Aleksandr Süvärilaine

Рувики-späi
Aleksandr Süvärilaine
Pühän Stroican ozutamine pühäle Aleksandrale. XVII voz'sadan ikon. "Kolomenskoje"-muzei-kaičuztaho
Pühän Stroican ozutamine pühäle Aleksandrale.
XVII voz'sadan ikon.
"Kolomenskoje"-muzei-kaičuztaho
Nimi elos Amos
Om sündunu 15. kezakud 1448
Koli 30. elokud 1533 (85 лет)
Aleksandr-Süvärilaine monastir'
Arvostadas Venäman ortodoksižes pühäpertiš
Канонизирован vodel 1547
Pühän mod pühä
Päpühä hapatoi hibj Aleksandr-Süvärilaižes monastiriš
Muštpäiv 17. sulakud (30. sulakud) da 30. elokud (12. sügüz'kud)
Логотип РУВИКИ.Медиа Mediafailad RUWIKI-tedoiš

Aleksandr Süvärilaine (ven.: Алекса́ндр Сви́рский, elos Amos; 15. kezakud 1448, Obonežjan pätina[d] — 30. elokud 1533, Aleksandr-Süvärilaine monastir', Janegan küläkund[d]) — venälaine ortodoksine pühämez', mitte arvostadas, igumen. Muštpäiväd oma 17. sulakud (30. sulakud) da 30. elokud (12. sügüz'kud).

Elostarin

Oli sündunu Mandera-küläs Sermakskijal (Vvedenskijal) pagastal Obonežjan pätinas[1], Ojat'-jogen randal Vvedeno-Ojatin monastirin kohtha, golliden maorjiden Stefanan da Vassan kanzas, kudambad möhemba mugažo tegihe monahoikš[2]. Erazvuiččiden tedomehiden meliden mödhe Aleksandr Süvärilaine oli vepsläine[3][4][5], pühän hapatoman hibjan antropologižen tedištelusen satusiden mödhe[6]. Vahvištamine Aleksandr Süvärilaižen vepsläižiden juriden polhe vastase Moskvalaižen patriarhijan erazvuiččiš painusiš[7]. Brokgauzan da Jefronan tedokirjas hän om nimitadud Novgorodan eläjaks juriden mödhe[8]. Žitijan mödhe ma pit'khä loiči Jumalad lapsen sündumižes da sünduti poigad jäl'ghe äivoččiden voziden tahtod sündutada last. Konz poig sünduihe, mam nimiti händast prorokan Amosan muštoks[9]. Konz Amos vähäižen kazvati, hän zavodihe opetas.

Valaaman monastirin Aleksandr-Süvärilaine skit
Aleksandr-Süvärilaižen monastirin Pokrovan pühäpert', mitte oli letud Aleksandr-Süvärilaižen abul

Konz Amosale täudui 19 vot, hän peitos läksi Valaaman monastirihe, kus eli seičeme vot kut poslušnik, а vodel 1474 tegihe Aleksandr-monahaks. Hän läksi tühjale sarele, mitte sid' oli nimitadud Pühäks (ven.) (vep., Aleksandr eli läz seičeme vot manonduses[10]. Pühäl sarel nügüd' om Valaaman monastirin Spaso-Preobraženjan Aleksandr-Süvärilaine skit, kus ozutase maonduz, miččen tegi ičeze käzil pühä Aleksandr.

Vodel 1485 monastirin igumenan blahoslovindan mödhe Aleksandr läksi Pühäle järvele, mitte oli läheli Olonec-lidnad da Süvär'-joged. Aigan sirttes tägä oli tehtud obitel', miččen nügüdläine nimi om Aleksandr-Süvärilaine monastir'?!.

Agiografižen literaturan mödhe hän oli tetab äjil čudoil da elon hüväl tabal. Hän kazvati äi openikoid monastiriš da openzi uskomaha äjid ristituid. Pühä Aleksandr eli miččen-se aigan üksnäze jügedoiš oloiš. Žitijes om sanutud, miše muga Aleksandr eli 25 vot, a sid' nägišti Pühäd Stroicad[11]:

Kerdan minei tuli oza nägištada Ičeze Jumalad, mitte ozutihe hänele koumes Modos, da pagišta Hänenke siš, kut tehta pühäpertid, sauvda monastirid da kerata üks'meližid. Konz sid' hän loičihe siš, kuna panda jumalankodid, ka jumalan angel ozuti hänele sijad sen täht.

