Venäman vointetabuden da muštpäiväd

Рувики-späi

Venäman vointetabuden päiväd vai Venäman oružjan tetabuden päiväd (ven.: Дни воинской славы России, ven.: Дни славы русского оружия) oma Venäman muštpäiväd venälaižiden voiskiden (sen lugus sovetskijoiden) vägestusiden muštoks, miččed tegihe päazjaks Venäman istorijas.

Ezmäine vointetabuden päividen lugetiž om vahvištoittud uhokus vodel 1995 Federaližen Venäman vointetabuden päiviš (vägestusen päiviš)-zakonan mödhe. Vozil 2004—2020 lugetišhe om ližatud vajehtusid, sen lugus vajehtihe i zakonan nimen.

Denis Marten. Poltavan vointora (1726)
Gangutan vointora. Mavrikii Bakuan grav'ur
Borodino-vointora
Strategine raketokandai
"Aleksandr Nevskii" ven.: «За Землю Русскую»-triptihan hurpolen pala

Venäman muštpäiväd oma tehtud vodel 2005 da praznuitas toižed-ki valdkundan da mez'kundan elon tärktad azjtegod, miččed pidab panda rahvahan muštho[1].

Vointetabuden päividen lugetiž om sädud federaližen "Venäman vointetabuden päiviš da muštpäiviš" zakonan mödhe[1].

Zakonan mödhe vointetabuden päivil voiskiš pidab mänetada praznikazjtegoid, a muštpäivil — rahvahaližid azjtegoid. Polestusen ministerstvale om käsktud mänetada 23. uhokud da 9. semendkud jogavoččed praznikambuskelusen. Rahotuz neniden azjtegoiden täht om anttud federaližes b'udžetaspäi.

Sidä paiči, zakon edištab toižid formid voinmehiden muštoks: muzejoiden tegend, muštpachiden sijaduz, ozutelusiden sädand da sanutesiden painastuz vestištoiš, gerojiden nimiden andand eländtahoile, irdoile, voinpaloile da laivolile, territorijan, miččel om tehtud urohtego, kaičend da parembzoituz.

Vointetabuden päiväd

Venämal om vahvištoitud mugomad vointetabuden päiväd:

