Kuusinen Otto Vil'gel'movič
Venäman tedoakademijan azjtarkištuz

Venäman tedoakademijan azjtarkištuz
Prezidentan kirjišton B.N. Jel'cinan nimel materialad

| Otto Vil'gel'movič Kuusinen | |
|---|---|
| suom.: Otto Wille Kuusinen | |
| | |
|
| |
| 29. kezakud vodel 1957 — 17. semendkud vodel 1964 | |
| 16. redukud vodel 1952 — 5. keväz'kud vodel 1953 | |
| 9. heinkud vodel 1940 — 16. heinkud vodel 1956 | |
| Ken oli ende |
radsija om vahvištoittud; Mark Gorbačov (kut Karjalan ASSRan Ülembaižen nevondišton Prezidiuman pämez') |
| Ken tuli jäl'ghe |
radsija om heittud; Pavel Prokkonen (ut Karjalan ASSRan Ülembaižen nevondišton Prezidiuman pämez') |
| 1. tal'vkud vodel 1939 — 12. keväz'kud vodel 1940 | |
| Ken oli ende | radsija om vahvištoittud |
| Ken tuli jäl'ghe | radsija om heittud |
|
|
|
| Sündundpäiv |
4. redukud 1881[2][3] |
| Kolendpäiv |
17. semendkud 1964[4][2][…] (82 года) |
| Mahapanendan sija | Nekropol' Kreml'an seinänno |
| Nimi | suom.: Otto Wilhelm Kuusinen |
| Tat | Vol'gel'm Kuusinen[1] |
| Ak |
1. naind: Saima Dal'str'om |
| Lapsed | 6 last (5 — 1. naindaspäi, 1 — 3. naindaspäi)[1] |
| Partii | Suomen social-demokratine partii (vodelpäi 1904); KPSS (vodelpäi 1918)[1] |
| Openduz | Imperatoran Aleksandran universitet, istorijan-filologine tedokund,1905 |
| Tedostepen' | filosofijan kandidat[1] |
| Professii | filosif[1] |
| Rad | politikк, valdmez' |
| Pauklahjad | |
Otto Vil'gel'movič Kuusinen (О́тто Ви́лле; suom.: Otto Wille Kuusinen; ven.: О́тто Вильге́льмович Ку́усинен, 4. redukud 1881, Väzan gubernii[d], Suomen sur' knäžestv[d] — 17. semendkud 1964, Moskva) — venälaine da suomalaine revol'ucioner i politik, Kominternan radnik, sovetskii politik da partijan radnik, vodelpäi 1957 — KPSSan keskuzkomitetan Prtezidiuman ühtnik (1952—1953) i KPSSan keskuzkomitetan sekretar', marksizman teoretik[5][6], literator[7].
Social-demokratižen partijan radnik i üks' Suomen kommunistižen partijan augopanijoišpäi. Kommunistižen internacionalan tegendkomitetan sekretar' (1921—1939). Suomen Demokratižen Valdkundan valdmehišton premjer-ministr i verazmaižiden azjoiden ministr Sovetskijan-suomaližen voinan aigan (1939—1940). Karjalaiž-Suomalaižen SSRan Ülembaižen nevondišton Prezidiuman ezmäine i üksjaine pämez' vozil 1940—1956.
Sovetskijan Sojuzan Tedoakademijan akademik (1958), Socialistižen radon Geroi (1961). Suomaližen Seiman (1908—1917), Sovetskijan Sojuzan Ülembaižen nevondišton 1.-6. kucundoiden deputat (1938—1945, 1946—1965), Sovetskijan Sojuzan Ülembaižen nevondišton Prezidiuman varapämez' (1940—1958).
Elostarin
Sündui Suomes Väzan gubernijan Laukaa-küläs, omblijan kanzas. Oldes vagahaižen lapsen jäi mamata. Vodel 1892, konz hänele oli 10 vot, läksi školha, openzihe Juväskülän gimnazijas. Kut sanui Venla Sainio, "opendusen lopuks hän jäi armotomaks lapseks, jatkata opendust hänele abutiba ičeze udat', rohktuz', emindaman tugi da sebranikoiden abu"[8].
Lopi istorjan-filologižen tedokundan Imperatoran Aleksandran universitetas (1905). Vodel 1904 mülüškanzi Social-demokratižehe partijaha, a kahtes vodes päliči tegihe sen ezinikaks. Ühtni Kopengagenan da Bazelin kongressoihe.
