Säpsä-jogi
| Säpsä-jogi | |
|---|---|
| | |
| Üleižed tedod | |
| Piduz' | 36 km |
| Bassein | 1810 km² |
| Vezijoksend | |
| Jogen augotiž | Sämjärv |
| • Olendtaho | Sämjärv-külä |
| • Korktuz' | 106,7 м |
| • Geografižed koordinatad | 61°55′53″ с. ш. 33°22′29″ в. д.GЯO |
| Jogensu | Vagatjärv |
| • Korktuz' | 90 м |
| • Geografižed koordinatad | 61°45′29″ с. ш. 33°14′37″ в. д.GЯO |
| Olendtaho | |
| Vezisistem | Vagatjärv → Šuja-jogi → Logmjärv → Änine → Süvär'-jogi → Ladogan järv → Neva-jogi → Baltian meri |
|
|
|
| Ma | |
| Valdkund | Karjalan Valdkund |
| Rajon | Präžan rajon |
| Lugu Valdkundaližes geografižiden nimiden lugetišes | 0150980 |
|
|
|
|
|
|
Säpsä-jogi (ven.: Сяпся) (Sän’ga-jogi ven.: Сяньга, Sapsa-jogi ven.: Сапса, Säpsa-jogi ven.: Сяпса) — jogi Venämal, jokseb Präžan rajonas Karjalas.
Jogen augotiž — Sämjärv. Lankteb Vagatjärvehe, miččen kal’t jokseb Šuja-jogi. Jogen piduz’ — 36 km, vezikeradusen basseinan pind — 1810 km²[1]. Säpsä-jogen ližajoged: oiktad: 5 nimetont ližajoged, Alhonoja-jogi, Revzuno-jogi, nimetoi ližajogi; hurad: 2 nimetont ližajoged (üks’ — Tervalampi-järvespäi) (om enamba oiktoid ližajogid, sikš oiktan randan polespäi ülüz om suremb). Läheližed sod: oiktalpäi: Niitutso; huralpäi: Čuvnoiso, Säpsäso, Kivojanso (huran randan polespäi om enamba soid, sigä oma alangad). Kosked: 2 nimetont kosked, Gorbunkosk, Sarikosk. Sildad: raudtesild, avtosild, «Manin sild» parzišpäi vanhal tel Sämjärv — Sän’ga — Kindasovo — Präža.
Vezilugetišen tedod
Venäman Valdkundaližen vezilugetišen tedoiden mödhe mülüb Baltian basseinan ümbrusehe, jogen kävutandpala - Šuja-jogi, Süvär'-jogi-jogen alabassein (mülüba Änižen basseinan joged). Mülüb Neva-jogen basseinaha (siš lugus oma Änižen da Ladogan järven jogiden basseinad)[1].
Objektan kod valdkundaližes vezilugetišes — 01040100112102000014455[1].
Ližatedod
Säpsä-jogi kävutadihe mecan molevan splavan täht vodhesai 1963. Pud tehtihe Sämjärven randoil i jogiden da ojiden randoil, miččed lankteba järvehe (Pen’ Suna, Sudak, Kivač i toižed). Sid' parded mäniba järvedme Säpsä-jogen augotišehesai, alahaks jogedme jogensuhusai Vagatjärves, edemba alahaks Šuja-jogedme jogensuhusai Logmjärves, kus om Solomennojen mecanzavod (läz Petroskoi-lidnad). Erasil paloil mecad vediba buksirad. 1980-vozil tehtihe radoid, miše puhtastada jogen pohjad mauguišpäi.
Nimen sündumine
Brokgauzan da Jefronan tedosanakirjan 32 palas lehtpolel 411[2] om kirjutadud Sämjärves da Säpsä-joges. Kirjuteses om sanutud Säm-joges, kudamb lähteb Sämjärvespäi i lankteb Sagjärvehe, miččen kal’t jokseb Šuja-jogi. Kut om tetpas, mugoine jogi om üksjaine – Säpsä-jogi. Kartoiš da vezilugetišes völ paksus vasttase Sän’ga-nimi. Voib olda, miše ezmäi Säpsä-jogel oli nimi Säm, mitte vajehtihe Sän’gaks da möhemba Säpsäks. Nece om sikš, miše Sämjärven randoil eli äi karjalaižid-livvikoid. Sämjärven nimi sel'genzoitase muga. Voz'sadan 16 i aigemba Novgorodan kirjoiden i kirjutesiden mödhe järv om tetab kuti Säm järv vai Sam järv, a eläjad — sämezercad. Tedomehiden melen mödhe[3], nimi om endevanhaspäi šämä-sanaspäi (saamad), se znamoičeb "Saamen järv", saamelaižed ezmäižed eliba Sämjärven randoil.
Homaičendad
- ↑ 1 2 3 Сяньга (Сапса, Сяпса, Сяпся) : [рус.] / textual.ru // Государственный водный реестр : [арх. 15 октября 2013] / Министерство природных ресурсов и экологии Российской Федерации. — 2009. — 29 марта.
- ↑ Сямозеро // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.
- ↑ Логинов К. К. Этнографические зоны и этнические границы в Карелии//Границы и контактные зоны в истории и культуре Карелии и сопредельных регионов.. — Петрозаводск, 2008. — С. 95.