Heinku
| ← Heinku → | ||||||
| Ez | To | Ko | Ne | Vi | So | Pü |
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | ||
| 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 |
| 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 |
| 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 |
| 27 | 28 | 29 | 30 | 31 | ||
| 2026. voz' | ||||||
Heinku (ven.: Ию́ль, latin.: Julius) — "Julijan ku (Julii Cezarin)", toižil sanoil kurč) — voden seičemenz' ku, mitte seižub kezakun da elokun keskes Grigorianan da Julianan kalendarin mödhe.
Amuižrimalaižen voden videnz' ku, mitte zavodiše edel Julii Cezarin reformad keväz'kuspäi. Üks' seičemes kuspäi, mitte jatkub 31 päiväd. Nece keskmäras kaikid lämemb voden ku Pohjoiž-manpoliškon surembas palas (kus heinku om kezan toine ku), da kaikid vilukahamb voden ku Suvimanpoliškon surembas palas (kus heinke — tal'ven toine ku).
Nügüdläižel aigal 20. heinkuhusai Grigorianan kalendarin mödhe päiväine om Bliznecad-tähthaižes, 20. heinkuspäi — Rak-tähthaižes[1].
Statistik da tedod
Kun ezmäižes koumandes änikoičeb lep, kun toižel polel — änikoičeb kartohk da keratas küpstud jüväd[2].
Voz'sadan keskes heinkun viž jäl'gmäšt päiväd johtutaba sügüzen polhe, konz oma vilud homendesed, miččed voiba toda halad. 28. heinkud 1601 Moskvas pani lunt da oli pakaine[3]. Suren lämbitusen taguiči mugošt säd enamba ei olend; vastkarin, il'mišton tedoiden mödhe heinkun jäl'gmäižed päiväd oma kaikid lämembad vodes.
Istorii da etimologii
Ezmäks kun nimi oli Quintilis (latin.: quintus — "viž"; erašti Quinctilius). Vodel 45 edel meiden erad oli udesnimitadud Gai Julii Cezarin muštoks, sikš ku hän sünduihe necil kul[4].
Heinkun istoriližiš jevropalaižiš nimiš oma amuižfrancialaižed znamoičendad Juignet ("pen' heinku") da amuižgermanialaine nimi, Heumonat ("kuivan heinän ku"), sikš ku heinkun lopus om heinäntego[4]. Amuižvenälaižes kalendariš (edel ortodoksišt uskondad) ku nimitadihe червен (keratihe červecad), mugažo липец (änikoiči lep)[2], rahvahaližiš kalendariš mugažo — stradnik, senozarnik, groznik, sladkoježka. Rahvahaline nimi — kezan ladv, toižil sanoil kut kel'toiden kelel gorphenhaf[4].
Heinkun nimi (pühäpertin kirjoiš иулий) tuli Rusišpäi Vizantijaha[4].
Rimalaiž-katoližes pühäkodiš ku om omištadud Ignatii de Loiolan muštoks, ken tegi ijeziutoiden ordenad[4].
Toižil kelil
Jevropan äjiš keliš heinkun nimi om tehtud latinalaižen tradicijan mödhe. No oma erazvuiččed erod.
Suomen kelel heinku om heinäkuu, toižil sanoil "heinän ku", sikš ku necil kul om heinäntegemine tal'veks kodiživatoiden täht[5]. Čehijan kelel heinku om červenec kut om červen — "heinku", mi znamoičeb "pen' heinku". Horvatijan kelel heinku — srpanj, "sirp"-sanaspäi, zavodihe sirpind. Lep, mitte änikoiči necil aigal, möhemba toižid puid, andoi heinkule nimen litvan da slavilaižil kelil: ukrainan kelel — липень, belorussijan kelel — ліпень, pol'šan kelel — lipiec, litvan kelel — liepa (toižil sanoil — "lep")[6]. Turcialaine kun nimi — Temmuz — om tehtud amuižen lähembaižen päivnouzmanpolen tradicijan mödhe, kus oma šumeran sanan jured, mitte znamoičeb amuižen Tammuzan jumalan nimed.
Nügüdläižil kitajan da japoniajan kelil heinku znamoičeb "seičemenz' ku".
