Leningradan blokadan heitändan päiv
Kävutoittud materialad
Prezidentan B.N. Jel'cinan kirjištospäi
| Leningradan blokadan heitändan päiv | |
|---|---|
| Praznikambuskelend Leningradan blokadan heitändan muštoks 27. vilukud vodel 1944 | |
| Tip | Valdkundaline |
| Oficialižesti | Leningradan täuden heitändan päiv fašistoiden blokadaspäi |
| Mugažo | Venäman vointetabuden da muštpäiväd |
| Om tehtud | 13. keväz'kud vodel 1995 |
| Praznuitas | joga voden |
| Päiv | 27. vilukud |
| Om sidotud | Leningradan saubatuz (blokad) |
Leningradan blokadan heitändan päiv (ven.: День снятия блокады Ленинграда) om Venäman vointetabuden päiv, mitte om sätud Suren Kodiman voinan Leningradan täuden päzutandan fašistoiden voiskan blokadaspäi muštoks. Vodelpäi 2014 sen nimi om Leningradan täuden heitändan päiv fašistoiden blokadaspäi. Nimi oli vajehtadud, miše todesižemba ozutada lidnan eläjiden urohtegod.
Istorii
Leningradan saubatuz (blokad) Suren Kodiman voinan aigan jatksihe 872 päiväd. Se oli polin muretud vilukus vodel 1943 . Vaumitud voden 1943 lopus Leningradsko-Novgorodine tacindtabaduztego, miččen pätego oli lidnan täuz' päzutand, vahvištoiti Iskra- da Janvarskii grom-vointabaduztegoiden sabutusid[1][2][3]. Leningradsko-Novgorodine tacindtabaduztego zavodihe 14 . vilukud vodel 1944. 21 . vilukud vodel 1944 А. А. Ždanov da L. А. Govorov, sidä aigan hö kovas uskoiba voittegon vägestushe, kärauzihe Ülembaižen pävoinmehen I. V. Stalinanno taričendanke tehta Leningradas artillerižen praznikambuskelusen 24 ambundaspäi da 324 оrudijaspäi[4]. Praznikambuskeluz oli tehtud 27 . vilukud — nece oli üks'jaine voinan kaikiden voziden 1-stepenin ambuskeluz, mitte ei olend Moskvas[5].
Ühten arvsanan mödhe, konz oli muretud lidnan saubatuz, eläjiden 3 millionaspäi lidnas oli jänu vaiše 558 tuhad mest[6]. Üks' eläjiden pala oli evakoitud, a toine üläznamasine eläjiden pala oli kolnu. Erazvuiččiden tedoiden mödhe, kolnuziden mehiden lugumär voib olda 400 tuhad vai 1,5 millionad mest. Se lugus, 3 % koliba bombitandan aigan, 97 % koliba näl'gha. Blokadan aigan kolnuded ristitud pandihe maha Piskar'ovskan memorialižel kaumištol, miččen pind om 26 gа. Vodel 1960 kaumištol viritadihe Igähine lämoi[7][8][9].
Enamba 350 tuhad saldatad da oficerad, kudambad ühtniba blokadan murendusehe, oma pauklahjoitud ordenoil da medalil. 226 mest saiba Sovetskijan Sojuzan Geroi-arvnimen. Läz 1,5 mln mest om pauklahjoitud "Leningradan varjoičendas" medalil, mitte om sätud vodel 1942[4][10].
Mušt
30. sulakud vodel 1944 enččen Kustarnijan muzejas pertiš avaižihe Leningradan geroine polestuz-ozuteluz, vodel 1945 sidä tehtihe muzejaks. Nügüd' nece om vep.[11].
26. vilukud vodel 1945 "Leningradan radnikoiden arvtegoiš Kodiman edes, rohktudes da geroizmas, järgenduses da kovudes voibištelendan aigan nemcoiden vasthapäi lidnan blokadan jügedoiš oloiš", Leningrad-lidnale anttihe Leninan orden[12]. Vodel 1957 lidnan 250-voččen jubilejan aigan lidnale toižen kerdan anttihe Leninan orden[13]. 8. semendkud vodel 1965 ezmäižiden keskes sai Lidn-geroi-arvnimen[1][14].
Piteriš avaittihe muštpachad, miččed om omištadud blokadale. Niiden keskes:
- Leningradan geroikaičijoile muštpacaz;
- Lidn-gerojan Leningradan muštpacaz;
- Muretud ümbruz-memorial, mitte om Elon te-simvol[1].
Vodel 1989 Leningradan nevondišton tegiikomitetan pätandan mödhe om sätud vep. znam[15].