  • 27. vilukud — Leningradan täuden päzutandan päiv fašistoiden saubatusespäi (1944 voz');
  • 2. uhokud — Päiv, konz sovetskijad saldatad vägestiba germanialaižid Stalingradan toras (1943 voz');
  • 23. uhokud — Kodiman kaičijan päiv (Nece päiv om oficialine pühäpäiv Venämal);
  • 9. sulakud — Königsberg-lidnan otandan päiv (1945 voz');
  • 18. sulakud — Kn'azin Aleksandr Nevskijan venälaižiden voinmehiden vägestuz nemcoiden ricariden vasthapäi Čud'-järvel (Jähine vointora (ven.) (vep., 1242 voz'); todeks 5. sulakud vodel 1242 (sikš ku Julianan kalendarin päivänmärad vodehesai 1582 ei mülügoi Grigorianan kalendarihe, päivänmär Grigorianan kalendarin mödhe om 5. sulakud);
  • 9. semendkud — sovetskijan rahvahan Vägestusen päiv Sures Kodiman voinas vozil 1941—1945 (1945 voz') (Nece päiv om oficialine pühäpäiv Venämal);
  • 7. heinkud — Päiv, konz venälaine merilaivišt vägesti turkan laivišton Česman toras (ven.) (vep. (1770 voz');
  • 10. heinkud — Päiv, konz venälaine armii P’otr I ohjandusel vägesti ročilaižid Poltavan toras (1709 voz'; todeks 27. kezakud (8. heinkud) 1709 voz';
  • 9. elokud — Päiv, konz ezmäižen kerdan Venäman istorijas venälaine merilaivišt P'otr I ohjandusel vägesti ročilaižid Gangutan nemenno (1714 voz'); todeks 27. heinkud (7. elokud) vodel 1714;
  • 23. elokud — Päiv, konz sovetskijad voinväged vägestiba germanialižid Kurskan toras (1943 voz');
  • 3. sügüz'kud — Vägestusen päiv Japonian päl i Toižen mail'man voinan lop (1945 voz')[2][3];
  • 8. sügüz'kud — Borodinan toran (ven.) (vep. päiv, konz venälaine armii M. I. Kutuzovan ohjandusel vojui francialaiženke armijanke (1812 voz'); todeks 26. elokud (7. sügüz'kud) vodel 1812;
  • 11. sügüz'kud — Venälaižen eskadran F. F. Ušakovan ohjandusel vägestusen päiv turcialaižen eskadran vasthapäi Tendran nemenno; todeks 29. elokud (9. sügüz'kud) 1790;
  • 21. sügüz'kud — Päiv, konz venälaižed voinväged Dmitrii Donskijan ohjandusel vägestiba mongolo-tataroid Kulikovon toras (1380 voz'); todeks 8. sügüz'kud vodel 1380 (sikš ku Julianan kalendarin päivänmärad vodehesai 1582 ei mülügoi Grigorianan kalendarihe, päivänmär Grigorianan kalendarin mödhe om 8. sügüz'kud);
  • 9. redukud — Päiv, konz sovetskijad voinväged vägestiba germanialaižid voinvägid toras Kavkazan tagut (1943 voz')[4];
  • 4. kül'mkud — Rahvahiden ühtmuden päiv (om omištadud päiväle, konz rahvahan opolčenijan saldatad Kuz'ma Mininan da kn'azin Dmitrii Požarskijan ohjandusel otiba Kitai-lidnan[5], todeks 22. redukud (1. kül'mkud) vodel 1612 (Nece päiv om oficialine pühäpäiv Venämal);
  • 7. kül'mkud — Voinparadan päiv Rusttal avoirdal Moskvas Redukun valdankumaidusen 24-voččen voz'paivän muštoks (1941 voz');
  • 1. tal'vkud — Venälaližen eskadran P. S. Nahimovan ohjandusel vägestusen päiv turkan eskadran päl Sinopan nemenno (1853 voz'); todeks 18. (30.) kül'mkud vodel 1853;
  • 5. tal'vkud — Päiv, konz sovetskii armii zavodi voitoran germanialaižen armijan vasthapäi toras läz Moskvad (1941 voz');
  • 24. tal'vkud — Päiv, konz venälaižed voinväged A. V. Suvorovan ohjandusel anastiba turkan Izmail-lidnoitusen (1790 voz'); todeks 11. (22.) tal'vkud vodel 1790.
  • 9. elokud — Piterin vointoran lop[6].

Muštpäiväd

Erigoičused

Vointetabuden da muštpäividen päiväd, miččed oliba Venämal Grigorianan kalendarin vahvištoitusen edel vodel 1918, "Venäman vointetabuden päiviš da muštpäiviš"-zakonas oma vahvištoitud muga, miše vointoran päivän vanhan stilin mödhe da sen muštpäivän ero kaiken om 13 päiväd, mi znamoičeb eron vanhan da uden stiliden keskes, mitte oli voz'sadoil XX—XXI.

Konz sündui Grigorianan aiganlugend, ka siloi sen ero Julianan kalendarišpäi oli 10 päiväd, no sidä jäl'ghe ero kazvoi 11 päivähasai, a jäl'ges 12 päivähasai, i sidä jäl'ghe tegihe 13 päiväd. Sikš vahvištoitud zakonal vointetabuden päivänmärad eronedas neniden azjtegoiden päivänmäroišpäi (grigirianan kalendarin mödhe), miččed oma istorijan tedos, mitte homaičeb erod julianan da grigorianan kalendariden keskes erazvuiččiš istorijan aigoiš, miččed oliba jäl'ghe 15. redukud vodel 1582 grigorianan kalendarin mödhe.

