Visbaden
| Visbaden | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| saks.: Wiesbaden | |||||
| | |||||
|
|||||
| 50°04′57″ с. ш. 8°14′24″ в. д.GЯO | |||||
| Valdkund | |||||
| Глава | Gert-Uwe Mende[d] | ||||
| Istorii da geografii | |||||
| Pind |
|
||||
| Высота | 117 ± 1, 162 da 124 | ||||
| Aigvö | UTC+1[d], летом UTC+2:00[d] | ||||
| Eläjad | |||||
| Eläjad |
|
||||
| Lugud | |||||
| Telefonan kod | 6122, 6127, 6134 da 0611 | ||||
| Počtan indeksad | 65183–65207, 55246 da 55252 | ||||
| Avtomašinoiden nomeroiden kod | WI | ||||
|
|
|||||
| Официальный сайт(saks.) | |||||
|
|
|||||
Visbaden (saks.: Wiesbaden [ˈviːsˌbaːdn̩] «luhtoiden vannad») om lidn Saksanman päivlaskmas. Se om Gessen-federacijanman administrativine keskuz, man kahtenz' surtte lidn Frankfurtan Mainal jäl'ghe.
Istorii
Lidnan tahond mainitase ezmäižen kerdan Plinii Vanhemban vn 77 «Londuseližes istorijas» Aquae Mattiacorum-nimitusenke «Mattiakoiden purtked». Lidnan alusenpanendan voz' om 121. Alemannoiden lidnuz oli lidnan sijas Rimalaižen imperijan aigan. Frankad alištiba alemannoid vl 497, sauvoiba kunigazlišt tanast 8. voz'sadal. Frankoiden Einhard-tedomez' mainiti nügüdläšt lidnan nimitust ezmäižen Visbada-formas vl 830. Kätihe Nassaun pälidnaks vll 1815−1866, sen aigan gercogan rezidencii oli saudud lidnas, i se šingotaškanzihe. Gessen-federacijanma om sätud Toižen mail'man sodan jäl'ghe, i Visbaden kändihe sen pälidnaks, sikš miše murendused siš oliba vähemba äjan mi surembas Frankfurtas.
Visbaden om kurortlidnaks hulil purtkil. Tegimištoiden edheotandad ratas lidnas: avtosauvomižen (Porsche, Ferrari), avtopaloiden i kaluiden avtovoibištelendoiden täht, farmaceftižen i himižen (japonižed kompanijad). Nened federaližed aluzkundad baziruišoiš siš: Saksanman kriminaližen policijan ohjanduz, Federaline statistine ohjanduz, Federaline demografijan institut, Saksanman klinižen diagnostikan keskuz.
Geografijan andmused
Lidn seižub Rein-jogen oiktal randal, sijadase federacijanman suvipäivlaskmaiženno röunanno, 115 m ü.m.t. keskmäižel korktusel. Main-jogi lankteb Reinha lidnan territorijal. Matkad Berlinhasai om 450 km pohjoižpäivnouzmha orhal, 570 km kiruhavtoteil vai 540 km raudtedme. Järed Mainc-lidn om Reinan vastrandal. «Lidnad-kaks'jaižed» oma lidnaglomeracijan keskuseks 490 tuh. eläjidenke.
Klimat om ven valdmeren. Voden keskmäine lämuz om +9,8 C°, kezakun-elokun +17..+19 C°, tal'vkun-uhokun +1..+2 C°. Paneb sadegid 638 mm vodes, enamba kezakus-heinkus (66..68 mm kus), vähemba uhokus i sulakus (41 mm kus).
Visbaden jagase 26 lidnrajonaks (saks.: Stadtbezirk / Stadtteil) vspäi 1977.
Eläjad
Vl 1521 kaik 192 ristitud elihe eländpunktas, vl 1800 — 2239 ristitud. Vl 2011 eläjiden lugu oli 275 976 ristitud. Kaikiš suremb ristitišt lidnan istorijas oli 274 464 eläjad vn 1981 augotišes, 278 654 eläjad vn 2018 augotišes i om nügüd'. Heiden ližaks, läz 21 tuhad amerikaižid rahvahanikoid oma lidnas, ned rahvahanikad oma AÜV:oiden armijha sidodud päpaloin, sen evropine päfater sijadase ani lidnanno tel Frankfurtannoks.
Visbaden mülüb «Frankfurt Rein-Main»-lidnaglomeracijha 5,8 mln eläjanke vl 2019 14 800 km² pindal.
Transport
Päraudtestancii i severz'-se toižid raudtestancijoid ratas lidnas, raudte ühtenzoitab kaikidenke lähižidenke lidnoidenke. Širštain-jogiport (saks.: Schiersteiner Hafen) om Reinan randal venehstancijoidenke.
Matkad Frankfurtan rahvahidenkeskeižhe lendimporthasai om 25 km.
Irdkosketused
- Lidnan tobmuden portal (wiesbaden.de). (saks.) (angl.) (turk.) (ven.) (jap.) (kit.)
| Saksanman federacijanmad da niiden administrativižed keskused | ||
| Alasaksonii (Gannover) | Baden-Vürtemberg (Štuttgart) | Bavarii (Münhen) | Berlin | Brandenburg (Potsdam) | Joudjaline Ganzejan Bremen-lidn (Bremen) | Joudjaline da Ganzejan Gamburg-lidn | Gessen (Visbaden) | Meklenburg da Ezine Pomeranii (Šverin) | Pohjoine Rein da Vestfalii (Düssel'dorf) | Reinland-Pfal'c (Mainc) | Saar (Saarbrükken) | Saksonii (Drezden) | Saksonii-Anhal't (Magdeburg) | Šlezvig-Gol'štein (Kil') | Türingii (Erfurt) | ||
- ↑ archINFORM (нем.) — 1994.
- ↑ https://www.destatis.de/DE/ZahlenFakten/LaenderRegionen/Regionales/Gemeindeverzeichnis/Administrativ/Aktuell/05Staedte.html
- ↑ Gemeindeverzeichnis (4. Quartal 2022) (нем.) — DESTATIS, 2023.