Saubatud paviljon mineralveden purtken päl (Marcialižed veded)
| Melentartuisija | |
| Saubatud paviljon mineralveden purtken päl | |
|---|---|
 | |
| 62°09′20″ с. ш. 33°54′15″ в. д.GЯO | |
| Valdkund | |
| Sija | Marcialižed veded (kurorttaho)[d] |
| Projektan avtor | P. Sazonov |
| Sündundpäiv | 1892 |
| Sauvomine | 1892—1894 voded |
| Status |
 Löutuй Venäman rahvahiden kul'turjäl'gestusen objekt ([1]). Objekt № 1010006003 (БД Викигида) |
 Mediafailad RUWIKI-tedoiš | |
Saubatud paviljon mineralveden purtken päl (ven.: Закрытый павильон над источником минеральных вод) — nece om ei sur' sauvotuz (pen' arhitekturine form), mitte om letud toižen mineralveden purtken päl Venäman Marcialižed veded-kurorttahos. Kaičenus voz'sadan XXI augotišen paviljon oli letud vozil 1892—1894 P. Sazonovan projektan mödhe. Om Venäman kul'turjäl'gestusen löutud objekt[1] da mülüb istoriližen Marcialižed veded-muzei-kaičuztahoho[2].
Ühthižed tedod
Sauvotuz, mitte om letud toižen mineralveden purtken päl vozil 1892—1894 P. Sazonovan projektan mödhe, om üks'žiruine puine nellikforman (3,70 × 3,67 m) saubaližen tipan paviljon. Metallkatuz om tehtud stropiloil kahthe bokha. Seinäd om tehtud laudasižil fil'onkoil vertikaližiden pachiden keskes. Gorizontaline pertin alanduz jagab pertin ocad koumehe palaha: cokoline pala, päpala da karnizine (katusine) pala. Katusine pertin ocan pala om čomitadud ornamentčapandal. Frontonan čomitesen täht mugažo om ottud äijarusižed čapandpričelinad da figurižed kronšteinad. Paviljonan bokpertinocoiš om tehtud äist'okližed kaks'veraižed iknad koumečogaiženke ülähanke. Päpertinocal oma: fil'ončine kaks'veraine uks', ikun uksen päl koumečogaiženke ülähanke da oigedčogaižeks vedadud kaks' iknad äist'okližiden ramoidenke uksen bokilpäi [3].
Istorii
Toine mineralveden purde johtutase vodel 1891. Nece kaivon konstrukcijas, mitte om tehtud vozil 1890 personaližen tomotusen mödhe, om tetpas, miše se oli "kaikid endevanhan"[4].
.jpg)
Oloncan gubernator G. Grigorjev Aleksandr II reformoiden aigan päti zavodida radon, mitte kucui Karjalaha matknikoid. Kanman Suriden kn'aziden tulendad Oloncan gubernijaha tegihe tarbhuz' sauvoda b'uvet toižen purtken päl. Ezmäižen idejan mödhe nece nece oli kivisižel alandusel kaks'žiruine paviljon st'okližen toižen žirunke. No jäl'ges sauvotuztahon tarkištamišt projektan tegii P. Sazonov valiče kebnemban da odvemban puižen üks'žiruižen b'uvetan variantan.Paviljon om sauvotud vozil 1892—1893, a vodel 1894 om kattud metallkatusel[5][3].
Sovetskijal aigal udes ozutihe melentartuz' ezmäižehe venälaižehe kurortaha. Vodel 1946 om tehtud Marcialižed veded-muzei-kaičuztaho, a vodel 1964 om avaitud Marcialižed veded-lebukeskuz. Lebukeskuses mineralveded sadas udes tehtud jondgalerejan abul, a kaivod vanhoiš paviljonoiš oliba kattud lavoil da niid ei küvutadihe. Saubatud paviljon mineralveden purtken päl om Venäman ezmäižen kurortan istorian Marcialižed veded-muzejan ozutelusen objekt [2][4].
Karjalan kul'turministerstvan käskon mödhe № 291 3. tal'vkud vodel 1997 saubatud paviljon mineralveden purtken päl om vahvištoitud arhitekturan löutud muštpachaks[6].
Voz'sadan XXI augotišeks sauvotuz tegihe avarijižeks da vodel 2008 paviljonan heittihe kohenduz- da endištuzradoiden täht. Oli tehtud alandusen kohenduz. Muštpachan erasiden konstrukcijoiden da elementoiden endištuz oli Sortavalas Restavracija-organizacijan tegendbazal. Vodel 2009 radod oliba azotadud, sikš ku ei olend rahoitust. Udes radod zavodihesoiš vodel 2015 da vodel 2016 endištud paviljon oli udes keratud kohetud alandusel ičeze istoriližel tahol[4][7].
Homaičendad
- ↑ 1 2 Приказ Министерства культуры Республики Карелия № 291 от 03.12.1997.
- ↑ 1 2 Мулло, 1984, с. 49—53.
- ↑ 1 2 Паспорт 1010006003, 1991.
- ↑ 1 2 3 Реставрация павильонов в Марциальных Водах, 2015.
- ↑ Капуста, 2019, с. 102.
- ↑ Список объектов культурного наследия (памятников истории и культуры), находящихся на территории Курортного сельского поселения Кондопожского муниципального района // ГКУ Республики Карелия «Республиканский центр по государственной охране объектов культурного наследия». — 2021. — 8 декабря.
- ↑ К 100-летию Республики Карелия // ГКУ Республики Карелия «Республиканский центр по государственной охране объектов культурного наследия». — 2021. — 25 марта.
Literatur
- Мулло И. М. Памятники истории и культуры Карелии. — Петрозаводск : Карелия, 1984. — 240 с.
- Паспорт памятника истории и культуры СССР. Первый российский курорт «Марциальные воды», где бывал Пётр I. Павильон над источником минеральных вод / составитель В. Г. Копнин. — Петрозаводск, 1991. — 11 с.
- Реставрация павильонов в Марциальных Водах // ГКУ Республики Карелия «Республиканский центр по государственной охране объектов культурного наследия». — 2015. — 30 июля.
- Капуста Л. И. Первый российский курорт Марциальные воды. — Петрозаводск : Periodika, 2019. — 127 с. — ISBN 978-5-88170-347-9.