Ojat'-jogi
| Ojat'-jogi | |
|---|---|
| | |
| Üleižed tedod | |
| Piduz' | 266 km |
| Bassein | 5220 km² |
| Veden pidänd | 51,8 m³/s (39 km jogensuspäi) |
| Vezijoksend | |
| Jogen augotiž | Čaimjärv |
| • Korktuz' | 222 м |
| • Geografižed koordinatad | 60°24′29″ с. ш. 35°20′26″ в. д.GЯO |
| Jogensu | Süvär' |
| • Olendtaho | Aleksandrovščina-külä (Piterin agj) |
| • Korktuz' | 4,6 м |
| • Geografižed koordinatad | 60°30′19″ с. ш. 33°01′38″ в. д.GЯO |
| Olendtaho | |
| Vezisistem | Süvär'-jogi → Ladogan järv → Neva-jogi → Baltian meri |
|
|
|
| Ma | |
| Valdkundы | Piterin agj, Vologdan agj |
| Rajon | Pöudon rajon, podporožjen rajon, Babajevon rajon |
| Lugu Valdkundaližes geografižiden nimiden lugetišes | 0044838 |
|
|
|
|
|
|
Ojat'-jogi (ven.: Оя́ть) — jogi Piterin da Vologdan agjoiš Venämal, Süvärin hur ližajogi (Ladogan järven bassein).
Nimi
Jogen nimi vepsän kelespäi znamoičeb "oja"[1].
Geografižed tedod
Zavodiše Čaimjärvespäi Vepsän ülüdel Vologdan agjas. Jogen augotišen korktuz' — 222 m meren pindan päl[2]. Ojatin piduz' om 266 km, vezikeradusen basseinan pind — 5220 km²[3]. Vodenkeskmäine vedenpidänd 39 kilometras jogensuspäi — 51,8 m³/s. Jogensun korktuz' — 4,6 m meren pindan päl[4].
Jogen augotišespäi Al'ohovščina-külähasai randad oma kukhakahad, om kattud mecal. Vidl-külähasai Ojat'-jogen leveduz' om 5—10 m, süvüz' ei enamba 1 m.
Kaikel jogel Al'ohovščinahasai vastasoiš levedad sijad perekatoidenke. Voib vastata pit'kid perekatoid 2 kilometrahasai. Läz Nadporožjen küläd (ülähäks joksmusen mödhe) oma kaks' jogen kosked (2 kategorijad jugedust).
Jäl'ghe Al'ohovščina-küläd perekatad lopiba da jogi jokseb tazangišton mödhe.
Istorii
Neciš röunas eliba suomalaiž-ugrilaižed rahvahad. X voz'sadal Ojat'-jogen da Penen Ojatin baltianmeren-suomen rahvahan mahapanendan tradicijas oliba ičeladuižed pirdad, ozutesikš, kärdä polttud (kal'ciniruitud) luid da sobid toheze, katta koldud mehid tohel da semeta ülähänpäi kal'ciniruitud luil, otta eriližid päivlaskmanpolen jevropalaižid da sijaližid tavaroid, (nabornikoid, kresaloid bronzpidimidenke, ripputadud čomitesid, kus om ozutadud pedr, hirb libo los', vesttud libo čaptud sorzaižid-čomitesid). X—XI voz'sadoiden mahapanendoiš kävutadas erazvuiččed tehmused (bronzavadimed-kaičijad, kaks'kerdaižed bronzpronizkad, plastinkresalad), oma srubad da kaumad, erasiden pämel'l'oiden kaumad, hüvin nägujad žertvoiden andandan da väges surmitadud jäl'ged[5].
Ojat' — mugažo amuižiden slavilaižiden küliden rajon. Tervenskii Pagast (Tervoil) johtutadas jo 1137 voden aigkirjoiš.
Ojat'-jogi da toižed toponimad, miččed oma päivnouzman (Pudoga) da päivlaskman Obonežjas (Sämjärv da Šuja-jogi), johtutadas tohesižes openduzkirjas № 131 (voded 1370—1380)[6].
Jogi andoi nimen Vvedeno-Ojatin monastirile.
