Virantanaz

Virantanaz
Virantanaz
	Вирантаназ
Avtor	Nina Zaiceva
Žanr	epos
Originalan kel'	Vepsän kel'
Original om paindud	2016
Kändai	Väčeslav Agapitov, Markku Nieminen, Jan Jispu
Paindai	Periodika
Lehtpol't	216
Носитель	Kirj
ISBN	978-5-88170-282-3

Virantanaz (ven.: Вирантаназ) — epos vepsän kelel, avtor - Nina Zaiceva, korrektor - Alina Čuburova, taidehpirdai - Jevgenia Klimova. Kirj läksi eloho vodel 2016.

Virantanaz oli paindud Karjalan rahvahaližen da regionaližen ministerstvan raha-abul Petroskoiš Karjalas Periodika-paindištos. Kirjan kändajad oma Väčeslav Agapitov (venän kel'he)^[1], Markku Nieminen (suomen kel'he), Jan Jispu (estin kel'he). Kirj om oigetud kaikile, ked mahtaba lugeda vepsäks, ked opendaba vepsän kel't školas, universitetas, vepsän kelen kursoil da kelle om melentartušt vepsläine literatur. Kirjan prezentacii mäni Petroskoiš "Kirjmel'nican" aigan.

Südäimišt

Eposan keskuses om pähengen Viran da hänen kanzan elon istorii, kus voib nägištada vepsän rahvahan veroid da tradicijoid. Eposas oma fol'klorižed motivad, sai- da mahapanendvoikud, vepsläižed pajod da puheged. Eposas ozutadas hil'l' elo vepsläižes kanzas, kus ei ole rigehtust, kus ristitud eläba kožmuses londusenke. Tägä kondi om päživat mecas, koivul, kuzel om eriline znam, eriži oma lindud – kägoi, joucen, sorz^[2].

Eposas avtor ühtenzoiti ičeze elon muštlosid rahvahan muštlosidenke, vepsän rahvahan istorijan tedoidenke. Hän kirjuti starinoid Rürik Loninan, Maria Abramovan, Alevtina Andrejevan Valentina Lebedevan, Oleg Mošnikovan, Mihail Bašninan runoiden da starinoiden pohjal. Abuhu tuli "Käteške käbedaks kägoihudeks"-kirj, mittušt avtor kirjuti ühtes Ol'ga Žukovanke^[3].

Eposas lugijad vastasoiš vepsän kelen sanoidenke da sen kelen vändonke. Hän paneb äi väged vepsän rahvahan da vepsän kelen udessündutamižehe, vepsläižen literaturan kehitoitusehe. N. Zaiceva om Kodima-lehtesen ezmäine pätoimitai, Verez tullei-al'manahan tegii, Kipinä-kulehtesen toimitai. Hän tegeb kändmižid, kirjutab runoid. Vodel 2025 läksi eloho hänen ezmäine "Minun vepsläine oza"-prozakirj vepsän da venän kelel^[3].

Eposan täht N. Zaiceva kerazi da ühtezoiti äi tedoid vepsläižes fol'kloraspäi, mifologijaspäi, istorijaspäi, kelespäi.

Avtor

Nina Zaiceva om sündunu vepsläižes Voilaht-küläs Babajevon rajonas Vologdan agjas. Hän om tetab vepsläine kel'tedomez', filolofijan tedodoktor, vepsänkeližiden openduzkirjoiden da vajehnikoiden tegii^[4].

Eposan versijad

2012 - Epos om paindud Juminkeko-fondal Alfred Kordelinan fondan rahatugel. Toimitai - Markku Nieminen, koren pirdai - Aleksei Maksimov. Kirjan taitand - Pirkko Mähönen.
2012 - Eposan lühenzoittud versii lapsile. Avtor - Nina Zaiceva, pirdai — Irina Sotnikova.
2015 - Epos om kätud venän kel'he da om paindud ezmäižen kerdan Verez tullei-al'manahas. Kändai - Väčeslav Agapitov.
2020 - Eposan audioversii om tehtud Vepsän kul'tursebran abul "Pagin kulub, sana lendab!"-projektan aigan^[5]^[6].
2021 - Epos läksi eloho francijan kelel Francijas^[7].