Siš sijas, kus oli pühän Aleksandran eriži tehtud pustin', aigas päliči sündui obitel'. Vodel 1506 Aleksandr oli pandud Stroican monastirin igumenaks (sid' Oloncan Aleksandr-Süvärilaižen monastirin, nügüd' Tihvinan jeparhijan igumenaks) Novgorodan arhijepiskopal Serapional.

Koli 30. elokud (9. sügüz'kud) vodel 1533.

Kanonizacii da arvostamine

XVI voz'sadan ikon

Vodel 1545 hänen openik Irodion Novgorodan arhijepiskopan Feodosijan pakičusen mödhe kirjuti Pühän Aleksandran žitijed.

Arvostamine kaikel Venämal zavodihe pigai jäl'ghe hänen surmad vodel 1547[12], Ivan Groznijan aigan, voib olda, mitropolitan Makarijan tehton mödhe, kudamb iče tunzi händast. Carin käskön mödhe pühän muštoks oli omištadud üks' Pokrov-na Rvu - pühäpertin palaspäi. Sel'genzoittas nece sil, miše Aleksandr Süvärilaižen muštpäiväl venälaižed voiskad vägestiba vodel 1552 Kazanin cesarevičad Jepančad[13]. Voden 1547 Makarjevan pühäpert' tegi muštpäiv, konz mäneb služb.

Pühän Aleksandran hapatomad rungon jändused sadihe 17. sulakud (27. sulakud) vodel 1641. Žitijen tedoiden mödhe ned oliba hapatomad[14]. Lujas arvostadas sauvdud pühäl Aleksandral kelja da kolodk, miččid palomnikad "hambhil rouhiba, miše heitta hambhiden kibud". Konz venälaižen pühäpertin pämez' Feofan Prokopovič tedišti sidä, hän käski toda ičezennoks kolodkad, mitte oli kaik "rouhtud hambhil". Ištundal 19. sügüz'kud vodel 1735 pühä sinod päti poltta nenid relikvijoid i nece oli tehtud[15].

Hapatomiden rungon jändusiden avaidamine, otmine Aleksandr-Süvärilaižes monastirišpäi

22. redukud vodel 1918, konz läksi eloho Dekret pühäpertin erigoičuses valdkundaspäi da školad pühäpertišpäi, da Aleksandr-Süvärilaižen monastirin elomišton otmižes, kut oli sanutud "Revol'ucii da pühäkodi"-kulehteses ("VIII RSFSRan Rahvahaližen justicijan komissariatan ühthevedod Nevondištoiden suimale"), "hobedas rakas, mitte painoi enamba 20 pudad, Aleksandr Süvärilaižen hapatomiden rungon jändusiden sijas venui vahatätüine"; nece azjtego tugezi avaita Venämal Aleksandr Süvärilaižen hapatomid rungon jändusid[16] [17][18]. Piterin Kirjutajiden ortodoksižen sebran pämehen Nikolai Kon'ajevan melen mödhe, pühän Aleksandran rung om muga hüvin kaičihe, miše čududoiti eskai čekistad Avgust Vagnerad, otr'ad hänen ohjandusel oli oigetud Aleksandr-Süvärilaižehe monastirihe, nece hän nimiti hapatomad jändusen "vahatätüižeks"[19][20]. Hapatomad jändused otiba rakaspäi, no ei venugoi nikuna[21].

19. tal'vkud vodel 1918 Pohjoižagjan tegendkomitetan prezidium käski rahvahaližele tervhuz'kaičendan komissariatale tehta lekariden laudkundad, kus oliži azjantundii-himik, kudamb voiži oppida hapatomid rungon jändusid[22]. Laudkund kerazihe da päti, miše Aleksandr Süvärilaižen hapatomad jändused — nece ei ole "vahatätüine da rungišt kodikengiš", nece om hapatoi ristitun rung[19].