Jogen kävutamine
Jogen veziandmused kävutadas kodin da tegeližuden täht; om kehitoittud veziturizm da ekstremaline jogilaskend, rahvahan kalatamine. Jogen alahaižes palas voiba ajada laivad: tobjimbalaz 15 km, a konz veden korktuz' om sur' – 150 km. Aigemba Ojat'-jogedme vedeltihe mecad. Vodel 2008 jogensus oli löutud eskai almazoiden jäl'ged. Joges eläba haug', särg, golavl', žereh, jaz', ahven, lahn, lohi, harius, torp da toižed kalad; oma rakad.
Päeländtahod – Kurb, Vidl, Jaroslavičad, Al'ohovščina, Moškino-küläd. Jogi andoi nimen Vvedeno-Ojatin akoiden monastirile. Al'ohovščina-küläs om kaitud endevanhan venälaižen arhitekturan muštpacaz – Mihail Arhangelan pühäkodi (1730).
Bor-küläs, ojatin oiktal randal seižub Imočenican pert', kus eli venälaižen taidehpirdajan Vasilii Polenovan kanz[7]. Nece oli pardesine koumežiruine pert' ilman ozutadud eziseinäta pachidenke, ilman praznikaližita honusita. Vasilii Dmitrijevič tuli ezmäižen kerdan tänna, konz hänel oli 11 vot, vodel 1855. Siš aigaspäi kezaaigan eli tägä. polenov kirjuti ičeze sebranikale: "Nügüd' minä olen küläs, hengitan täudel rindhal... Mitte om meil pedajiden il'm! Italialaižed eskai ei tekoi-ki, miše om mugoine mail'mas". Voib olda, nacein sikš necil aigal Polenov ištutab kedroid, erased seižuba ani nügüdehesai. Taidehpirdai pirdi ičeze kuvid ani Imočenicoiš. Hänen tetabiden radoiden keskes oma ven.: "Бабушкин сад" da ven.: "Заросший пруд", kaikes tägä oli pirttud 37 kuvad, niidn keskes oma kuvad Ojat'-jogen polhe[8].
Bassein
Ližajoged
- Čegla-jogi (10 km jogensuspäi, hur);
- Bol'šaja Lubloga (68 km jogensuspäi, правый);
- Tikša-jogi (72 km jogensuspäi, hur);
- Viliga-jogi (80 km jogensuspäi, hur);
- Ozerenža-jogi (87 km jogensuspäi, hur);
- Savinka-jogi (90 km jogensuspäi, oiged);
- Šad'ma-jogi (94 km jogensuspäi, hur);
- Aščina-jogi (108 km jogensuspäi, hur);
- Šapš-jogi (110 km jogensuspäi, oiged);
- Tänuksa-jogi (131 km jogensuspäi, hur);
- Kuzra-jogi (145 km jogensuspäi, oiged);
- Šokš-jogi (157 km jogensuspäi, oiged);
- Tukša-jogi (165 km jogensuspäi, oiged);
- Sondala-jogi (168 km jogensuspäi, oiged);
- Logoja-jogi (174 km jogensuspäi, oiged);
- Gozoja-jogi (179 km jogensuspäi, hur);
- Kapšoja-jogi (186 km jogensuspäi, oiged);
- Vodoja-jogi (189 km jogensuspäi, oiged);
- Alahaine Kurb-jogi (215 km jogensuspäi, hur);
- Ülähäine Kurb-jogi (227 km jogensuspäi, hur);
- Vadžeha-jogi (240 km jogensuspäi, hur);
- Saroja-jogi (254 km jogensuspäi, hur).
Toižen da koumanden pordhaižen ližajoged
- Bemboja-jogi (Alahaižen Kurban ližajogi);
- Sondaloja (lankteb Sondaljärvehe, mitte ühtenzoitase Ojat'-jogenke);
- Čornaja-jogi (lankteb Paljärvehe — Sondala-jogen augotiž);
- Čenža-jogi (Tukšan ližajogi);
- Vadoja-jogi (Šokšan ližajogi);
- Padanka-jogi (Šokšan ližajogi);
- Purnoja-jogi (lankteb Čikjärvehe — Padankan ližajogi);
- P'otka-jogi (lankteb Čikjärvehe — Padankan ližajogi);
- Ülähäine Vadožka (Šapšan ližajogi);
- Kirmoja-jogi (Šapšan ližajogi);
- Sara-jogi (Šapšan ližajogi);
- Ližma-jogi (Saran ližajogi);
- Pitkoja-jogi (lankteb Aščjürvehe — Aščinan augotiž);
- Vadoga-jogi (Aščinan ližajogi);
- Sarka-jogi (Aščinan ližajogi);
- Sarka (Viligan ližajogi).