Heinku toižiš kalendariš
- Francialaižes valdkundaližes kalendariš jatktase 13. messidoraspäi 13. termidorahasai.
- Vavilonan kalendariš se om duuzun da abun kuiš.
- Koptan kalendariš se om epipan da nügüd' paonin aigan.
- Amuižindialaižes kalendariš se om ašadhan da šravanan aigan.
- Majan kalendariš heinku zavodiše 11. kuhmud da jatktase kaiken vajeban da lopiše 16. popal.
- Iranalaižes kalendariš jatktase 10. tiraspäi 9. mordadahasai.
- Jevrejalaižes kalendariš se om mugoine žo kut avu.
- Kitajalaižes kalendariš jatktase säčžin keskusespäi, säošun da dašun aigan, mugažo lic'un keskusehesai.
Rahvahidenkeskeižed päiväd
- 6. heinkud (heinkun ezmäine sobat) — Rahvahidenkeskeine kooperativoiden päiv (Ühtenzoittud rahvahiden organizacii).
- 11. heinkud — Mail'man rahvahan päiv (Ühtenzoittud rahvahiden organizacii).
- 12. heinkud — Rahvahidenkeskeine toivon päiv (Ühtenzoittud rahvahiden organizacii).
- 15. heinkud — Mail'man norišton mahtoiden päiv (Ühtenzoittud rahvahiden organizacii)[7].
- 18. heinkud — Rahvahidenkeskeine Nel'son Mandelan päiv (Ühtenzoittud rahvahiden organizacii)[8].
- 28. heinkud — Mail'man gepatitan vastustusen päiv (Mail'man tervhuz'kaičendan organizacii).
- 28. heinkud — Mail'man mangroiden sistemoiden kaičendpäiv (JUNESCO)[9].
- 30. heinkud —
- Rahvahidenkeskeine sebruden päiv (Ühtenzoittud rahvahiden organizacii).
- Mail'man ristituiden möndan vastustusen päiv (Ühtenzoittud rahvahiden organizacii)[10].
Muštpäiväd
- 6. heinkud — Jan Gusan rikondpäiv Čehijas[11]
- 7. heinkud — Venälaižen flotan vägestusen päiv turcijalaižen flotan päl Česmenan vointoras (1770)[12].
- 10. heinkud — Petran Ezmäižen ohjandusen venälaižen armijan vägestusen päiv švedoiden päl Poltavan vointoras (1709)[12].
- 15. heinkud — Nevan vointora.
- heinkun jäl'gmäine pühäpäiv —
- Venäman vederistmiden päiv.
- Voin-meriflotan päiv Venämal.
Praznikad
Heinkus kaikes om läz 179 praznikad. Tärktad niišpäi:
Rahvahidenkeskeižed
- Heinkun ezmäine sobat — Rahvahidenkeskeine Dnepran päiv.
- 2. heinkud — Rahvahidenkeskeine sportlehtmehen päiv (om tehtud Rahvahidenkeskeižel sportlehtišton associacijal).
- 20. heinkud — Rahvahidenkeskeine šahmatoiden päiv (om tehtud Rahvahidenkeskeižel šahmatoiden federacijal).
- 31. heinkud — Afrikalaižen akan päiv (om tehtud vodel 1962)[13][14].
Venälaižed
- heinkun ezmäine pühäpäiv — Meren da jogenlaivišton radnikoiden päiv Venämal.
- 3. heinkud — Valdkundaližen inspekcijan radnikan päiv Venämal[15].
- heinkun ezmäine pühäpäiv — Meren da jogen laivišton radnikoiden päiv
- Kalanikan päiv.
- Mail’man počtan päiv.
- heinkun koumanz' pühäpäiv — Metallurgan päiv.
- 25. heinkud — Venäman tarkištuzerištoiden radnikan päiv.
- heinkun jäl'gmäine sobat — Möndradnikan päiv.