Valičusil voden 1908 heinkus händast valitihe seiman deputataks (1908—1909 i 1911—1913). Voden 1917 sügüzel Gel'singforsas tundištihe V. I. Leninanke.
Vodel 1918 Kuusinen oli opendusen valdakahan ezitajan Suomen valdakahiden rahvahan nevondištos — Suomen valdmehišton revol'ucioneran. Konz vauktad vägestiba rahvahaližes voinas Suomes, hän läksi elole RSFSRaha[9]. Voden 1918 kezal kändi äjihe kelihe "Suomalaine revol'uzii, ičearvostelend"-pamflet, miččes vigatoiti vanhad social-demokratišt radjouku. Vedi revol'ucijan radod Jekaterinburgas. Kuusinen tuli bol'ščevikoiden polele i ühtni Suomen kommunistižen partijan augonpanendaha Moskvas sügüzel vodel 1918. Hänen tomotusen mödhe partii vaumištihe azegrahvahanlibundaha Suomes. 17. semendkud vodel 1919 partijan pätusen mödhe Kuusinen oti Otto Villebrandan nimen i ühtes Jukka Lehtosaarinke peitoiči putui Suomehe. Kirjuti Suomen socialistižen radpartijan programman, kirjuti kirjutesid suomaližen social-demokratižen noriden sebran lehtesehe. Voden 1920 uhokus oliba paginad hänen surmas. Venämal da Suomes radsebran ohjandajad sanuiba hänen muštoks sanoid i eskai andoiba sijale, kus Petrogradas kerazihe suomaližed kommunistad, "Kuusižen sebr"-nimen. No Kuusinen jäi eloho, hän peitihe Hel'sinkiš i Švecijan kal't pördihe Venämale voden 1921 augotišes.
Kominternan radnik
Voiniden keskes Kuusinen radoi Kominternas, ühtni sen 8 kongressaha. Oli ühten necen organizacijan ideologoišpäi, kudambad kucuiba mail'man proletariatan diktaturaha. Vozil 1921—1939 oli Kominternan tegendkomitetan sekretarin. Vodel 1922 — kandidat Kominternan tegendkomitetan ühtnikoihe, a vozil 1922—1939 Kominternan tegendkomitetan Prezidiuman ühtnik. Vozil 1923—1926 — Kominternan tegendkomitetan sädandb'uron ühtnik.
Konz zavodihe Tal'vvoin O. Kuusinen tegihe Suomen Demokratižen valdkundan verazmaižiden azjoiden ministraks i valdmehišton pämeheks, a 2. tal'vkud vodel 1939 hän jo allekirjuti "Kožmusen kesknäižes abus da sebrudes" Sovetskijan Sojuzanke kacmata sihe, miše hänen valdmehišt ei kontroliruind Suomen pälidnad, Hel'sinkid.
Voinan lopus Kuusižen valdmehišt pästtihe. Voden 1940 keväz'kus oli sätud Karjalaiž-Suomalaine SSR, miččehe mülüiba enzne Karjalan ASSR, a mugažo Päivlaskman Karjalan mad, miččed oliva Sovetskijan Sojuzan. 9. heinkud vodel 1940 Kuusinen tegihe Karjalaiž-Suomalaine SSRan Ülembaižen nevondišton Prezidiuman pämeheks. Vozil 1940—1958 mugažo radoi Ülembaižen nevondišton Prezidiuman varapämehen.
Sovetskijan Sojuzan ohjandaikundas
Uhokus vodel 1941 XVIII partijan konferencijal Kuusinen mülüškanzi KPSSan päkomitetaha, sen ühtnikan oli surmhasai. Redukus vodel 1952 — keväz'kus vodel 1953 — KPSSan keskuzkomitetan politb'uron ühtnik.
Voden 1957 kezakuspäi voden 1964 semendkuhusai — KPSSan keskuzkomitetan Prezidiuman ühtnik. Oli kaikid vanhemban KPSSan keskuzkomitetan sekretariden keskes i sen Prezidiuman ühtnikoiden keskes.
Hruščovan "ottepelin" aigan hän tegihe Sovetskijan Sojuzan Tedoakademijan ühtnikaks i sai Socialistižen radon Gerojan arvnimen. Oli pauklahjoitud Leninan ordenal[10].