Arhivižiš azjbumagoišpäi om tetpas, miše 20. tal'vkud vodel 1918 Aleksandr Süvärilaižen hapatoi rung oli vedud Aleksandr-Süvärilaižes monastirišpäi ČK-kompanijan ohjandusel "miše vastustada kommunistižen idejan da socialistižen melen vihanikoile"[23]. Hapatoman rungon jändused oli todud Pöudho, kus oli pandud časoun'aha, mitte oli saubatud valdmehištol[24]. Hapatomiden rungon jändusiden heitämižen abul tahtoitihe ozutada kaikile, miše "ei ole nimiččid-pühid, hapatomad jändused voib poltta da jätta luid".

Istorik А. J. Musin ozutab azjbumagan Venäman tedoakademijan Materialižen kul'turan istorijan institutan arhivaspäi, miččen mödhe 19. sügüz'kud vodel 1919 Pöudos oldud Aleksandr Süvärilaižen hapatomad jändused oli polttud da pandud maha Pöudon ispolkomal[25]. Hapatomad jändused otiba rakaspäi, no ei venugoi nikuna[26]. Naku Ortodoksižen da Suren Venälaižen tedokirjoiden mödhe Aleksandr Süvärilaižen hapatomad jändused oma Aleksandr Süvärilaižes monastiriš[27][28].

Hapatomiden rungon jändusiden toine avaidamine

Om tetpas, miše 14. uhokud vodel 1919, konz RSFSRan rahvahaline justicijan komissariat polti Aleksandran hapatomad rungon jändused, siloi oli pästtud eloho käsk niiden andamižes sijaližihe muzejoihe[29]. Üksjaine fundamentaline anatomine muzei oli Voin-tervhuz'akademii S. M. Kirovan nimel. Necen akademijan normaližen anatomijan radnikoiden tedoiden mödhe "tundmatoman mužikan mumificiruitud rung"[30] todihe heiden muzejaha ei möhemba mi vozil 1940. Hö tahtoiba el'geta, kuspäi nene jändused oma, no ei voinugoi löuta tedoid ni katalogoiden, ni aiglehtesiden mödhe.

Miše peitta Aleksandran hapatomid rungon jändusid, oli tehtud kaik. Voib olda, siš oli ei vaiše "keskusen" rad, no i akademijan normaližen anatomijan kafedran pämehen V. N. Tonkovan rad, hän oli VKP(b)n/KPSSan ühtnik vodelpäi 1932 da ičeze meletusiden mödhe ei olend "valdakahan jumalatoman mehen" da voi tehta muga, miše unohtada Aleksandran hapatomid rungon jändusid[24]. Vodhesai 1954 akademik V. N. Tonkov, kudamb oli sündunu grafan kanzas tatan polen mödhe da pühämehen kanzas maman polen mödhe, voi hüvin kaita pühän Aleksandran hapatomid rungon jändusid[31]. Jäl'ghe hänen surmad Aleksandran hapatomid rungon jändusid kaičiba hänen openikad.

Lehtmez' B. Karagandindskii ičeze kirjuteses jäl'ghe pagištotust akademijan normaližen anatomijan kafedran pämehen Ivan Gaivoronskijanke tegi ühthevedod: "Svetskii sel'genzoituz Aleksandran hapatomiden rungon jändusiden hüväs kaičemižes voib olda vaiše personaližen ristitun taguiči. Valdkundalpäi ei olend nimittušt tuged. Paha heng sötab vaiše ičtaze, no siš om sen vällüz. Löuta üksjaižen dorogan, kus pahuz' om vägetoi, miččen mödhe voib vedäda toižid, voib vaiše melekaz mez'. Akademik V. N. Tonkov tegi suren hengelišt azjtegod, vaiše tämbei voib nägištada hänen korktuden, kut hän voi vastustada jumalatomale valdale". Ičeze kirjuteses B. Karagandindskii pagižeb lujas ičeladuižes sil aigal azjtegos: necil kafedral ei olend arestuidud ni-üks' radnik, hot' siloi arestad mäniba kaiktäli.

