Mail'man meclondusen päiv
| Mail'man meclondusen päiv | |
|---|---|
| | |
| Tip | Rahvahidenkeskeine praznik |
| Znamoičend | Kingitada homaičust floran da faunan äjüdehe, pakita ristituid kaita londusen ümbrištod |
| Tegii | Ühthižrahvazkundoiden päassamblei |
| Päiv | 3. keväz'kud |
| Om sidotud | konvencijanke varus olijoiden mecfaunan da floran roduiden möndas |
Mail'man meclondusen päiv (angl.: World Wildlife Day, ven.: Всеми́рный день ди́кой приро́ды) — ekologine praznik, mitte praznuitas joga voden 3. keväz'kud. Praznikan pätegend om kingitada homaičust faunan da floran äjüdehe da čomudehe, popul'arizoitta londusen ümbrišton kaičndad[1]. Se om vahvištoittud Ühthižrahvazkundoiden päassamblejal vodel 2013. Se vedetas päiväl, konz oli allekirjutadud konvencii varus olijoiden mecfaunan da -floran roduiden möndas (1973).
Istorii
Konvencii varus olijoiden mecfaunan da -floran roduiden möndas oli allekirjutadud 3. keväz'kud vodel 1973[2]. Se zavodi rata 1. heinkud vodel 1975 года[3]. Nece om üks' tärktembišpäi kožmusišpäi meclondusen kaičendan mödhe[4]. Voden 2025 uhokuks konvencijaha mülüb 184 valdkundad da Jevropan ühtištuz[5]. Konvencijan kaičendas om enamb 6,6 tuhad živatoiden rodud i 34,3 tuhad kazvmusiden rodud. Ned om kirjutadud konvencijan ližatusiš i pandud niiden kadondvarun stepenin mödhe[6].
Keväz'kus vodel 2013 Bankokas (Tailand) 16. konvencijan konferencijal oli vahvištoittud rezol'ucii, miččen mödhe 3. keväz'kud — päiväl, konz vodel 1973 oli allekirjutadud azjbumag, tegihe Mail'man meclondusen päiväks. Necen konferencijan aigan Ühthižrahvazkundoiden päassamblejad pakitihe tedotada 3. keväz'kud Mail'man meclondusen päiväks.[7].
20. tal'vkud vodel 2013 Ühthižrahvazkundoiden päassamblejan 68. sessijal vahvištottihe Mail'man meclondusen päiväd 3. keväz'kud. Konvencijan sekretariat ühtes toižidenke Ühthižrahvazkundoiden organizacijoidenke zavodi tarkištelda necen päivän praznuičendad[8].
Ezmäižen kerdan praznik pidetihe vodel 2014. Oli sätud Mail'man meclondusen päivän oficialine logotip, mitte oli kätud Ühthižrahvazkundoiden kudehe oficialižehe kel'he. Mugažo tehtihe praznikan oficialine sait[7].
Tradicijad
Ühthižrahvazkundoiden päsekretar' joga voden oigendab toivotusen Mail'man meclondusen päiväks[9].
Necil päiväl kaiked mirudme mäneba simpoziumad da tedokonferencijad, ekologižed akcijad, taidehozutelused londusen temale i toižed azjtegod[7].
Venämal
Tradicijan mödhe Mail'man meclondusen päiväks Venäman äjad kaitud tahod, muzejad-kaičuztahod, ekokeskused vedäba erazvuiččid tematižid azjtegoid. Lapsiden täht tehtas vändoid-kvestoid, mastar'-klassoid, viktorinoid.
Ozutesikš, vodel 2016 Moskvan živatpuišt vaumišti "Amuran tigran jäl'gidme"-kanzkvestan[10], vodel 2021 Sočin rahvahaližen puišton kacujad tedištiba harvinaižiš kazvmusiš da živatoiš, miččid voib vastata sen sijal, a Baškirijan kaičuztahos openikad läksiba matkaha tal'vmecadme, kacuiba, kut puhtastadas lunt, openzihe erigoitta lumen strukturad i märitada übusiden korktuden[11].
3. keväz'kud vodel 2024 ven.: «Движение первых»-sebr tegi ühthižvenälaižen ven.: «Атлас природы»-akcijan, miččen aigan vedetihe noriden londusenoppijoiden vastusid, lekcijoid, prezentacijoid, paginoid, diskussijoid, miččed oli omištadud Venäman subjektoiden meclondusele[12].
Temad
Joga voden Mail'man meclondusen päiv omištadas miččele-se temale.
2015: "Tuli aig tarkas pidäda pahoid azjoid, miččed toba pahut meclondusele"[13].
2016: "Meclondusen tulii aig — meiden käziš"[14], alatemanke "Sloniden tulii aig — meiden käziš"[7].
2017: "Kundle noriden änid"[15][16].
2018: "Sured kažid: lihaživatad oma varus"[17][18].