О. Kuusinen oli "Marksizman-leninizman alandused"-openduzkirjan toimitajan, toimiti tarbhašt radod dialektižen materializman da tedokommunizman alovehes. Nece kirj tegihe azjbumagaks, kus ezmäižen kerdan vasttase tezis proletariatan diktaturan valdkundan vajehtamižes rahvahan valdkundaks. Möhemba se tegiha voden 1961 KPSSan programman palaks, F'odor Burlackii johtuti: "Kirjutesen jäl'ghe, miččes minä kirjutin, miše meil jo ei ole proletariatan diktaturad, KPSSan päkomitetan ühtnik O. Kuusinen kucui mindai kirjutamha "Marksizman-leninizman alandused"-openduzkirjaha, miččes hän pidi vastust, palad valdkundan vajehtamižes"[11]). Ričard Kosolapovan sanoiden mödhe konz Stalinan surman jäl'ghe "keskuzkomitetaspäi heittihe i eskai kükstihe pälidnaspäi keskuzkomitetan Prezidiuman ühtnikad Dmitrii Česnokovad i KPSSan keskuzkomitetan ühtnikad Jurii Ždanovad", "sid'-žo partijan päteoretikaks tegihe Otto Kuusinen, enzne suomalaine social-demokrat…"[12]
О. Kuusinen pidi hol't J. V. Andropovad, kudambad kuctas hänen "armhaks openikaks"[13]. Kut sanub V'ačeslav Ogrizko, "voziden 1950—1960 röunal üks' päel'getomiden personoiden keskes, Otto Kuusinen, zavodi aktivižesti tarita Andropovad partijas päroliden sijoile"[14].
Koli О. Кuusinen maksun rak-kibuhu. Urn prahanke oli pandud maha nekropoliš Kremlin seinänno.
Kuusižen surman jäl'ghe semendkus vodel 1964 "Pravdas" läksi kirjutez, miččes oli kirjutadud, miše hän pit'kha radoi rindal Hruščovanke i toižiden Sovetskijan Sojuzan Kommunistižen partijan ohjandajidenke. Moskvas mäni traur, Kuusižen modkuvad muštlentaižidenke oli valdmehišton pertiden da laukoiden iknoiš[15].
Personaline elo
Vodel 1902 O. Kuusinen venčaihe Saima-Pauli Dal'str'omanke. Hö eriganziba vodel 1923. Lapsed:
- tütär — Hertta Kuusinen (1904—1974) — oli Suomen kommunistižen partijan arvokahan pämehen, Rahvahidenkeskeižen demokratižen naižiden federacijan prezidentan;
- poig — Esa (1906—1949), lehtmez', kändai, eli i radoi Petroskoiš, vozil 1937—1939 oli repressiruitud;
- tütär — Rijkka (elo Moskvas. elon lopus läksi elämaha Suomehe, koli Helsinkin rauhiden periš);
- poig — Heikki Jakko Sakari (1911. voden lop — voded 1990), fizik, Hel'sinkin universitetan docent;
- poig — Taneli (1913—1962), pianonvändai, Sibeliusan akademijan pästnik.
Vodel 1923 nai Aino Turtiaižel (vozil 1931—1933 oli peitoči radol Kominternan azjoid Amerikas, jäl'ges — sovetskijan vointedištelusen agentan Japonias)[16]. Voziden 1930 augotižeks, hänen muštlotisiden mödhe, heil ei olend kožmust[17]. Oli repressiruitud (vodel 1938), oli türmatud 15 vot. Ičeze muštlotisiš hän johtuti O. Kuusišt, kut "Stalinan sebranikad", sanui, miše händast pakitihe vahvištoitta, miše hän om sidotud špionazjoidenke, no hän sanui, miše "hänel ei olend kahteldusid, miše Otto radoi Kominternan da sovetskijan valdmehišton hüvüdeks"[18].
Vodelpäi 1936 i surmhasai O. Kuusinen, kacmata sihe, miše ei olend erigoittud oficialižesti edeližen akanke, eli Marina Amiragovanke, oli noremb händast 30 vodele. Heil sündui tütär Violetta (1937), kudamb koli ühten voden igäs[19].
Mušt
- Kuusižen muštoks nimitadihe irdoid Moskvas, Astrahaniš, Doneckas, Har'kovas, Alma-Ata-lidnas.
