Kalmikian Valdkund

Рувики-späi
Venän Federacijan subjekt
Республика Калмыкия
kalm.: Хальмг Таңһч, veps.: Kalmikian Valdkund
Valdkund  Venäma
Входит в
  • Suvi Federaline ümbruz
  • Povolžjen ekonomikan rajon
Адм. центр Elist
Kalmikian Valdkundan pämez' Hasikov Batu Sergejevič
Kalmikian Valdkundan Rahvahaline Hural (Parlament) Kozačko Anatolii Vasiljevič
Istorii da geografii
Pind

74 731 км²

  • (42-е место)
Aigvö MSK (UTC+3)
Крупнейшие города Elist, Lagan', Garodovikovsk
Ekonomik
VRP 73,7[2] млрд руб. (2018)
 • sija 81-е место
 • на душу населения 268,9[5] тыс. руб.
Eläjad
Eläjad

266 770[6] чел. (2024)

  • (80-е место)
Tiheduz' 3,57 чел./км²
Rahvahad kalmikad, venänikad da toižed
Официальные языки Kalmikan kel', venän kel'[7]
Lugun identifikatorad
Venäman subjektan kod 08

Официальный сайт
Irdpoližed audiofailad
Гимн Республики Калмыкия (Инс.)
Гимн Республики Калмыкия (Калм.)
Карта Калмыкии
Kalmikian Valdkundan parlamentan pert' Elistas.

Kalmikian Valdkund (ven.: Республика Калмыкия, kalm.: Хальмг Таңһч, vepsän kirjamil: Hal'mg Tangč) vai Kalmikii (ven.: Калмыкия) om Venäman valdkund, sen subjekt.

Kalmikii mülüb Suvi Federaližehe ümbrusehe.

Valdkundan pälidn da kaikiš suremb lidn om Elist.

Keled

Valdkundan keled oma venän kel' da kalmikan kel' Konstitucijan 17. kirjutusen mödhe.

Istorii

Kalmikian Valdkund om tehtud vodel 1920 kül'mkun 4. päiväl. Sen augotiž om pandud kuti Kalmikian avtonomine agj. Vodel 1935 20. päiväl redukud sille anttihe uz' nimi da vodhesai 1992 sulakun 21. päivhasai se nimitihe Kalmikian Avtonomižeks Sovetskijaks Socialistižeks Valdkundaks. Vozil 1943−1957 ei tehnus avtonomijad, kalmikalaižed puttihe deportacijan alle.

Valdkundan Stepin Konstitucii[8] om vahvištadud vodel 1994 5. päiväl sulakud Rahvahaližen Suiman ezitajil. Se om väges möhembaižiden vajehtusidenke.

Geografii

Kalmikian Valdkundan reljefan kart.

Valdkundal om röunoid Astrahanin agjanke päivnouzman poles, Dagestanan Valdkundanke suvipolel, Stavropolin randanke suvipäivlaskman poles, Rostovan agjanke päivlaskman poles da Volgogradan agjanke öbokan poles. Kalmikian Valdkundan suvipäivnouzmaižed randad lainištab Kaspian meri. Randanpird om 167 km pitte.

Pind om 74 731 km². Znamasižed joged oma Volg (12 km), mugažo Kum-jogi Dagestananke röunaks (kezal kändase ojandeheks). Kaikiš suremb järv' om solakaz Manič Gudilo (kalm.: Манц) päivlaskman poles. Kalmikijan territorijal om 6 ratud irrigacijan sistemad.

Reljef om tazo. Kuman da Maničun alang om amuižen sal'men sijas Mustan meren da Kaspian meren keskes. Jergeni-ülüz seižub valdkundan päivlaskman poles. Kaikiš korktemb čokkim om sen Šared-mägi (222 m) valdkundan suvipolehe Elist-lidnaspäi, Stavropolin randanke röunanno.

Klimat om kuiv kontinentaline, kontinentaližuz' ližadab päivlaskman polespäi päivnouzman polehe. Kezal Kalmikii om kaikiš räkemb federacian subjekt ühtes Volgogradan agjanke. Heinkun keskmäine lämuz om +23..+25 C°, vilukun kesklämuz — −8..−11 C°. Voden aigan poud otab kaikiden päividen pol't. Paneb sadegid 210..340 mm vodes.

Londuseližed varad oma londuseline gaz, kivivoi, sauvondmaterialad (mouckivi, sauvondkivi, savi, lete), kaliisol, keitandsol, mustma.

Eläjad

Vodel 2010 Venäman rahvahan lugetišen mödhe eläjiden lugu oli 289 481 ristitud[9]. Kaikid suremb ristituiden lugu oli 329 tuh. eläjid vodel 1987. Vodel 2018 lidnalaižiden eläjiden pala oli nell' ühesandest.

Kaik om koume lidnad valdkundas da 262 küläd. Ei ole toižid surid lidnoid. Vodell 2018 kaikes oli 11 eländtahod enamba mi 5 tuh. eläjanke.

Rahvahad (enamba 0,5 % vl 2010): kalmikalaižed — 56,2 %, venälaižed — 29,6 %, darginalaižed — 2,6 %, kazahlaižed — 1,7 %, turkad-meshetijalaižed — 1,3 %, čečenalaižed — 1,2 %, avarad — 0,8 %, ukrainalaižed — 0,5 %, korejalaižed — 0,5 %, toižed rahvahad — 3,6 %, rahvahuden ozutandata — 2,0 %.

Erased toižed igähižed rahvahad: kumikalaižed — 0,21 % (619 rist.), rutulalaižed — 0,20 % (584 rist.), lezginalaižed — 0,16 % (451 rist.).

Homaičendad

  1. Валовой региональный продукт по субъектам Российской Федерации в 1998-2018гг. (xls). Росстат.
  2. Валовой региональный продукт по субъектам Российской Федерации в 1998-2018гг. (xls). Росстат.
  3. Валовой региональный продукт по субъектам Российской Федерации в 1998-2018гг. (xls). Росстат.
  4. Валовый региональный продукт на душу населения по субъектам Российской Федерации в 1998-2018гг. MS Excel документ
  5. Валовый региональный продукт на душу населения по субъектам Российской Федерации в 1998-2018гг. MS Excel документ
  6. Оценка численности постоянного населения на 1 января 2024 г. и в среднем за 2023 г. и компоненты её изменения. Федеральная служба государственной статистики (22 keväz'kud 2024). Дата обращения: 25 keväz'kud 2024.
  7. Степное Уложение (Конституция) Республики Калмыкия, ст. 17.
  8. Kalmikian Valdkundan Konstitucijan tekst. — Constitution.garant.ru.(ven.)
  9. Venäman ristituiden lugu vodel 2010. — Rosstat (gks.ru).(ven.)

Tarkendused

Šablon:Kalmikijan Tazovaldkundan lidnad