Koditö

Рувики-späi
Koditö
Openik tegeb koditön
Openik tegeb koditön
Kävutand openduz

Koditö vai Kodirad (ven.: дома́шнее зада́ние vai ven.: дома́шняя рабо́та, völ ven.: ДЗ, ДР, «домашка») om harjoituz, miččen opendai andab openikoile tehta ičeleze urokoiden jäl'ghe. Mugošt praktikad kävutadas openduzmaterialan vahvištoitusen täht, teman toštandan da kodvindan täht[1][2].

Istorii

Ezmäine openduz koditönke oli völ Amuižes mail'mas: Amuižes Jegiptas, Grekanmas da Rimas opendusen aigan oli uroktö da koditö[1].

Voz'sadal XVIII "rahvahaližiš školiš" Pühän Riman imperijas levenzoitihe kova klassan-urokaline sistem, miččehe mülüiba harjoitused ičenaižen radon täht; nece model' levenzoitihe Jevropas da oli ottud radoho Venämal. Päivlaskman tedomehed lugedas, miše nügüdläižen koditön forman popul'arizirui Amerikan udištai Horas Mann: hänen taričendan mödhe voz'sadan XIX keskaigal Amerikan openikoile andaškatihe koditön[1][2].

Voz'sadal XX kodiradan znamoičendas oli äi ridoid: Amerikan opendajad lugetihe, miše ližarad jäl'ghe urokoid tob lapsiden tervhudele pahad, sikš erased štatad keskaigašti kel'diba tehta koditön augotižškolan openikoile. Toižen mail'man voinan jäl'ghe amerikan openikoiden kodiradoiden mär kazvoi ekonomikan problemoiden da politikan täht da väheni ühthižkundan painastusen al, mitte lugi, miše koditö telustab sädairadole. Kacmata arvostelendaha, voz'sadal XXI kodiradon tegemine Amerikan openikoil otab kahthe kerdha enamba aigad (läz 4,5 časud), mi oli vozil 1990[3]; sidä aigan harjoitusiden mär voib olda erazvuitte joga štatas, a erasiš školiš koditöd ei ole[4][5].

Suomes da Skandinavijan maiš koditön suruz' om minimaline, päsijal om urokan lad da kritižen meletandan kehitoituz; lapsed lugedas da ratas projektoidenke urokoiden aigan. Japonijas radmär om ven, no se om oigetud ičenaižuden da praktikmahtišton kehitoitusehe. Italias, Irlandias, Pol'šas da Ispanias kodiradon tegend om 6—10 časud nedališ. Sidä aigan se om Kitajas-ki — sigä openikad, paiči koditöd, opendasoiš üksiopendajidenke[4][5].

Venämal

Ezmäižed johtutesed koditös oma voz'sadal XVII, konz Venämal zavottihe tehta učiliščad. Venäman imperian rahvahaližiden učiliščiden käskkirjan tulendan aigan (1786) F'odor Jankovič (ven.) (vep. vahvištoiti klassno-urokaližen sisteman: koditö tegihe openduzradon tarbhaižeks palaks, no enamba oli kuti mehanine panend muštho, opendamine. Muga oli voz'sadan XX augotišehesai, konz metodikradnikad zavodiba vajehtada urokoiden südäimišt; koditöd tegihe ei vaiše päazj toštandan täht, no i sadud tedoiden kävutamižen täht[6].

Sovetskijan Sojuzan jäl'ghe koditö oli školan jagamatoi pala. Voz'sadal XXI se om materialan toštandan pala da vaumičend ekzamenoihe; konz eloho tuliba elektronižed päivlehtikod (ven.) (vep. da onlain-platformad sen form vajehtihe. Ühten aigan kazvoi radmär: videnden da kudenden klassan openikad paksus tegiba koditön kuverz'-se predmetadme kaks'—koume časud, vanhemban školan openikad völ-ki enamba[4][7].

Voziden 2020 augotišeks udes zavodiba pagišta koditön znamoičendas. Opendajad da aktivistad homaičiba, miše uded nügüdläižed tehnologijad abutadas tehta koditön formaližesti, kävutades tekstan generatoroid. Valdkundaližen Duman ohjandai V'ačeslav Volodin elokus vodel 2025 tedoti, miše koditö pidan heitta suren radmäran täht da tegomel'mahton (ven.) (vep. kehitoitusen aigan ned oma "tühj aigan mänetand". Sidä aigan hän homaiči, miše oppind- da sädaiharjoitused kazvatadas kritišt meletandad, sikš neciš küzundas pidan pagišta[8].

1. sügüz'kuspäi vodel 2025 eloho tuli Openduzministerstvan käsk № 704, mitte röunoti opendusen radmärad da koditön tegendan aigad eriigäižiden openikoiden täht. Sem mödhe, ezmäižen klassan da 2-3. klassoiden openikoile om taritud tehta koditön časun, 4-5. klassan openikoile — kaks' časud, 6-8. klassan openikoile — 2,5 čashusai, 9-11. klassan openikoile — 3,5 čashusai. Azjbumag om tehtud ühtes Rospotrebnadzoranke (ven.) (vep.[9].

Pätegendad

Kazvatuztedon metodikoiden mödhe koditön pätegend om vahvištoitand sidä, mi oli opetud urokal, toštand da vigoiden heitänd. Nece rad andab voimusen openikoile kodvda el'gendusen korktust, abutab panda muštha da vaumitas toižihe temoihe. Se abutab opendajale arvostelda kut hüvin om opetud tedod da planiruida edeližen radon[1][10].