- O. V. Kuusižen muštpacaz Petroskoiš[20], vozil 1964—1991 Petroskoin valdkundaline universitet oli O. V. Kuusižen nimel.
Kirjutesed
- Революция в Финляндии: (Самокритика). — Петроград: Ком. интернационала, 1919. — 64 с.
- Неудавшееся изображение «немецкого Октября» : По поводу «Уроков Октября» т. Троцкого. — М.: Гос. изд-во, 1924. — 20 с.
- Современные правые социал-демократы. — М., 1948.
- Коммунистические партии Западной Европы в авангарде борьбы за демократические свободы. — М.: Госполитиздат, 1954. — 24 с.
- Куусинен О. В. Речь на февральском (1964 г.) пленуме ЦК КПСС. — М.: Политиздат, 1964. — 14 с.
- В. О. Куусинен. Революция в Финляндии: (самокритика). — Петроград: издательство Коммунистического Интернационала, 1919.
- Куусинен О. В. Избранные произведения (1918—1964. — M., 1968.
- О. Куусинен. Основы марксизма-ленинизма. — М., 1960.
- Движение молодёжи и борьба против фашизма и военной опасности. — М.: Партиздат ЦК ВКП(б), 1935.
Homaičendad
- ↑ 1 2 3 4 5 Коллекция биографий: Сто замечательных финнов. Дата обращения: 27 kül'mkud 2025.
- ↑ 1 2 Otto V. Kuusinen // Encyclopædia Britannica (англ.)
- ↑ Otto Wilgelmowitsch Kuusinen // Brockhaus Enzyklopädie (нем.) / Hrsg.: Bibliographisches Institut & F. A. Brockhaus, Wissen Media Verlag
- ↑ 1 2 Куусинен Отто Вильгельмович // Большая советская энциклопедия (рус.): [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.
- ↑ «Кремлёвский диссидент»: документы об Отто Куусинене в ЦК КПСС в середине 1950-х — начале 1960-х годов. Дата обращения: 27 kül'mkud 2025.
- ↑ Виртуальная выставка к 140-летию со дня рождения Отто Вилле Куусинена. Национальный архив Республики Карелия. Дата обращения: 27 kül'mkud 2025.
- ↑ Куусинен. Национальный архив Республики Карелия. Дата обращения: 27 kül'mkud 2025.
- ↑ Куусинен Отто Вилле (Вильгельмович). Дата обращения: 27 kül'mkud 2025.
- ↑ Отто Вилле Куусинен. Ненавидимый финнами социалист поднимается в Советском Союзе до необыкновенных высот. inosmi.ru. Дата обращения: 27 kül'mkud 2025.
- ↑ Куусинен, Отто Вильгельмович. Герои страны. Дата обращения: 2 tal'vkud 2025.
- ↑ Историк Федор Бурлацкий в своих книгах расскажет всю правду о выдающихся государственных деятелях — Александр Сабов. Российская газета. Дата обращения: 27 kül'mkud 2025.
- ↑ — «Партия и рабочий класс: история трагического разлада». «Правда». Дата обращения: 27 kül'mkud 2025.
- ↑ Георгий Почепцов. Андропов: Жизнь между информацией и дезинформацией. Часть 3. Путч на фоне краха СССР. Мариупольский государственный университет. Дата обращения: 27 kül'mkud 2025.
- ↑ Жертва противостояния Андропова Суслову. Дата обращения: 27 kül'mkud 2025.
- ↑ Суздальцев И.А. О.В. Куусинен: память и оценки современных историков // Вопросы истории и культуры северных стран и территорий. — 2021. — № 2(54). — С. 55—68.
- ↑ Лурье, Вячеслав Михайлович; Валерий Яковлевич Кочик. ГРУ: дела и люди (Россия в лицах). — М.: Олма-Пресс, 2003. — С. 419. — ISBN 5765414990.
- ↑ Айно Куусинен. Господь низвергает своих ангелов. Воспоминания. 1919 - 1965 // Глава третья. В Америке. Дата обращения: 27 kül'mkud 2025.
- ↑ Айно Куусинен. Господь низвергает своих ангелов. Воспоминания. 1919 - 1965 //Глава пятая. В московских тюрьмах. Дата обращения: 27 kül'mkud 2025.