13. keväz'kud vodel 1995 "Venäman vointetabuden päiviš (vägestusen päiviš)" zakonan mödhe 27 vilukud tegihe vointetabuden päiväks Leningradan blokadan heitändan muštoks[16]. Vodel 2014 om vahvištoitud vajehtused federaližes zakonas da päivän nimi om kohetud, miše ozutada ei vaiše sovetskojoiden saldatoiden urohtegod, no i lidnan eläjiden rohktut da mehekast tegod[17][18]. Voden 2014 tal'vkuspäi praznik nimitase Leningradan täuden heitändan päiv fašistoiden blokadaspäi[19].
Joga voden 27. vilukud Piteriš mänetadas mušttegod: ozutelused, koncertad, eriližed akcijad, miččiden aigan tarkas starinoitas lidnan blokadaigan elos da sen heitändan etapoiš[20][21].
Homaičendad
- ↑ 1 2 3 День снятия блокады Ленинграда: дата, история полного освобождения города, РИА Новости (23 января 2023). Дата обращения: 25 vilukud 2026.
- doi:10.18101/2305-753X-2023-2-50-56.
- ↑ Во время Великой Отечественной войны освобождён Новгород, Президентская библиотека имени Б.Н. Ельцина. Дата обращения: 25 vilukud 2026.
- ↑ 1 2 27 января — День полного освобождения Ленинграда от фашистской блокады. Военное обозрение. Дата обращения: 25 vilukud 2026.
- ↑ Как родился первый победный салют Великой Отечественной войны, РИА Новости (10 мая 2020). Дата обращения: 25 vilukud 2026.
- ↑ Магаева С. В., Симоненко В. Б. Статистика жертв ленинградской блокады // Санкт-Петербургский университет. — 2009. — 6 semendkud (№ 8 (3794)).
- ↑ Годовщина снятия блокады Ленинграда, РИА Новости (27 vilukud 2013). Дата обращения: 25 vilukud 2026.
- ↑ 27 января - День снятия блокады Ленинграда, Журнал Международная жизнь. Дата обращения: 25 vilukud 2026.
- ↑ 27 января 1944 года была полностью снята блокада Ленинграда. Новости. Первый канал. Дата обращения: 25 vilukud 2026.
- ↑ История медали - Медаль «За оборону Ленинграда». medal.spbarchives.ru. Дата обращения: 25 vilukud 2026.
- ↑ История музея. blokadamus.ru. Государственный мемориальный музей обороны и блокады Ленинграда. Дата обращения: 25 vilukud 2026.
- ↑ Указ Президиума Верховного Совета СССР о награждении города Ленинграда орденом Ленина. 26 января 1945 г. Электронная библиотека исторических документов. Дата обращения: 25 vilukud 2026.
- ↑ Указ Президиума Верховного Совета СССР от 21 июня 1957 г. о награждении орденом Ленина города Ленинграда, орденами и медалями СССР учреждений, организаций и трудящихся города, присвоении почетных званий передовым рабочим, строителям, работникам науки и культуры в связи с 250-летием Ленинграда. Архивы Санкт-Петербурга. Дата обращения: 25 vilukud 2026.
- ↑ 50 лет назад Ленинграду было присвоено почётное звание «Город-Герой» - Официальный сайт Администрации Санкт‑Петербурга. www.gov.spb.ru. Дата обращения: 25 vilukud 2026.
- ↑ Об учреждении знака "Жителю блокадного Ленинграда" от 23 января 1989. Электронный фонд правовых и нормативно-технических документов. Дата обращения: 25 vilukud 2026.
- ↑ Федеральный закон "О днях воинской славы (победных днях) России". pravo.gov.ru. Дата обращения: 25 vilukud 2026.
- ↑ История Дня полного освобождения Ленинграда от фашистской блокады, TACC. Дата обращения: 25 vilukud 2026.
- ↑ Федеральный закон "О днях воинской славы (победных днях) России". pravo.gov.ru. Дата обращения: 25 vilukud 2026.
- ↑ О внесении изменения в статью 1 Федерального закона "О днях воинской славы и памятных датах России". pravo.gov.ru. Дата обращения: 25 vilukud 2026.
- ↑ Мероприятия ко Дню прорыва блокады и ко Дню полного освобождения Ленинграда. Официальный сайт Администрации Санкт-Петербурга (14 vilukud 2026). Дата обращения: 25 vilukud 2026.
- ↑ Юлия Бурлакова. Петербург помнит: программа мероприятий ко Дню снятия блокады Ленинграда. gorbilet.com (20 vilukud 2026). Дата обращения: 25 vilukud 2026.