Eroteluz om: Vointetabuden päiv, mitte om omištadud Česmenan vointorale da om vahvištoitud vodel 2012, — ero om 11. päiväd, mi sättub eroho vanhan da uden stiliden mödhe voz'sadal XVIII; Päiv, konz Krim, Taman' i Kuban' mülüškanziba Venäman imperijaha, mitte om tehtud vodel 2018, — ero mugažo om 11 päiväd; Venäman parlamentizman päivänmär, mitte om tehtud vodel 2012 Valdkundaližen Duman tegemižen vodel 1906 muštoks, zakonas om vahvištoitud 27. sulakud grigorianan kalendarin mödhe, no Valdkundaližen Duman radon ezmäine päiv om 27. sulakud julianan kalendarin mödhe.

Čud'-järven da Kulikovan vointoroiden päivänmärad eronedas julianan da grigorianan kalendariden päivänmäroiden mödhe. Vozil 1242 da 1380 ei olend "vanh" da "uz' stil'" tedoid (sikš ku völ ei olend grigorianan kalendarid) da istoriitedos nene päivänmärad ei pangoi grigorianan kalendarin päivihe. Zakonas sihe ei ole kingitadud homaičust (sikš ku möst oli kävutoitud azjtegoiden Julianan aiganlugendan päivänmärad).

Zakonan päivänmärad oma pandud Venäman ortodoksižen jumalanpertin mel'pidon mödhe, mitte kävutoitab Julianan kalendarid da mel'dub azjtegoiden voz'päividen praznuičendan tradicijoid kaičendaha päivil, konz oma kožujad niidenke jumalanpertin praznikad[11][12]. Sikš om kaitud azjtegoiden päivänmärad julianan kalendari mödhe, miččed om lugedud grigorianan kelendarin päivihe eronke 13 päiväd[13][14][15][16][17].

Sen täht valdkundaline zakon vahvištoitab vaiše palan voinazjoiden muštpäividen praznuičendad julianan kalendarin mödhe, rindatades niid grigorianan kalendarin päivänmäroidenke, miččile ned tuldas voz'sadoil XX—XXI[18].

Todesine Rusin ortodoksižen uskondan otandan päivänmär ei ole tetab. Se praznuičese Pühän ravnoopostol'nijan kn'azin Vladimiran muštpäiväl.

