Rahvahidenkeskeine kodikelen päiv

Rahvahidenkeskeine kodikelen päiv
Rahvahidenkeskeine kodikelen päiv
Om tehtud	1999
Tegii	JUNESCOn päkonferencii
Päiv	21. uhokud
	Mediafailad RUWIKI-tedoiš

Rahvahidenkeskeine kodikelen päiv (ven.: Междунаро́дный день родно́го языка́, toižil Ühtenzoittud rahvahiden organizacijan oficialižil kelil: angl.: International Mother Language Day, arab.: اليوم العالمي للغة الأم,isp.: Día Internacional de la Lengua Materna, kit.: 國際母語日,franc.: la Journée internationale de la langue maternelle ) — om vahvištoittud JUNESCOn päkonferencijan 30. sessijal vodel 1999, se praznuitas 21. uhokud vodelpäi 2000, praznikan pätegend om kaita rahvahiden kelid da kul'turoid.

Istorii

Praznikan päivmär oli valitud ei muite, se om sidotud aigtegoidenke, miččed mäniba Bangladešas 21. uhokud vodel 1952. Üläopenikad tegiba mitingan Dakka-lidnas pakites tehta bengalin kel't valdkundaližeks keleks. Konz policiimehed zavodiba ampta, äjak-se mest koli^[1].

XXI voz'sadan augotišeks mail'mas om läz 7000 kel't. Niišpäi 80 % mülüb kadoijihe kelihe: niil pagižeb vaiše 4 % planetan eläjad. Tundijoiden melen mödhe, läz pol't kaikiš kelišpäi voib kadoda kuverdas-se sugupol'ves päliči^[2].

Ühtenzoittud rahvahiden organizacijan päassamblei (ven.) (vep. tugezi pätusen Rahvahidenkeskeižen kodikelen päivän vahvištoitandas (Rezol'ucii № Α/RES/56/262^[3]) i pakiči Ühtenzoittud rahvahiden organizacijan ühtnikoid da Sekretariatad abutada mail'man kaikiden keliden kaičendas.

Päivän tem

2023 — "Äikeline openduz, pidab tehta vajehtusid openduses";
2022 — "Tehnologijoiden kävutand äikeližuden opendusen täht: problemad da voimused";
2021 — Äikeližuden hüväksind universaližen opendusen da socialižen ühtmusen tuges";
2020 — "Keled röunata";
2019 — "Igähižiden rahvahiden keled kehitoitusen, mirun da kožmusen täht";
2018 — "Lingvistižen äjüden da äikeližuden sirdändan kaičend pätegoiden samižes";
2017 — "Hüvä tulii aig äikeližen opendusen pohjal";
2016 — "Opendusen lad, opendamižen kel' da opendusen satused";
2015 — "Universaline openduz kelen kal't. Keled — nece om tarbhašt!";
2014 — Sijaližed keled rahvahuden hüvüdeks: tedo om päsijal";
2013 — "Kirj opendusen täht kodikel";
2012 — "Äikeližuz' universaližen opendusen hüvüdeks";
2011 — "Tedotehnoligijad keliden kaičendan da hüväksindan i lingvistižen äjüden täht".

Ühtenzoittud rahvahiden organizacijan keliden päiväd

Rahvahidenkeskeižen kodikelen päivän ližaks Ühtenzoittud rahvahiden organizacijas praznuitas organizacijan oficialižiden keliden päivid. Ned oli vahvištoittud vodel 2010 Ühtenzoittud rahvahiden organizacijan ühthižkundan tedoiden Departamental^[4]. Niiden keskes oma Anglian kelen päiv, Araban kelen päiv, Ispanian kelen päiv, Venän kelen päiv, Kitajan kelen päiv da Francian kelen päiv Ühtenzoittud rahvahiden organizacijas.

Azjtegoid pidetas nenil päivil, miše ozutada — kaik oficialižed keled oma ühtenarvoižed, a mugažo kingitada Ühtenzoittud rahvahiden organizacijan radnikoiden homaičust Ühtenzoittud rahvahiden organizacijan istorijan da keliden kehitoitandan tedoiden samižehe.

Keliden päivid praznuitas mugažo kut toižid Ühtenzoittud rahvahiden organizacijan päivid^[5]. Kaikuččen necen päivän täht tehtihe sait Ühtenzoittud rahvahiden organizacijan saitoiden sistemas.

Rahvahidenkeskeine kodikelen päiv Venämal

Redukus vodel 2018 Venäman prezident Vladimir Putin allekirjuti käskön Venäman rahvahiden kodikeliden kaičendan da oppindan fondan tegemižes. 21. uhokud vodel 2019, Rahvahidenkeskeižel igähižiden rahvahiden keliden vodel, fond oli registriruitud. Fondan ezmäižel ištundal Tedolevitusen ministr O. Vasiljeva tedoti, miše openudsistemaha tuli pakičuz siš, miše tahtoidas opeta Venäman erazvuiččiden rahvahiden 81 kel't. Fondan tegend om tugeta kodikelid kaikiš man regionoiš, vaumita opendajid, tehta openduzkirjoid da vajehnikoid^[6].

Venäman eläjiden täht 150 kel't oma kodikeled, niišpäi 37 kelel om valdkundaline status^[7].

Homaičendad

↑ Международный день родного языка, РИА Новости. Дата обращения: 13 tal'vkud 2025.
↑ День 21 февраля в истории, Парламентская газета. Дата обращения: 13 tal'vkud 2025.
↑ A/RES/56/262 — R — A/RES/56/262 (неопр.). Дата обращения: 13 tal'vkud 2025.
↑ Department of Public Information to Launch ‘Language Days at the United Nations’ (рус.). Дата обращения: 13 tal'vkud 2025.
↑ Список международных дней на сайте ООН (неопр.). Дата обращения: 13 tal'vkud 2025.
↑ Создан Фонд сохранения и изучения родных языков народов Российской Федерации (рус.). Минпросвещения России. Дата обращения: 13 tal'vkud 2025.
↑ 21 февраля отмечается провозглашенный ЮНЕСКО Международный день родного языка (неопр.). Российское историческое общество. Дата обращения: 13 tal'vkud 2025.

Lähtked

[1] Международный день родного языка, РИА Новости. Дата обращения: 13 tal'vkud 2025.

[2] День 21 февраля в истории, Парламентская газета. Дата обращения: 13 tal'vkud 2025.

[3] A/RES/56/262 — R — A/RES/56/262 (неопр.). Дата обращения: 13 tal'vkud 2025.

[4] Department of Public Information to Launch ‘Language Days at the United Nations’ (рус.). Дата обращения: 13 tal'vkud 2025.

[5] Список международных дней на сайте ООН (неопр.). Дата обращения: 13 tal'vkud 2025.

[6] Создан Фонд сохранения и изучения родных языков народов Российской Федерации (рус.). Минпросвещения России. Дата обращения: 13 tal'vkud 2025.

[7] 21 февраля отмечается провозглашенный ЮНЕСКО Международный день родного языка (неопр.). Российское историческое общество. Дата обращения: 13 tal'vkud 2025.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]