vezištoiš — kül'mku, tal'vku. Jän avaidamižen aig — sulakun augotiž.

  • Vodenkeskmäine temperatur — +4 °C.
  • Vodenkeskmäine sadegiden lugumär — 550 mm.
  • Vodenkeskmäine il'man nepsuz' — 72 %.
  • Vodenkeskmäine tullein piguz' — 4 m/s.

Ekologii

  • Vodel 2007 avaižihe vezipuhtastusen stancii.

Istorii

Lidn oli tehtud vodel 1961 kuti Nižnekamskii radpos'olk sen täht, miše sauvda kivivoin ümbriradkompleksad. Vodel 1965 se sai lidnan statusan da nügüdläižen nimen.

Nižnekamskan tegeližuden päpalad oma kivivointegemine da kivivoinhimine tegeližuz', energetine (Nižnekamskan LEK-1 i LEK-2). Toižed tegeližuden päpalad oma sauvond, mönd, sömtegemine (leibänkombinat, maidkombinat).

Eläjad

Eläjiden lugumär
1967[7]1970[8]1973[9]19751976[10]1979[11]
38 000↗48 988↗74 000↗112 000→112 000↗134 199
19821985[12]1986[13]1987[14]1989[15]1990
↗150 000↗176 000↘175 000↗183 000↗190 793↗195 000
1991[16]1992[17]1993[18]1994[19]1995[20]1996[21]
↗196 000↗199 000↗203 000↗207 000↗211 000↗214 000
1997[22]1998[23]1999[24]2000[25]2001[26]2002[27]
↘213 000↗221 000↗222 000↗223 400↗226 100↘225 399
2003[28]2004[29]2005[30]2006[31]2007[32]2008[33]
↗225 400↗226 600↗227 000↘226 900↘226 600↘226 400
2009[34]20102011[35]2012[36]2013[37]2014[38]
↗226 568↗234 044↗234 088↗234 928↗235 407↗235 605
2015[39]2016[40]2017[41]2018[42]2019[43]2020[44]
↘235 448↗236 197↗237 250↗237 942↗238 879↗240 020
2021[45]2023[46]
↗241 479↘241 106
50 000
100 000
150 000
200 000
250 000
300 000
1975
1986
1992
1997
2002
2007
2012
2017
2023

Venäman rahvahan kirjutamižen tedoiden mödhe vodel 2020, 1. redukuks vodel 2021 eläjiden lugun mödhe lidn oli sijal 1118 [47] Venäman lidnoiden keskes[48].

Vodel 2010 kaiken Venäman rahvahan kirjutamižen lugetišen mödhe lidnan eläjiden lugu oli 234 044 ristitud, lidnalaižen küläkundan — 234 163 ristitud, rajonan viž kudendest. Kaikiš suremb ristituid om nügüd' (vodel 2022).

Rahvahad (enamba 0,7% vodel 2002 rahvahan kirjutamižen lugetišen mödhe): tatarad — 49,6%, venälaižed — 42,7%, čuvašad]] — 2,7%, baškirad — 0,8%, ukrainalaižed — 0,7%, toižed rahvahad — 3,5%.

Lidnas om avaitud Islaman koumetoštkümne pühäpertid. Lidnas radaba mugažo Ortodoksižen hristanuskondan kaks'toštkümne da toižen hristanuskondan kaks' pühäpertid.

Lidnas om nel'l' institutad da kümne keskopendusen organizacijad.

Transport

Avtobusad, tramvajad da taksi oma lidnan päajamed. Ühtnimine raudtestancii om "Jarčalli — Al'metjevsk"-keskusespäi lopstancii. Sur' jogiport sijadase kahtes kilometras lidnaspäi.

Rahvahidenkeskeine civiline Begiševo-lendimport (ven.: Бе́гишево, tot.: Бигеш Халыкара һава аланы, NBC / НЖК / UWKE, 777 tuh. passažirad vodel 2018) sijadase 19 km suvipäivnouzman pol'he Nižnekamskan keskuzpalaspäi.

