Kitee

Kitee
Герб[d]
62°05′55″ с. ш. 30°08′15″ в. д.
Valdkund	Suomi
Istorii da geografii
Tegemižen päiv	1631
Aigvö	UTC+2:00[d], летом UTC+3[d]
Eläjad
Eläjad	▼10 486 чел. (31 tal'vkud 2017)
Официальный сайт
Mediafailad RUWIKI-tedoiš

Kitee (mugažo suomen kelel, suomen virkand: [ˈkitɛː], roč.: Kides) om Suomenman lidn da lidnankund valdkundan suvipäivnouzmas. Se om Pohjoižkarjal-agjan koumanz' lidnankund videspäi eläjiden lugun mödhe.

Istorii

Kitee-eländpunkt mainitase Uz'lidnan Vodin pätinan aigkirjas vspäi 1500 Kit'jag- (ven.: Китьяга) i möhemba Kitehes-nimitusidenke. Municipalitetan aluz om pandud vl 1631. Kund sai lidnan statusad vl 1992. Mülütihe Kesälahti-kundad sihe vl 2013.

Kitee šingotase sauvondmaterialiden pästandal: mecpilindan i poltuzgranuloiden fabrik («Stora Enso»), krepindad («Surfactor Finland Oy»), klejanfabrik («Momentive Specialty Chemicals Oy»), kividen rouhim («Kivisampo»). Toižiden sarakoiden edheotandad oma «Veekmas»-avtogreideriden kompanii, magaduzmeblin koivuspäi tegim («Kiteen Huonekalutehdas Oy»), dizainerkaluiden «Marimekko»-kompanijan omblendfabrik, maidtegim («Kiteen Meijeri Oy»). Kiteen raudtestancii om kahtenz' surtte valdkundas mecjüguiden tranzitan mödhe, radab kahesas kilometras lidnan keskusespäi. Ende lidn oli tetab illegaližen alkogolin pästandal. «Nightwish»-muzikgrupp om lidnan rezidentaks i järed valdkundmaksoidenandai.

Geografijan andmused

Lidn sijadase agjan suvižes čogas, ühtennimižen järven (suom.: Kiteenjärvi, läz 25 km²) päivlaskmaižel randal. Kaik om 13 järved municipalitetas. Matkad Venäman röunhasai om 20 km suvipäivnouzmha. Matkad agjan Jogensu-keskushesai om 59 km pohjoižhe-lodeheze orhal, 67 km avtotel vai raudtel, Hel'sinki-pälidnhasai om 355 km suvipäivlaskmha orhal, 400 km avtotedme vai raudtedme. Toižed lähembaižed lidnad (avtol) om Sortaval (Venäma) 101 km suvipäivnouzmha i Savonlidn (Suvisavo) 84 km päivlaskmha-suvipäivlaskmha. «Kouvol — Jogensu»-raudtekeskust läbitab Kiteed.

Vl 2020 lidnankundan pind om 1 724,38 km², sidä kesken kuiv ma — 1 253,67 km², vezi i sokaz tahond ottas nelländest (470,71 km²).

Eläjad

Vl 1980 lidnankundan eläjiden lugu oli 14 546 ristitud, vl 2010 — 11 666 ristitud. Kaikiš suremb ristitišt oli 14 653 eläjad vl 1985. Ristituiden pol' eläb lidnankundan keskuses.

Mamankelen mödhe (2016): suomen kel' — 95,3%, toižed keled — 4,7%.

Kirsi Hämäläinen radoi edeližen lidnanpämehen (2003−2013). Pekka Hirvosesta om valitud udeks lidnanpämeheks vn 2021 sulakuspäi.

Galerei

• 

  Kiteen lüteranine jumalanpert'
  (om saudud vl 1886,
  vn 2020 nägu)

• Veekmas S-2428.jpg

  Greideran «Veekmas S-2428»-model'

• Kiteen eläinpuiston sisäänkäynti - panoramio.jpg

  Lidnan zoopark

• Kitee Rautatieasema.jpg

  Kiteen raudtestancijan sauvuz
  (2008)

Homaičendad

Irdkosketused

• Lidnan tobmuden sait (kitee.fi). (suom.)  (angl.)