Kodiröunan Pomorje-muzei

Рувики-späi
Gerb-icon.png

Venäman kul'turministerstv

Arrow-Right.png
Gerb-big.png
Venäman Federacijan kul'turministerstv
Kemin rajonan municipaline b'udžetorganizacii "Kodiröunan Pomorje-muzei"
Краеведческий музей «Поморье».jpg
Augonpanendan päiv 1980
Radčasud ezmärgen-pätnican 10.00—17.00 časuil (rat'kaig om 13.00-14.00 časul)
pühäpäivän 11.00-16.00 časuil (rat'kaigata)
pühäpäiv — sobat
Olendsija
Adres 186615, Venäma, Karjala, Kemin rajon, Kem', Vicupa-ird, pert' № 12
Pämez' Ustin Irina Iljinična
Sait museum-pomorie.10.profkult.ru

Kodiröunan Pomorje-muzei (ven.: Краеведческий музей «Поморье», lüh. — MBO "Kemin municipaližen rajonan kodiröunan Pomorje-muzei") om Kemin municipaližen rajonan municipaline b'udžetorganizacii. Sijadase Karjalas, Kemin rajonas, городе Kemiš, Vicupa-irdal, pert' № 12[1].

Muzei om avaitud vodel 1980[2].

Istorii

Kemin rajonan municipaline b'udžetorganizacii "Kodiröunan Pomorje-muzei" om sätud vodel 1980. Muzejan fondan keradamine zavodihe 80 kaluspäi, miččid andoi muzejale kodiröunan tundii I. F. Sem'onov, niiden keskes om pomoroiden elomišton kalud da dokumentaližed materialad Karjalan Pomorjan istorijas[3].

Ezmäine muzejan ozuteluz "Kodiröunan istorii endevanhas aigaspäi meiden aigahasai" oli omištadud Karjalan Radkommunan 60-voččele jubilejale[4].

Muzejan ozuteluzfond zavodi kazda. Uzihe honusihe tuliba pomoroiden elomišton da käzitaidehen kalud, kaludišt, püdused kalatusen täht da toižed. Vodel 1985 Kemin 200-voččen jubilejan muštoks muzejale anttihe pertin, mitte voz'sadal XVIII oli Soloveckijan monastirin rahaohjanduz[5].

Vodelpäi 1985 muzei sijadase pertiš, mitte om sauvotud vodel 1763 Kemin ujezdan rahaohjandusen täht. Pertil om istorijan da kul'turan muštpacaz status regionaližen znamoičendad[6].

Pomorje-nimi sündui vodel 1991, а vodel 2006 muzei sai rajonine muzei-statusan[5].

Vodel 2020 muzejale anttihe völ ühten pertin, mitte oli letud vodel 1900, Kameneva-irdal, pert' № 6. Nece om üksjäine kaičenus Kemin kupcan-mecbiznesmehen A. E. D'atlevan pert', miččes radoi škiperoiden škol. Sovetskijan aigal pertiš oli lapsiden kodi da ehtškol. Muga nimitadud "Pomoroiden pertiš" sijatsihe temozutelused "Kupcan А. Е. D'atlevan radhonuz", "Zuikaspäi merikapitanahasai", "Kemin ujezdan opendusen kehitoituz", "Sur' taht pörttas Sovetskijaha Sojuzaha"[2].

Ozutelused

Muzejas om ozutadud mugomad päozutelused:

