Elonpu

Рувики-späi
Elonpu
"Elonpu"-praznik Vologdan agjas, voz' 2025
"Elonpu"-praznik Vologdan agjas, voz' 2025
Om tehtud vodelpäi 1987 Vidlas
vodelpäi 1989 Šoutjärves da Pankratovas
Praznuitas kezal
aigal 1987
Tradicijad lentoiden sidomine puhu
koncertprogramm
master-klassad
Om sidotud vepsäb rahvahanke, vepsän kelenke

Elonpu (ven.: Дре́во жи́зни) — jogavozne tradicionaline vepsläižen kul'turan praznik, mitte mäneb kezal kaikiš regionoiš, kus eläba vepsläižed - vähäluguine igähine rahvaz: Vidlas, podporožjen rajonas Piterin agjas[1], Šoutjärves, änižröunas Karjalas[2] da Pankratovo-küläs Babajevon rajonas Vologdan agjas[3].

Üleižed tedod

Tradicionaline vepsläižen kul'turan "Elonpu"-praznik ezmäižen kerdan oli tehtud 14. kezakud vodel 1987 Vidl-küläs Podporožjen rajonas Piterin agjas da siš aigaspäi mäneb kaikuččen voden kezakus[4], vodelpäi 1989 - Šoutjärv-küläs Änižröunas Karjalas[5] da Pankratovo-küläs Babajevon rajonas Vologdan agjas heinkus. Paiči vepsläižiden pajokollektivoiden ezitusid praznikal pajataba venälaižed da karjalaižed fol'klorgruppad, tehtas erazvuiččed mastar'-klassad vepsläižiden pirgoiden da käziradoiden mödhe. Praznik abutab kaita vepsän kel't, Venäman vähäluguižen igähižen vepsän rahvahan kul'turad da tradicijoid[6].

Etimologii

"Elonpu"-praznikan päsimvol om pu, mitte ühtenzoitab enttušt, nügüdläšt da tulebad elod. Jured - enččen elon simvol, rung - vepsläižen kul'turan da vepsän rahavahan tradicijoiden sirdämine polvespäi polvehe, oksad - tuleban elon simvol[7][2]. Pu mifologo-ortodoksižes vepsläižiden kaceges - lopmatoman elon simvol[4].

Praznuičemine

Tradicionaline vepsläine "Elonpu"-praznik - kaiken vepsän rahvahan päpraznik, mitte žhtenzoitab kaikid. Ezmäižen kerdan se oli Vidl-küläs podporožjen rajonas piterin agjas Ojat'-jogen randal. Praznik kerazi adivoid ei vaiše läheližiš külišpäi, no mugažo Venäman toižiš regionoišpäi da susedmaišpäi. Vidlan eläjile muga tuli mel'he, miše heiden kul'turaha kingitihe mugošt homaitust, miše zavodihe pidäda praznikad ičeze vägel[8]. Jo vodes päliči sünduiba ezmäižed fol'klorgruppad, kaikuččen voden praznikale tuleskeli tuha ristitud. Voziden 1990 lopus Vidlas oli tehtud keskuzs vepsän rahvahan käziradoiden udessündutamižen mödhe[8].

Tämbei praznikal voib ei vaiše kulištada pajoid vepsän kelel, no nägištada tradicionaližid vepsläižid karguid, süveneda vepsän rahvahan eloho, mujuda tradicionališt olut, lent, vepsläižid pirgoid - kalitoid, skancoid, pirgoid vävule, ühtneda mastar'-klassoihe da opetas kudomaha, omblemaha, kuvamaha tohespäi[8].

Vanhas vepsläižes Šoutjärv-küläs Änižröunas "Elonpu" tehtas vodelpäi 1989 külän keskuses, läz Šeltozerka-joged. Äi vozik praznik mäni Änižjärven randal. No pohjoižvepsläižed johtutaba, miše ezmäine fol'klorpraznik oli vodel 1987 da oli omištadud Vepsän rahvahan horan tegijale, ühtele ezmäižiš Kantele-ansambl'an pämehišpäi Vasilii Kononovale. Idejad tehta praznikad andoi Viola Mal'mi?![4].

Vologdan agjas "Elonpu" tehtas vodelpäi 1989. Vodel 2025 praznik mäni Vauktan järven randal Pankratovo-küläs babajevon rajonas[3][7]. Praznikan pätemaks tegihe "Vepsläine külä". Adivoid tundištoitihe vepsän rahvahan veroidenke, tradicijoidenke, pidetihe mastar'-klasssoid vepsläižiden pirgoiden, kaičijoiden, tradicionaližiden vöiden tegemižen, vepsän paginkelen opendamižen mödhe. Tardicijan mödhe oli ezitadud vepsläižiden mastriden käziradod. Kaikid adivoid sättihe magukahal lemel. Scenalpäi kuluiba vepsläižed pajod[9].

Galerei

Homaičendad

  1. Вепсское "Древо жизни" расцветает в Винницах (10 kezakud 2014). Дата обращения: 21 sügüz'kud 2025.
  2. 1 2 Древо жизни. Дата обращения: 21 sügüz'kud 2025.
  3. 1 2 Фестиваль вепсской культуры «Древо жизни» собрал тысячи гостей на Вологодчине (06.07.25). Дата обращения: 21 sügüz'kud 2025.
  4. 1 2 3 Древо жизни в Карелии. knk.karelia.ru. Дата обращения: 21 sügüz'kud 2025.
  5. История вепсского праздника (17 heinkud 2020). Дата обращения: 21 sügüz'kud 2025.
  6. Народы России: Областной вепсский праздник «Древо жизни – 2010", Президентская библиотека имени Б.Н. Ельцина. Дата обращения: 16 kezakud 2026.
  7. 1 2 Межрегиональный фестиваль вепсской культуры «Древо жизни». Культура в Вологодской области. Дата обращения: 21 sügüz'kud 2025.
  8. 1 2 3 Как фестиваль дал импульс национальному возрождению. famiry.ru. Дата обращения: 21 sügüz'kud 2025.
  9. Межрегиональный фольклорно-этнографический фестиваль вепсской культуры "Древо Жизни". Официальный сайт администрации Бабаевского муниципального округа (29 semendkud 2025). Дата обращения: 21 sügüz'kud 2025.

Literatur

  • Вепсский праздник в лицах / сост. Н. М. Ковальская, А. В. Трифанова, Т. И. Ерёмина. — СПб., 2016.
  • Древо жизни: праздник вепсской культуры. Методические материалы / авт.-сост. Д. А. Горб, А. Г. Рыжов, Н. А. Андреева, И. П. Рыжов. — СПб., 2003.
  • Строгальщикова З. И. Вепсский праздник «Древо жизни» // Праздничные традиции и новации народов Карелии и сопредельных территорий: исследования, источники, историография / науч. ред. и сост. И. Ю. Винокурова. — Петрозаводск, 2010. — С. 74—86.
  • Строгальщикова З. И. Вепсы: очерки истории и культуры. — СПб., 2014.
  • Строгальщикова З. И. Вепсы в этнокультурном пространстве Европейского Севера. — Петрозаводск, 2016.
  • Лапин В. А. «Древо жизни» — праздник вепсов // Этнография Петербурга — Ленинграда: Материалы ежегодных научных чтений / Сост. и отв. ред. Н. В. Юхнёва. Л. Вып. 2.. — СПб., 1988. — С. 44—46.
  • Baburova G. Änikoiče igän, Elonpu! // Verez tullei. — Петрозаводск, 2013. — С. 65—76.

Lähtked