Homaičendad

  1. ↑ 1 2 Федеральный закон от 13 марта 1995 г. № 32-ФЗ «О днях воинской славы и памятных датах России». Kremlin.ru. Дата обращения: 23 tal'vkud 2025. Архивировано 26 kül'mkud 2021 года.
  2. ↑ Федеральный закон от 24.04.2020 № 126-ФЗ "О внесении изменений в статьи 1 и 1-1 Федерального закона «О днях воинской славы и памятных датах России». Дата обращения: 23 tal'vkud 2025.
  3. ↑ 3 сентября – День Победы над милитаристской Японией и окончания Второй мировой войны, Представительство МИД РФ в Южно-Сахалинске. Дата обращения: 23 tal'vkud 2025.
  4. ↑ Федеральный закон от 31.07.2020 № 284-ФЗ. consultant.ru. Дата обращения: 23 tal'vkud 2025.
  5. ↑ Законопроект № 96613-4 «О внесении изменений в статью 1 Федерального закона “О днях воинской славы (победных днях) России”» Пояснительная записка. Государственная дума (12 redukud 2004). Дата обращения: 23 tal'vkud 2025. Архивировано 10 semendkud 2021 года.
  6. ↑ Госдума утвердила 9 августа днем воинской славы. Эксперт. Дата обращения: 23 tal'vkud 2025.
  7. ↑ Законопроект № 145246-4 «О внесении изменений в статью 1 Федерального закона “О днях воинской славы (победных днях) России”» Пояснительная записка. Государственная дума (28 uhokud 2005). Дата обращения: 23 tal'vkud 2025. Архивировано 5 redukud 2019 года.
  8. ↑ Законопроект № 70521-6 «О внесении изменений в статью 1.1 Федерального закона “О днях воинской славы (победных днях) России”» Пояснительная записка к законопроекту. Государственная дума (10 semendkud 2012). Дата обращения: 23 tal'vkud 2025. Архивировано 5 redukud 2019 года.
  9. ↑ Законопроект № 345199-5 «О внесении изменений в статью 1.1 Федерального закона “О днях воинской славы (победных днях) России”» Пояснительная записка. Государственная дума (19 keväz'kud 2010). Дата обращения: 23 tal'vkud 2025. Архивировано 5 redukud 2019 года.
  10. ↑ Законопроект № 371970-4 «О внесении изменений в статью 1.1 Федерального закона “О днях воинской славы (победных днях) России”» Пояснительная записка к законопроекту. Государственная дума (8 tal'vkud 2006). Дата обращения: 23 tal'vkud 2025. Архивировано 5 redukud 2019 года.
  11. ↑ Ю. Сухарев «Рвут связующую нить». Синоидальный отдел Московского Патриархата по взаимодействию с Вооружёнными силами и правоохранительными органами. Дата обращения: 23 tal'vkud 2025. Архивировано 9 vilukud 2004 года.
  12. ↑ А. Е. Петров «Актуальная хронология» (15 keväz'kud 2011). Дата обращения: 23 tal'vkud 2025. Архивировано 9 elokud 2021 года.
  13. ↑ Законопроект № 153661-3 «О внесении изменений в статью 1 Федерального закона “О днях воинской славы (победных днях) России”» Пояснительная записка. Государственная дума (20 kül'mkud 2001). Дата обращения: 23 tal'vkud 2025. Архивировано 5 redukud 2019 года.
  14. ↑ Радий Зубков «Календари не врут, их перевирают люди». Независимое военное обозрение (10 redukud 2003). Дата обращения: 23 tal'vkud 2025. Архивировано 17 kül'mkud 2017 года.
  15. ↑ Максим Кустов «В дни воинской славы России вкралась ошибка». Сегодня.Ру (24 tal'vkud 2008). Дата обращения: 23 tal'vkud 2025. Архивировано 11 vilukud 2022 года.
  16. ↑ Морозов О. В. Легенды и мифы российской истории: историческая политика руководства Русской православной церкви в начале XXI в. // Монтаж и демонтаж секулярного мира / под ред. Малашенко А., Филатов С.. — М.: РОССПЭН, 2014. — С. 264—265. — 406 с. — (Религия в Евразии). — 2000 экз. — ISBN 978-5-8243-1901-9.
  17. ↑ Назаров В. Д. Что будут праздновать в России 4 ноября 2005 года? // Политическое просвещение. — 2012. — Вып. 5 (70).
  18. ↑ Пчелов Е. В. Когда праздновать годовщину Бородинской битвы? (Решение простой хронологической задачи) // Отечественная война 1812 года: Источники. Памятники. Проблемы. Материалы IX Всероссийской научной конференции. Бородино. 4—6 сентября 2000 г.. — М.: Калита, 2001. — С. 222–230.

Literatur

  • Амелькин А. О. Дни воинской славы России. — Воронеж: Центр духовного возрождения Чернозёмного края, 2005. — 112, [32] с. — 2000 экз. — ISBN 5-900-270-63-7.
  • Амелькин А. О. Дни воинской славы России / Рец.: д-р ист. наук М. Д. Карпачёв. — 2-е изд., изменённое и доп. — Воронеж: Центр духовного возрождения Чернозёмного края, 2014. — 176 с. — 1000 экз. — ISBN 978-5-91338-101-9.
Om sadud "https://vep.ruwiki.ru/w/index.php?title=Venäman_vointetabuden_da_muštpäiväd&oldid=528904"