Järved Ojatin basseinas
- Čaimjärv (Ojatin augotiž);
- Pitkjärv;
- Pikjärv;
- Ladvalaine;
- Verhneje;
- Kurbjärv;
- Ul'jarv;
- Pečevskoje;
- Sarjärv;
- Jändjärv;
- Sur' Kapšjärv;
- Ozerskoje;
- Sur'järv;
- Ojärv;
- Šatjärv;
- Pitkjärv;
- Väräsjärv;
- Čogjärv;
- Pal'mik;
- Paljärv;
- Ülähäine Tukšjärv;
- Paljärv;
- Kimjärv;
- Särgjärv;
- Gonginskoje järv;
- Orenženskoje järv;
- Šokšjärv;
- Ristjärv;
- Nälgjürv;
- Dolgoje järv;
- Čačjärv;
- Legmjärv;
- Ojojärv;
- Karginskoje järv;
- Kodjärv;
- Kekjärv;
- Jaimjärv;
- Gongjärv;
- Čikjärv;
- Kuzrinskoje järv;
- Sarjärv;
- Ladvjärv;
- Pečenskoje järv;
- Peldjärv;
- Säksjärv;
- Russkonskoje järv;
- Antik-järv;
- Mutnjärv;
- Aščjärv;
- Savjärv;
- Mal'ginskoje järv;
- Munjärv;
- Jubinskoje järv;
- Läšjärv;
- Zaozerskoje järv.
Eländtahod
- Kurb-pos'olk;
- Vidl-külä;
- Nadporožje-külä;
- Jefremkovo-külä;
- Al'ohovščina-külä;
- Akulovan Mägi-külä;
- Jarovščina-külä;
- Imočenicad-külä;
- Šanginičad-külä;
- Domožirovo-külä;
- Poikimo-külä;
- Mäggärv-külä;
- Sarjärv-külä;
- P'oldušad-külä;
- Moškino-külä;
- Ojat'-pos'olk;
- Jaroslavičad-pos'olk;
- Barkovo-külä;
- Velikodvorskaja-külä;
- Hval'ovščina-külä;
- Karluha-külä;
- Čaškovičad-külä;
- Rassvet-pos'olk.
Vezilugetižen tedod
Venäman valdkundaližen vezilugetišen tedoiden mödhe mülüb Baltian basseinümbrusehe, jogen kävutandpala — Süvär', Süvär'-jogen alabassein (siš lugus oma Änižen basseinan joged). Mülüb Neva-jogen basseinaha (siš lugus oma Änižen da Ladogan järven jogiden basseinad)[9].
Galerei
Ojat'-jogi Vidl-küläs
Homaičendad
- ↑ Оять. water-rf.ru. Дата обращения: 18 heinkud 2025.
- ↑ Лист карты P-36-131,132 Казыченская. Масштаб: 1 : 100 000. Издание 1980 г.
- ↑ Оять // Большая советская энциклопедия#Третье издание : [в 30 т.] / гл. ред. А. М. Прохоров. — 3-е изд. — М. : Советская энциклопедия, 1969—1978.
- ↑ Лист карты P-36-127,128 Пашский Перевоз. Масштаб: 1 : 100 000. Издание 1975 г.
- ↑ Кочкуркина С. И., Орфинская О. В. Приладожская курганная культура: технологическое исследование текстиля. — Петрозаводск: Карельский научный центр РАН, 2014.
- ↑ Рыбина Е. А. Топонимы Севера в берестяных грамотах. Грамота №131. 2019. Дата обращения: 18 heinkud 2025.
- ↑ Д.В. Магрицкий. Оять. Научно-популярная энциклопедия "Вода России". Дата обращения: 21 heinkud 2025.
- ↑ Река Оять. Информационный центр финно-угорских народов. Дата обращения: 22 heinkud 2025.
- ↑ Оять : [рус.] / textual.ru // Государственный водный реестр : [арх. 15 октября 2013] / Министерство природных ресурсов и экологии Российской Федерации. — 2009. — 29 марта.
Literatur
- И. И. Муллонен. Гидронимия бассейна реки Ояти / И. И. Муллонен. — Петрозаводск: Karjala, 1988. — 162 с. — 400 экз.
Lähtked
- Д.В. Магрицкий. Оять. — статья из научно-популярной энциклопедии «Вода России».