- ↑ Puolisona vallankumouksellinen — 375 Humanistia. Дата обращения: 27 kül'mkud 2025.
- ↑ Памятник О. В. Куусинену. monuments.karelia.ru. Дата обращения: 27 kül'mkud 2025.
Literatur
- Аксютин Ю. В., Рогинский В. В. Куусинен, Отто Вильгельмович. — Т. 16. — С. 478.
- Сто замечательных финнов. Калейдоскоп биографий = 100 suomalaista pienoiselämäkertaa venäjäksi / Ред. Вихавайнен, Тимо (Timo Vihavainen); пер. с финск И. М. Соломеща. — Хельсинки: Общество финской литературы (Suomalaisen Kirjallisuuden Seura), 2004. — 814 с. — ISBN 951-746-522-X.
- Ульяс Викстрем. «Отто Вилле Куусинен». Документальная повесть.. — Петрозаводск: «Карелия», 1974. — 176 с.
- А. И. Бутвило. Народные избранники Карелии: Депутаты высших представительных органов власти СССР, РСФСР, РФ от Карелии и высших представительных органов власти Карелии, 1923—2006: справочник. — Петрозаводск, 2006. — 320 с.
- Уйтто, Антеро. «Финноед» Отто Вилле Куусинен / Перевод: В. И. Мусаев. — СПб.: Гйоль. — 387 с. — ISBN 978-5-904790-67-7.
- Барышников В. Н., Васара В.-Т. Отто Вилле Куусинен без маски // Вестник Санкт-Петербургского университета. — 2018. — № 2.
- Айно Куусинен. Господь низвергает своих ангелов: Воспоминания, 1919-1965 = Jumala syöksee enkelinsä: Muistelmat vuosilta 1919–1965 / Пер. с финск. Г. Л. Прониной / Предисловие, примечание д-ра ист. наук Ф. И. Фирсова. — Петрозаводск: Карелия, 1991. — 240 с. — 70 000 экз. — ISBN 5-7545-0446-2.
Lähtked
- Sündnuded 4. redukud
- Sündnuded vodel 1881
- Kolnuded 17. semendkud
- Kolnuded vodel 1964
- Kolnuded Moskvas
- Socialistižen radon Gerojad
- Leninan ordenan kavalerad
- Personalijad kirjamišton mödhe
- Imperetoran Aleksandran universitetan istorijan-filologižen tedokundan pästnikad
- Marksizman teoretikad
- Suomen revol'ucionerad
- Rahvahaližen voinan ühtnikad Suomes (rusttad)
- Suomen social-demokratižen partijan ezinikad
- Suomen kommunistad
- KPSSan päkomitetan Politb'uron ühtnikad
- KPSSan Keskuzkomitetan sekretarid
- Kominternan tegendkomitetan ühtnikad
- Rahvahuziden nevondišton I kucundan deputatad
- Rahvahuziden nevondišton II kucundan deputatad
- Rahvahuziden nevondišton III kucundan deputatad
- Rahvahuziden nevondišton IV kucundan deputatad
- Rahvahuziden nevondišton V kucundan deputatad
- Rahvahuziden nevondišton VI kucundan deputatad
- Karjalaiž-Suomalaižen SSRan da Karjalan ASSRan Rahvahuziden nevondišton deputatad
- Karjalan ASSRan Ülembaižen Nevondišton Prezidiuman pämehed
- Karjalaiž-Suomalaižen SSRan Ülembaižen nevondišton Prezidiuman pämehed
- Sovetskijan Sojuzan Ülembaižen nevondišton Prezidiuman varapämehed
- Sovetskijan Sojuzan istorikad
- RSFSRan Ülembaižen Nevondišton 5. kucundan deputatad
- RSFSRan Ülembaižen nevondišton 6. kucundan deputatad
- Kommunistižen partijan XVII suiman delegatad
- KPSSan XIX suiman delegatad
- KPSSan XX suiman delegatad
- KPSSan XXI suiman delegatad
- Kommunistižen partijan XVIII konferencijan delegatad
- Suomalaižen suren valdkundan seiman deputatad
- KPSSan XXII suiman delegatad
- Sovetskijan Sojuzan Tedoakademijan aktivižed ühtnikad
- "Benuan pertin" eläjad
- Kolnuded maksun rak-kibuhu
- Pandud maha nekrapol'as Kreml'an seinänno