Toižiden edusiden keskes om tarkuden, teman oppindmahtišton da koncentracijan kehitoituz; openikal kazdas ičeopenuden da aigan ohjandusen mahtištod[2]. Kritine da sädaimeletand, opendajiden mel'pidon mödhe, kehitoitase sen lugus opppindprojektoiden da ičenaižen literaturan lugemižen mahtišt[9]. Nügüd'läižiden tehnologijoiden abul openikad voidas valita formatan (lugend, videosel'genzoituz), mi abutab otta homaičushe erazvuiččed tedoiden opendusen stilid. Ičenaine rad abutab paremba tedištada ičeel'gendamišt: lapsed paremba rižadas ičeze melentartused da vidas planiruida tulijad aigad[1].

Valdkundaližen Duman openduzkomitetan pämehen Irina Belih (ven.) (vep. sanoiden mödhe, erased predmetad, mugomad kut literatur, ei sa täuzin opeta vaiše urokoil — suriden tekstoiden lugend, mitte kehitoitab lapsiden sädaivoimused, mugažo om koditö[9].

Arvostelend

Amerikan psihologan Harris Kuperan opppindad voziden 2000 keskes ozutiba, miše korrel'acii koditön da akademižen satusen keskes om lujas pen' da pozitivine satuz koditön tegemižespäi om vaiše vanhembiš klassoiš[11]. tarkištelend 18 tuh. vanhembiden klassoiden openikoid ozuti, miše suren koditön radmäran päsüd oma — lujas sur' školan openduzprogramm da tarbhuz' openikoile ičeleze sel'genzoita jugedad materialad, mi kadotab melentartust opendushe. Toine oppind, miččehe ühtni 4,3 tuh. openikad, ozuti, miše lapsed, kudambad äjan aigad tehtas koditöd, oma aktivižembad urokoil, no hö tirpaba stressad da tervhuz'problemad. Sidä aigan sured koditöd hondastadas lapsiden, kudambad oma pen'rahoitusiš kanzoišpäi, satused, sikš ku heile ei täudu abud da oloid opendusen täht, a vanhembiden abu voib toda pahut, ku hö iče ei tekoi materialad[12][13].

Venälaižed opendajad sel'genzoitas koditön märad rippuba openduzprogrammoišpäi. Opendai-profsojuzan ühtnikan Anna Šternberg sanoiden mödhe vahvištoitud normoiden mödhe openikale pidab opeta "sur'kulun tedoiden märan", mittušt ei sa opeta kodiradota. Opendajan mel'pidon mödhe pidab vajehtada openduzprogramman da tehta levedan paginan mel'dütomiden keskes. Dmitrii Lutovinov, Openduzministerstvan (ven.) (vep. ühthižkundaližen nevondišton ohjandai, sanui, miše ühthine koditön mär om "todeks sur'", da nece om sikš ku ei ole koditön märan reglamentad. Opendai-profsojuzan pämez' Dmitrii Kazakov pagištes vahvištoitud 1. sügüz'kud vodel 2025 Venäman Openduzministerstvan käskos № 704, sanui, miše uded normativad pidab otta kut nevondad, ved' ei sa oikti tedištada kuverz' aigad joga openikale pidab tehta kodiradoid[9].

Homaičendad

  1. ↑ 1 2 3 4 5 Что такое ДЗ (домашнее задание): надо ли делать, обязательно ли, зачем выполнять и для чего, Умскул Журнал (20 sügüz'kud 2024). Дата обращения: 22 sügüz'kud 2025.
  2. ↑ 1 2 3 Кто придумал домашнее задание и зачем (неопр.). SportZania. Дата обращения: 22 sügüz'kud 2025.
  3. ↑ Pinsker, Joe. The Cult of Homework, The Atlantic. Дата обращения: 22 sügüz'kud 2025.
  4. ↑ 1 2 3 Домашние задания в школе: история, международный опыт, плюсы и минусы, влияние на детей и перспективы отмены в России. obr.so. Дата обращения: 22 sügüz'kud 2025.
  5. ↑ 1 2 Домашнее задание: есть ли в нем необходимость? — Центр развития интеллекта «Пифагорка» (неопр.). Центр развития интеллекта «Пифагорка». Дата обращения: 22 sügüz'kud 2025.
  6. ↑ Бакулина Е. А., 2010, с. 156—157.
  7. ↑ Педсовет. Домашнее задание вызывает стресс (19 sulakud 2008). Дата обращения: 22 sügüz'kud 2025.
  8. ↑ Володин предложил обсудить отмену домашнего задания для школьников, РБК. Дата обращения: 22 sügüz'kud 2025.
  9. ↑ 1 2 3 4 Депутаты подготовили единые требования к домашним заданиям в школах, РБК. Дата обращения: 22 sügüz'kud 2025.
  10. ↑ Нужна ли домашняя работа в школе?, Блог «Школы Будущего Online». Дата обращения: 22 sügüz'kud 2025.
  11. ↑ Стресс, конфликты, переутомление, недосып: почему школам пора отказаться от домашних заданий. Дата обращения: 22 sügüz'kud 2025.
  12. ↑ Слепухина, Ирина. Учеба без передышки: почему домашние задания могут вредить школьникам. Дата обращения: 22 sügüz'kud 2025.
  13. ↑ Cooper H., Robinson J. C., Patall E. A., 2006.

Literatur

Om sadud "https://vep.ruwiki.ru/w/index.php?title=Koditö&oldid=528175"