  • "Kemin ujezdan pomoroiden kul'tur (voz'sadan XIX lop — voz'sadan XX augotiž)". Om kaikid suremb muzejan ozuteluz da sen pind om 200 m². Sihe mülüb kuverz'-se tuhad kalud. Abutab kuvitada sidä, kut elätoitihe da kävutoitihe Pomoroiden röunan;
  • "Sen lidnan minä löuzin". Ozutelusen materialad starinoitas "homo sapiens" ezmäižiš eländtahoiš Kem'-jogen pidusen möto, Vauktan meren saril da randoil, aigoiš, konz nece ma oli Ruotsin valdan al, Kemin lidnoitusen t'urman sauvondas, pomoroiden da Solovetskijan monastirin monahoiden kožmusiš, Gavrila Deržavinan olendas Kemin ujezdas;
  • "Naižiden honuz". Tarkas starinoičeb pomoroiden naižiden elos da rados. Ozutelusel om ezitadud naižiden sobad, radkalud, astjad;
  • "Pomoroiden sömine". Ozuteluz tundištoitab puižiden, savesižiden da vaskižiden ičetehtud erazvuiččiden originalastjoiden kogomusenke;
  • "Voz'sadan XX augotišen Kemin lidnalaižen eläjan honuz". Kävutajad voidas kacta da kundelta, kut eli jogahine kemilaine sada vot tagaze;
  • "Ortodoksižed pühäkalud". Om ezitadud ortodoksižen uskondan jumalahižiden (ikonoiden) rivel, vanhan uskondan jumalaižil, kul'tkaluil — voz'sadan XVIII vanhan uskondan ristituiden ristaižil, pomoroiden muštpachad-"pertižed" kaumoil;
  • "Meri om meiden pöud". Ozutelusen ezitab pomoroiden purehveneh, mitte om sijatud zalan kesksijale. Sidä ümbri temjoukuiden mödhe oma sijatud erazvuiččed kalud: merikaludišt, navigaciiladehed, oružj da püdused merikalan da živatoiden täht, radkalud venehiden sauvondan täht, solkeitändan kalutamine;
  • "Kupcoiden lauk". Honuz om tehtud voz'sadoiden XIX—XX kupcan möndlaukan stiliš. Sid' voib nägištada: kaludištadud elätadud pertin, laukan tavaroidenke — kofejauhimidenke, kerosinlampoidenke, korobad hensömtavaroidenke, bezmenveskod da toižen.

Keradamišt

Muzejan keradamištos om enamba 10 000 kalud. Sen lugus om amuižen aigan kalud, astjad, kuvad jumalaižidenke, erazvuiččed azjbumagad fotokuvidenke[7]. Eksponatoiden keskes oma pomoroiden kul'turan originalad, vanhuskondan pühäkalud, vaskižed kalud da elomišton kalud: samvarad, astjad, liphad, silitezraudad da unikaližed fotod, miččed kaitas Venäman pohjoižen röunan istorijad[4].

Kaluiden keskes eriži seištas:

  • vanhan uskondan ristituiden jumalaižed (ikonad);
  • amuižen aigan fotokuvad;
  • meren keradamištod;
  • elomišton kalud, enamba puižed da vaskižed: pedriden val'l'astused, larid, astjad, samvarad, silitezraudad da toižed[5].

Rad

Muzejas pidetas lekcijad, openduzprogrammad da mastar'-klassad. Sen strukturaha mülüb tedokirjišt[4] da völ "Pomoročki"-fol'klorsebr, mitte ozutab muzejan kävutajile pomoroiden bes'odad da saiverod[2].

Homaičendad

  1. Муниципальное бюджетное учреждение «Краеведческий музей «Поморье» Кемского муниципального района». Госкаталог.РФ ©. Дата обращения: 21 vilukud 2026.
  2. 1 2 3 Краеведческий музей «Поморье» Кемского муниципального района. © Национальный музей Республики Карелии. Дата обращения: 21 vilukud 2026.
  3. Краеведческий музей «Поморье» Кемского муниципального района. © Национальный музей Республики Карелия. Дата обращения: 21 vilukud 2026.
  4. 1 2 3 Краеведческий музей «Поморье».История. Дата обращения: 21 vilukud 2026.
  5. 1 2 3 Краеведческий музей «Поморье». © «Золотое кольцо Карелии». Дата обращения: 21 vilukud 2026.
  6. Историко-краеведческий музей «Поморье». Кемь. Карелия. © Приключения в Карелии. Дата обращения: 21 vilukud 2026.
  7. Музей «Поморье» в городе Кемь: история, экспонаты и экспозиции. Легендарная Карелия. Дата обращения: 21 vilukud 2026.

Lähtked