Rahvahaližed
- 1. heinkud —
- 3. heinkud — Belorussijan ripmatomuden päiv
- 4. heinkud — Amerikan ripmatomuden päiv
- 5. heinkud —
- Alžiran ripmatomuden päiv
- Venesuelan ripmatomuden päiv
- Kabo-Verden ripmatomuden päiv
- 6. heinkud — Malavin ripmatomuden päiv
- 7. heinkud — Solomonan Sariden ripmatomuden päiv
- 9. heinkud —
- Argentinan ripmatomuden päiv
- Suvi-Sudanan ripmatomuden päiv
- 10. heinkud — Bagaman Sariden ripmatomuden päiv
- 12. heinkud —
- Kiribatin ripmatomuden päiv
- San-Tomen da Prinsipin ripmatomuden päiv
- 13. heinkud — Černogorijan valdkundan päiv
- 14. heinkud — Bastilijan otandpäiv (Francii)
- 19. heinkud — Revol'ucijan päiv Nikaraguas
- 20. heinkud — Kolumbian ripmatomuden päiv
- 21. heinkud — Bel'gian rahvahaline päiv
- 25. heinkud — Valdkundan päiv Tunisas
- 26. heinkud —
- Rahvahaližen libutandan päiv Kubal
- Liberian ripmatomuden päiv
- Mal'divoiden ripmatomuden päiv
- 28. heinkud — Perun ripmatomuden päiv
- 30. heinkud — Vanuatun ripmatomuden päiv
Venälaižed rahvahaližed
- 1.-12. heinkud — Heinäntego
- 7. heinkud — Ivan Kupala
- 12. heinkud — Petran päiv
- 14. heinkud — Kezaližed Kuz'minkad
- 21. heinkud — Kazanialaine kezaline
- 26. heinkud — Gavrila Kezaline
- 30. heinkud — Marina lazorevaja
Uskondpraznikad
7. heinkud — Prorokan, Predtečin da Krestitel'an Ioannan Raštvad
12. heinkud — Hüviden da pühiden apostoloiden Petran da Pavlan
Homaičendad
- ↑ За год Солнце проходит не через 12, а через 13 созвездий. Новый знак зодиака – «Змееносец». neznal.ru. Дата обращения: 9 tal'vkud 2025.
- ↑ 1 2 В. Д. Грошев. Календарь российского земледельца (народные обычаи и приметы). — МСХА. — М., 1991. — С. 36. — ISBN 5-7230-0074-8.
- ↑ Е. П. Борисенков, В. М. Пасецкий. Тысячелетняя летопись необычайных явлений природы. — Мысль. — М., 1988. — С. 325. — ISBN 5-244-00212-0.
- ↑ 1 2 3 4 5 Июль // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.
- ↑ Названия месяцев. Дата обращения: 9 tal'vkud 2025.
- ↑ Все про литовский на сайте о языках. web.archive.org. Дата обращения: 9 tal'vkud 2025.
- ↑ Всемирный день навыков молодёжи 15 июля. Официальный сайт Организации Объединённых Наций. Дата обращения: 9 tal'vkud 2025.
- ↑ Международный день Нельсона Манделы 18 июля. Официальный сайт Организация Объединённых Наций. Дата обращения: 9 tal'vkud 2025. Архивировано 10 sulakud 2019 года.
- ↑ Провозглашение Международного дня сохранения мангровых экосистем. UNESCO. Дата обращения: 9 tal'vkud 2025.
- ↑ Всемирный день борьбы с торговлей людьми 30 июля. Официальный сайт Организации Объединённых Наций. Дата обращения: 9 tal'vkud 2025.
- ↑ Государственные праздники Чехии. CzechTourism. Дата обращения: 9 tal'vkud 2025.
- ↑ 1 2 Федеральный закон от 13.03.1995 № 32-ФЗ «О днях воинской славы и памятных датах России»
- ↑ 31 июля провозглашён днём Африканской женщины. kp40.ru. Дата обращения: 9 tal'vkud 2025.
- ↑ 31 Июля - Знаменательные события этого дня в истории. web.archive.org. Дата обращения: 9 tal'vkud 2025.
- ↑ Приказ МВД РФ от 03.07.2009 № 502 "Об объявлении Дня Государственной инспекции безопасности дорожного движения Министерства внутренних дел Российской Федерации"
Lähtked
- Календарь // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907. V. V. Vitkovskijan kirjutez
| Kud
Viluku | Uhoku | Keväz'ku | Sulaku | Semendku | Kezaku | Heinku | Eloku | Sügüz'ku | Reduku | Kül'mku | Tal'vku |