Galerei

Virantanaz-eposan ezmäine versii, 2012
Virantanaz-eposan lühenzoittud versii lapsile, 2012
Virantanaz-eposan täuz' versii Verez tullei-al'manahas, 2015
Kuva eposaspäi, taidehpirdai J. Klimova, 2016
Vepsläižen eposan tegii Nina Zaiceva
Virantanaz-eposan prezentacijal Petroskoiš, 2019
Virantanaz-eposan änestadud versii, diskan tegii Darja Hil'l' 2020

Homaičendad

↑ Вепсский эпос "Вирантаназ" в переводе В. Агапитова (рус.). Дата обращения: 27 redukud 2025.
↑ Вепсский эпос - уникальное явление в культуре (рус.) (22 uhokud 2013). Дата обращения: 27 redukud 2025.
↑ ¹ ² Vepsläine epos Virantanaz. Vepsläižen eposan lugijoile. — Kuhmo: Juminkeko, 2012. — С. 93. — 93 с. — ISBN 978-952-5385-64-9.
↑ Virantanaz. Ezisanad: kirjan tegijas da kändajiš. — Петрозаводск: Периодика, 2016. — С. 4. — 216 с. — ISBN 978-5-88170-282-3.
↑ Virantanaz. Аудиокнига на вепсском языке (рус.). Дата обращения: 27 redukud 2025.
↑ Аудиокнига Virantanaz – Вирантаназ. Вепсский эпос (рус.). Портал Дети Арктики. Дата обращения: 27 redukud 2025.
↑ Вепсский эпос «Вирантаназ» теперь можно прочитать на французском языке (рус.). ГТРК Карелия (28 tal'vkud 2021). Дата обращения: 27 redukud 2025.

Lähtked

[1] Вепсский эпос "Вирантаназ" в переводе В. Агапитова (рус.). Дата обращения: 27 redukud 2025.

[2] Вепсский эпос - уникальное явление в культуре (рус.) (22 uhokud 2013). Дата обращения: 27 redukud 2025.

[Virantanaz-3] ¹ ² Vepsläine epos Virantanaz. Vepsläižen eposan lugijoile. — Kuhmo: Juminkeko, 2012. — С. 93. — 93 с. — ISBN 978-952-5385-64-9.

[Virantanaz1-4] Virantanaz. Ezisanad: kirjan tegijas da kändajiš. — Петрозаводск: Периодика, 2016. — С. 4. — 216 с. — ISBN 978-5-88170-282-3.

[5] Virantanaz. Аудиокнига на вепсском языке (рус.). Дата обращения: 27 redukud 2025.

[6] Аудиокнига Virantanaz – Вирантаназ. Вепсский эпос (рус.). Портал Дети Арктики. Дата обращения: 27 redukud 2025.

[7] Вепсский эпос «Вирантаназ» теперь можно прочитать на французском языке (рус.). ГТРК Карелия (28 tal'vkud 2021). Дата обращения: 27 redukud 2025.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

Kirjad vepsän kelel
Runokogomused	Iče kulin, iče nägin Izo Lizoi Kahtišti koumekümne koume Kodima, Vepsänma Koivuine Koumekümne koume (kirj) Kurgiden aig (kirj) Lendi linduine (kirj) Lühüdad pajoižed Mäthudel Pagiškam, vel'l' Soitoine (kirj vepsän kelel) Vanh zirkul Vauktan unen süles Virantanaz
Prozakirjad	Ičemoi londuz Ičemoi lugemišt Iisusan elo Kalarand Kodiman vägi Kuldaižed sanad Meiden sana Minun vepsläine oza Kodirandaine Käte-ške käbedaks kägoihudeks Ozatoi kalatez Todesižed sebranikad Vepsläižed (kirj) Vepsänman sarnad Vepsän rahvhan sarnad (1996) Vepsän rahvahan sarnad (2012)
Runo- da prozakogomused	Ezmäine änik Minun rahvhan fol'klor Vepsän man mujud