Urus-Martan

Urus-Martan
čeč.: Хьалха-Марта
43°07′20″ с. ш. 45°32′12″ в. д.
Valdkund	Venäma
Istorii da geografii
Tegemižen päiv	XV век
Pind	30
Высота	235
Aigvö	UTC+3[d]
Eläjad
Eläjad	▲63 449 чел. (2021)
Lugud
Počtan indeksad	366500
Официальный сайт
Mediafailad RUWIKI-tedoiš

Urus-Martan (ven.: У́рус-Марта́н, čeč.: Хьалха-Марта vai МартантIе) om Venäman lidn da lidnankund Čečenijan Tazovaldkundan keskuzpalan suvipäivlaskmas. Se om Urus-Martanan rajonan administrativine keskuz.

Istorii

Eländpunktan aluz om pandud vozil 1708−1713 kuti Хьалха Марта-aul severziš-se futorišpäi elänzoitmaha tahod. Vl 1832 Venäman imperijan armii murenzi aulad. Vedihe čečenan rahvahan suimid neciš eländpunktas (vll 1840, 1918, 1923). 19. voz'sadan kahtendel polel venämalaižiden kaikenaigaine Urus Martan-varmitez (čeč.: Оьрсийн Марта) oli saudud läz necidä čečenalaižiden aulad, ühtištuihe niid aigan mändes.

Nevondkundaližen aigan lugetihe Urus-Martanad žiloks, sikš miše vaiše omblendfabrik da kaks' mecanümbriradmižen cehad oliba tegimišton edheotandoil, ristitišt ajeli burlakoita sauvojikš toižihe regionihe. Žilo sai lidnan statusad vl 1990. Voziden 1994−1996 i 1999 sodoiden aigan Urus Martanan erased pertid oliba muretud bombanheitandal.

Urus-Martan šingotase sauvondmaterialiden tegimil (raudbeton, vahtbetonižed blokad, asfal't), söndtavaroiden kombinatal (vspäi 2019), mugažo konditerine fabrik i lindferm ratas.

Geografijan andmused

Lidn sijadase rajonan pohjoižpalas, Martan-jogen randoil (čeč.: Март, Sunžan i Terekan oigedpol'ne bassein), 235 m keskmäižel korktusel valdmeren pindan päl. Matkad Grozniihasai om 30 km pohjoižpäivnouzmha. Toine lähembaine lidn om Ačhoi-Martan 21 km päivlaskmha orhal vai 23 km avtotedme.

Urus-Martan om lidnankundan üks'jäine eländpunkt.

Eläjad

Vn 2010 kaiken Venäman rahvahanlugemižen mödhe eläjiden lugu oli 49 090 ristitud, rajonan kaks' videndest. Vl 2017 lidnan ristitišt oli 58 588 eläjad. Kaikiš suremb lidnan ristitišt om nügüd'.

Rahvahad (enamba 1% vl 2010): čečenalaižed — 96,4%, venälaižed — 1,8%, toižed rahvahad — 1,5%, rahvahuden ozutandata — 0,3%.

Islaman kaks'kümne pühäpertid om olmas lidnas.

Urus-Martanan Regionidenkeskeižen medicinižen kolledžan filial (Jessentukad), Orenburgan servisan da tehnologijoiden kolledžan filial, privatine ekonomikan da oiktusen kolledž oma lidnan professionaližen opendusen aluzkundoikš.

Galerei

• 

  Urus-Martanan rajonan administracijan sauvuz (2015)

• 

  Lidnan pämečet' (Džuma-pühäpert'), vn 2020 nägu

• 

  Kul'turkeskuz Umar Dimaevan nimed (2020)

• 

  Etnografine privatine Dondi-Jurt-muzei (2010)

Homaičendad

Irdkosketused

• Lidnan tobmuden aluzkundoiden oficialine sait (meriya-urus-martana.ru). (ven.)