Pühän Aleksandran hapatomiden rungon jändusiden päecijaks tegihe inokin'a Leonida (Safonova). Jäl'ghe Leningradan valdkundališt universitetad hän 30 vot oppi ristitun biologijad, radoi tedoinstitutas Pasteran nimel. Hän om 60 tedoradon avtor, biologijan tedokandidat, hän vajehti tedod monastirikš, konz doktoran dissertacijan polestamižehesai jäi pol' vot. Vodel 1997 zavodi ectä pühän Aleksandran hapatomid rungon jändusid:

Minä zavodin ectä pühän Aleksandran hapatomid rungon jändusid Piterin da Moskvan äjiš arhivoiš, oppin tarkas fondoiden kirjutesid da azjbumagoid, antropologijan da etnografijan muzejoiš, kirjištoiden arhivoiš. Päjügeduz oli siš, miše azjbumagoiden pala kampanijan aigan oli polttud, fal'cificiruitud.

Ecind erazvuiččiš arhivoiš toi inokinijad Leonidad Voin-tervhuz'akademijaha, muzejaha, mitte oli tehtud normaližen anatomijan kafedral — nece oli kaikid vanhemb tervhuz'muzejoišpäi (läz 150 vot). Siš oli enamb 10 000 anatomišt preparatad, voi uskta, miše pühän Aleksandran hapatomid rungon jändusid voiži sigä kaita, niken niid ei homaičiži. Nece oli parahim sija niiden kaičemižen täht. Völ üks' todištuz om — kaitud arhivas azjbumag, miččen tegi Sovetskijan Sojuzan Rahvahaline tervhuz'kaičendan komissariat 18. uhokud vodel 1919, pagiži siš, miše pühän Aleksandran hapatomad rungon jändused mäniba ekspertizad Obuhovan läžundkodin erištos, mitte vodelpäi 1914 radoi voingospitalin režimas.

Inokinjan Leonidan johtutesed:

Vodes päliči jäl'ghe minun ezmäšt vastust Voin-tervhuz'akademijas, konz pühän Aleksandran hapatomad rungon jändused (nene oliba todesižed) oli jo anttud Pühäpertile, avaižihe čudokahad ližatedod. Äkkid tuli sil'mnägubale, miše Voin-tervhuz'akademijaha ei üht kerdad tuliba čekistad NKVDspäi otta hapatomad rungon jändused, siloi ned peitihe škapan da seinän keskes, miše čekistad ei löudaižigoi. Niid peiti iče Vladimir Nikolajevič Tonkov sanitarkanke, kudamb mugažo tezi, keda pidi peitta. Kut holduiba nene ristitud!

Pühän Aleksandran hapatomad rungon jändused (Pühä-Stroican Aleksandr-Süvärilaine monastir')

Kuz' kud antropologad, rentgenologad, sudekspertad da anatomad oppiba ühtes erazvuiččiden muzejoiden, arhivoiden, institutoiden radnikoidenke, azjantundijoidenke. Siš lugus oma Valdkundaline venälaine muzei, Ermitaž, Kunstkamera, Uskondan istorijan muzei, Materialižen kul'turan istorijan akademii, Paleontologijan institut, Venäman rahvahaline kirjišt, istoriližed keskuzarhivad, Novgorodan da Petroskoin arhivad. Kirjuteses om 250 lehtpol't aktoidenke da fotoazjbumagoidenke. Se om tehtud korktal tedopordhal. Aktan mödhe voib sanuda, miše mumificiruitud rung om Pühän Aleksandran rung[32].

Käskön mumificiruitud rungon andamižes Pühäkodile allekirjuti Voin-tervhuz'akademijan pämez' Jurii Ševčenko[33][34]. 30. heinkud vodel 1998 Piterin da Ladogan mitropolitan Vladimiran hüvätahton mödhe pühän Aleksandran hapatomad rungon jändused oli avaitud rahvahale[33][35].

Vodel 2011 "Kul'tur"-telekanalal oli ozutadud fil'm hapatomiden rungon jändusiden toižes avaidamižes ven.: «Александр Свирский. Защитник и покровитель»[36].