2019: "Meren ekosistemoiden kaičend: ristituiden da planetan täht"[19][20].
2020: "Elon kaičend Mal"[21][22].
2021: "Mecad da tarbhed elon täht: varatada da kaita planetad"[23][24].
2022: "Živatoiden päroduiden udessündutand ekosisteman udižen täht"[25][26].
2023: "Ühthižradod meclondusen kaičendan täht"[27].
2024: "Ristituiden da planetan ühtenzoitand: luguinnovacijad meclondusen kaičendas"[28].
2025: "Meclondusen kaičendan rahoituz: investicijad ristituihe da planetha"[1].
Homaičendad
- ↑ 1 2 Всемирный день дикой природы Организация Объединенных Наций, United Nations. Дата обращения: 9 vilukud 2026.
- ↑ Конвенция о международной торговле видами дикой фауны и флоры, находящимися под угрозой исчезновения. un.org. Дата обращения: 9 vilukud 2026.
- ↑ What is CITES? cites.org. Дата обращения: 9 vilukud 2026.
- ↑ Всемирный день дикой природы, РИА Новости. Дата обращения: 9 vilukud 2026.
- ↑ List of Contracting Parties. cites.org. Дата обращения: 9 vilukud 2026.
- ↑ The CITES species. cites.org. Дата обращения: 9 vilukud 2026.
- ↑ 1 2 3 4 Проведение Всемирного дня дикой природы. digitallibrary.un.org. Дата обращения: 9 vilukud 2026.
- ↑ Всемирный день дикой природы | Основные сведения | Организация Объединенных Наций, United Nations. Дата обращения: 9 vilukud 2026.
- ↑ Послание Генерального секретаря ООН Антониу Гутерриша по случаю Всемирного дня дикой природы. Организация Объединенных Наций : Управление ООН по наркотикам и преступности. Дата обращения: 9 vilukud 2026.
- ↑ Квест «По следам амурского тигра» пройдет в Московском зоопарке 5 марта, РИАМО. Дата обращения: 9 vilukud 2026.
- ↑ Пресс-служба Минприроды России. Заповедники и национальные парки страны провели ко Всемирному дню дикой природы эколого-просветительские мероприятия. Минприроды России. Дата обращения: 9 vilukud 2026.
- ↑ Движение Первых. Первые. Дата обращения: 9 vilukud 2026.
- ↑ UNESCO World Heritage Centre. March 3rd is World Wildlife Day (англ.). whc.unesco.org. Дата обращения: 9 vilukud 2026.
- ↑ Всемирный день дикой природы 2016: новое объявление социальной рекламы призывает общество серьезно подойти к вопроcам проблемы преступлений против дикой природы. Организация Объединенных Наций. Дата обращения: 9 vilukud 2026.
- ↑ 3 марта — Всемирный День дикой природы. Общественное движение "Кольский экоцентр" (2 keväz'kud 2017). Дата обращения: 26 uhokud 2024.
- ↑ Engaging and empowering the youth is the call of next year's UN World Wildlife Day. CITES. Дата обращения: 9 vilukud 2026.
- ↑ Людмила Белан-Черногор. Международный день дикой природы: в чьих руках будущее планеты? Ежедневный познавательный журнал «ШколаЖизни.ру». Дата обращения: 9 vilukud 2026.
- ↑ 100 days until UN World Wildlife Day 2018. CITES. Дата обращения: 26 uhokud 2024.
- ↑ Всемирный день дикой природы. Окский заповедник. Дата обращения: 9 vilukud 2026.
- ↑ Focusing on marine species for the first time, the next World Wildlife Day is bound to make a splash. CITES. Дата обращения: 9 vilukud 2026.
- ↑ Взять под крыло: о чем говорят во Всемирный день дикой природы. Известия. Дата обращения: 9 vilukud 2026.
- ↑ "Sustaining all life on Earth" announced as theme of World Wildlife Day 2020. CITES. Дата обращения: 9 vilukud 2026.
- ↑ Пресс-служба Минприроды России. Всемирный день дикой природы в 2021 году посвятили лесу. Министерство природы и экологии Российской Федерации. Дата обращения: 9 vilukud 2026.
- ↑ "Forests and livelihoods: sustaining people and planet" announced as theme of World Wildlife Day 2021. CITES. Дата обращения: 9 vilukud 2026.
- ↑ Валерия Шавельева. 3 марта — Всемирный день дикой природы. Экосфера. Дата обращения: 9 vilukud 2026.
- ↑ Recovering key species for ecosystem restoration announced as theme of World Wildlife Day 2022. CITES. Дата обращения: 9 vilukud 2024.
- ↑ Во Всемирный день дикой природы в ООН призывают сохранить биоразнообразие планеты. Организация Объединенных Наций. Дата обращения: 9 vilukud 2026.
- ↑ Всемирный день дикой природы 3 марта. Организация Объединенных Наций. Дата обращения: 9 vilukud 2026.