Valdmehišt

Lidnan pämez':

  • Ramil' Mullin — (2022—2025)
  • Radmir Bel'ajev — (2025—nügüdehesai)

Homaičendad

  1. ↑ Регионы России. Основные социально-экономические показатели городов, 2016 г. (недоступная ссылка — история). Дата обращения: 8 tal'vkud 2025.
  2. ↑ https://rosstat.gov.ru/storage/mediabank/Bul_MO_2023.xlsx
  3. ↑ Поспелов, 2008, с. 311.
  4. ↑ Фасмер М. Этимологический словарь русского языка. — Т. II. — 172 с. — ISBN 5-7230-0074-8.
  5. ↑ Яндекс.Карты. Яндекс.Карты. Дата обращения: 8 tal'vkud 2025.
  6. ↑ Федеральный закон от 03.06.2011 № 107-ФЗ «Об исчислении времени», статья 5 (3 kezakud 2011).
  7. ↑ Народная энциклопедия «Мой город». Нижнекамск.
  8. ↑ Всесоюзная перепись населения 1970 года Численность городского населения РСФСР, ее территориальных единиц, городских поселений и городских районов по полу.
  9. ↑ Народная энциклопедия «Мой город». Нижнекамск.
  10. ↑ Российский статистический ежегодник. 1994.
  11. ↑ Всесоюзная перепись населения 1979 года Численность городского населения РСФСР, ее территориальных единиц, городских поселений и городских районов по полу.
  12. ↑ Российский статистический ежегодник. Госкомстат, Москва, 2001.
  13. ↑ Российский статистический ежегодник. 1994.
  14. ↑ Народное хозяйство СССР за 70 лет.
  15. ↑ Всесоюзная перепись населения 1989 г. Численность городского населения РСФСР, ее территориальных единиц, городских поселений и городских районов по полу.
  16. ↑ Российский статистический ежегодник. 1994.
  17. ↑ Российский статистический ежегодник. 1994.
  18. ↑ Российский статистический ежегодник. 1994.
  19. ↑ Российский статистический ежегодник. 1994.
  20. ↑ Российский статистический ежегодник. Госкомстат, Москва, 2001.
  21. ↑ Российский статистический ежегодник. Госкомстат, Москва, 2001.
  22. ↑ Российский статистический ежегодник. 1997 год.
  23. ↑ Российский статистический ежегодник. Госкомстат, Москва, 2001.
  24. ↑ Российский статистический ежегодник. 1999 год.
  25. ↑ Российский статистический ежегодник. 2000 год.
  26. ↑ Российский статистический ежегодник. Госкомстат, Москва, 2001.
  27. ↑ Всероссийская перепись населения 2002 года. Том. 1, таблица 4. Численность населения России, федеральных округов, субъектов Российской Федерации, районов, городских поселений, сельских населённых пунктов - райцентров и сельских населённых пунктов с населением 3 тысячи и более.
  28. ↑ Народная энциклопедия «Мой город». Нижнекамск.
  29. ↑ Российский статистический ежегодник. 2004 год.
  30. ↑ Российский статистический ежегодник, 2005 год.
  31. ↑ Российский статистический ежегодник, 2006 год.
  32. ↑ Российский статистический ежегодник, 2007 год.
  33. ↑ Российский статистический ежегодник, 2008 год.
  34. ↑ Численность постоянного населения Российской Федерации по городам, посёлкам городского типа и районам на 1 января 2009 года.
  35. ↑ Оценка численности постоянного населения Республики Татарстан на 1 января 2011 года.
  36. ↑ Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям. Таблица 35. Оценка численности постоянного населения на 1 января 2012 года.
  37. ↑ Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2013 года. — М.: Федеральная служба государственной статистики Росстат, 2013. — 528 с. (Табл. 33. Численность населения городских округов, муниципальных районов, городских и сельских поселений, городских населённых пунктов, сельских населённых пунктов).
  38. ↑ Численность населения муниципальных образований Республики Татарстан на начало 2014 года. Территориальный орган Федеральной службы государственной статистики по Республике Татарстан. Казань, 2014.
  39. ↑ Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2015 года.
  40. ↑ Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2016 года.
  41. ↑ Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2017 года.
  42. ↑ Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2018 года.
  43. ↑ Численность населения муниципальных образований Республики Татарстан на начало 2019 года.
  44. ↑ Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2020 года.
  45. ↑ Таблица 5. Численность населения России, федеральных округов, субъектов Российской Федерации, городских округов, муниципальных районов, муниципальных округов, городских и сельских поселений, городских населенных пунктов, сельских населенных пунктов с населением 3000 человек и более.
  46. ↑ Численность постоянного населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2023 года (с учётом итогов Всероссийской переписи населения 2020 г.).
  47. ↑ с учётом городов Крыма
  48. ↑ Таблица 5. Численность населения России, федеральных округов, субъектов Российской Федерации, городских округов, муниципальных районов, муниципальных округов, городских и сельских поселений, городских населенных пунктов, сельских населенных пунктов с населением 3000 человек и более (XLSX).

Lähtked