Mušt

Pühän Aleksandr Süvärilaižen rist, Valaam

Tapikonal (ven.) (vep. vodelpäi 1682 om märitadud služb Aleksandr Süvärilaižen muštoks[37]. Nügüd'aigaližes minejas Venälaine ortodoksine pühäkodi tegeb bdennijad službad (pen' ehtslužb, litija, 2 kanonad) Aleksandr Süvärilaižen muštoks.

Tropar', än' 4

ven.: От юности, Богомудре, желанием духовным в пустыню вселився, единаго Христа возжелал еси усердно стопам в след ходити, тем же и ангельстии чини зряще тя, удивишася, како с плотию к невидимым кознем подвизався, премудре, победил еси полки страстей воздержанием и явился еси равноангелен на земли, Александре преподобне, моли Христа Бога, да спасет души наша.

Kondak, än' 8

ven.: Яко многосветлая звезда днесь в странах российских возсиял еси, отче, вселився в пустыню, Христовым стопам последовати усердно возжелел еси и, Того святое иго на рамо твое взем — честный крест, умертвил еси труды подвиг твоих телесныя взыграния, тем же вопием ти: спаси стадо твое, еже собрал еси, мудре, да зовем ти: радуйся, преподобне Александре, отче наш.

Ločend

ven.: Преподобне и Богоносне Отче наш Александре! Смиренно припадающе к раце честных твоих мощей, молим тя прилежно, воздвигни руце твои о нас грешных ко Владычице нашей Богородице и Приснодеве Марии, яко да помянет древния милости Своя, имиже обещалася неотступна быти от обители твоея; и подаст нам силу и крепость на врагов душевных, отводящих нас от пути спасительнаго, да явльшеся оных победители, в день Страшнаго суда услышим от тебе похвальный оный глас: Се аз и дети яже дал ми еси Боже! и победный венец от победителя врагов Христа, Сына Божия восприимем, и наследие вечных благ купно с тобою получим; воспевающе Пресвятую Троицу, Отца и Сына и Святаго Духа, и твое милостивое предстательство и заступление, ныне и присно и во веки веков. Аминь.

Homaičendad

  1. ↑ Хрущов И. Заметки о русских жителях берегов реки Ояти // Записки Императорского русского географического общества по отделению этнографии. — 1868. — Т. II. — С. 51—75.
  2. ↑ Монах Афанасий. Краткое житие преподобного Александра Свирского. — 1868. — Т. II. — С. 51—75.
  3. ↑ Пименов В. В. Вепсы: Очерк этнической истории и генезиса культуры. — М., 1965. — 234 с.
  4. ↑ Пашков А. М. Карельские просветители и краеведы ХIХ — начала XX века. — Петрозаводск, 2010. — С. 14, 212.
  5. ↑ Сутягина Л. Э. Северная Фиваида. К вопросу о духовном, культурном и историческом значении монастырей Приладожья. Православная культура и практика воспитания личности: Традиции и современный опыт // Пятые Пюхтицкие чтения. — Петрозаводск, 2016. — С. 365.
  6. ↑ Кулакова Н. И. Святой Александр Свирский // Дельфис. — 2002. — № 32. — С. 97—100.
  7. ↑ Сутягина Л. Э. Свято-Троицкий Александро-Свирский мужской монастырь // Журнал Московского патриархата. — Петрозаводск, 2007. — Т. 4. — С. 74.
  8. ↑ Александр Свирский // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.
  9. ↑ Пашков А. М. Преподобный Александр Свирский // Мгарский колокол. — апрель 2008. — Т. 63. — С. 14, 212.
  10. ↑ Житие преподобного Александра Свирского. Дата обращения: 10 kül'mkud 2025. Архивировано 17 heinkud 2009 года.
  11. ↑ Свт. Димитрий Ростовский. Память преподобного отца нашего Александра Свирского. Жития святых. Дата обращения: 10 kül'mkud 2025.
  12. ↑ Преподобный Александр Свирский. Православие.Ru. Дата обращения: 12 kül'mkud 2025.
  13. ↑ В соборе Василия Блаженного открылась церковь Александра Свирского. РИА Новости (25 sügüz'kud 2008). Дата обращения: 10 kül'mkud 2025.
  14. ↑ Смирнов С. И. Жития русских святых. Дата обращения: 10 kül'mkud 2025.
  15. ↑ «Сжечь келью и колодку, обладающие чудодейственною силою исцелять» — Общество — Коммерсантъ. Дата обращения: 10 kül'mkud 2025. Архивировано 7 kül'mkud 2020 года.
  16. ↑ Кашеваров А. Н. Церковь и власть: Русская Православная Церковь в первые годы Советской власти. — М.: СПбГТУ, 1999. — С. 222.
  17. ↑ Отчёт VIII-го Отдела Народного Комиссариата Юстиции Съезду Советов // Революция и церковь: журнал. — № 9—12.. — М.: СПбГТУ, 1920. — Т. 9—12. — С. 70—82.
  18. ↑ Плаксин Р. Юр. Крах церковной контрреволюции. 1917—1923 гг. / АН СССР. — Москва: Наука, 1968. — С. 170. — 192 с.
  19. ↑ 1 2 Коняев Н. М. «Собеседниче Святой Троицы»…Рассказ о житии преподобного Александра Свирского. Образовательный портал «Слово». Дата обращения: 10 kül'mkud 2025.
  20. ↑ Коняев Н. М. Гибель красных Моисеев: начало террора, 1918 г. — М.: Вече, 2004. — С. 485. — 495 с.
  21. ↑ История второго обретения мощей преподобного Александра Свирского // Журнал Московской Патриархии. — 2000. — № 5. — С. 17—25.
  22. ↑ ЦГА СПб, ф. 143, оп. 1, д. 2, л. 16.
  23. ↑ Архив Музея революции. СПб. Ф. 2. Оп. 4. Д. 152
  24. ↑ 1 2 10 лет назад мощи прп. Александра Свирского вернулись в родную обитель святого. Седмица.ру (24 kül'mkud 2008). Дата обращения: 10 kül'mkud 2025.
  25. ↑ Коняев Н. М. Гибель красных Моисеев: начало террора, 1918 г. — М.: Вече, 2004. — С. 485. — 495 с.
  26. ↑ А. Е. Мусин. Церковная старина в современной России / Александр Евгеньевич Мусин // Петербургское Востоковедение. — Санкт-Петербург, 2010. — С. 406—407. — ISBN 978-5-85803-394-3.
  27. ↑ Макарий (Веретенников), Журавлёва И. А., Полякова О. А. Александр Свирский // Православная энциклопедия. — М., 2000. — Т. I : «A — ». — С. 536—539. — 752 с. — 40 000 экз. — ISBN 5-89572-006-4.
  28. ↑ Александр Свирский / Макарий (Веретенников) // Sur' venälaine tedokirj : [в 35 т.] / гл. ред. Ю. С. Осипов. — М. : Большая российская энциклопедия, 2004—2017.
  29. ↑ Революция и церковь. № 2, 1919. Хроника VIII Отдела. IV Мощи. — C. 44. Дата обращения: 11 kül'mkud 2025. Архивировано 11 sügüz'kud 2018 года.
  30. ↑ Карелия: энциклопедия: в 3 т. / гл. редактор А. Ф. Титов. — Петрозаводск: ИД «ПетроПресс», 2007. — Т. 1: А—Й. — С. 121—122. — 400 с. — ISBN 978-5-8430-0123-0.
  31. ↑ Добросоцких А. Тайны и загадки мощей чудотворца А. Свирского. — М.: Данилов мужской монастырь, 2013.
  32. ↑ Ильюнина Л. А. Преподобный Александр Свирский и его ученики. — СПб.: Искусство России, 2011. — 384 с.
  33. ↑ 1 2 Мусин, 2006, с. 323.
  34. ↑ Мусин, 2010, с. 407—408.
  35. ↑ Мусин, 2010, с. 408.
  36. ↑ Александр Свирский. Защитник и покровитель. Телеканал Россия - Культура (12 sügüz'kud 2016). Дата обращения: 11 kül'mkud 2025.
  37. ↑ Минея. Август (гражданским шрифтом), Преподобнаго Александра Свирскаго. Азбука веры. Дата обращения: 11 kül'mkud 2025.

Literatur

Lähtked

Om sadud "https://vep.ruwiki.ru/w/index.php?title=Aleksandr_Süvärilaine&oldid=467324"