Pühän apostolan P'otran pühäkodi (Marcialižed veded)
| ortodoksine pühäkodi | |
| Pühän apostolan P'otran pühäkodi | |
|---|---|
 | |
| 62°09′19″ с. ш. 33°54′10″ в. д.GЯO | |
| Valdkund |
 Venäma |
| Sija |
Karjala, Marcialižed veded |
| Tegii | P'otr I |
| Sündundpäiv | 1721 |
| Status |
 Venäman rahvahiden kul'turjäl'gestusen objekt federaližel znamoičendal. Рег. № 101610418050006 (ЕГРОКН). Objekt № 1010006002 (БД Викигида) |
 |
|
 Mediafailad RUWIKI-tedoiš | |
Pühän Apostolan P'otran pühäkodi (ven.: Церковь Святого Апостола Петра) — üks' Karjalan vanhembišpäi pühäkodišpäi, om letud vodel 1721 P'otr I projektan mödhe Marcialižed veded-kurorttahon läžujiden täht, om avaitud vodel 1719.
Pühäkodi om saudud kirhan vai l'uteranižen pühäkodin stil'as, se om P'otr I aigan arhitekturan muštpacaz, Venäman kul'turjäl'gestusen objekt federaližen znamoičendanke. Pühäkodiš kaičese ičeladuine kaludišt da unikaline jumalaižensein.
Istorii
Pühäkodin sauvondad ohjanzi oloncalaine landrat Grigorii F'odorovič Muravjov. Sija pühäkodin sauvondan täht valitihe siš tahos, mitte om ülemba kurortkompleksan pertid.
Pühäkodin pert' om tehtud pedajaspäi. Pert' om tehtud ristan formas, ristikoičendsijan päl om lapak kahesapoline kehker čuhu špil'anke i nel'l'poliženke ristanke.
Pühäkodihe om tehtud pupordhaižed kaičpuidenke. Pordhiden päl čaptud pachil om tehtud kaks'poline katuz. Penes ezihonuses kehkeran iknanke om tulend pühäkodin pähonusehe, kus om nel'l' sur't iknad. Miše putta kellončuhuze da gardelejaha, pidab libuda pordhidme. Gardelei om tehtud eriži pühäkodin pähonusespäi i om st'oklatud ramkoil, ramkoiden alapala om sauptud.
Pühäkodiš om sur' päzal, kuti altar', sigä oma sured iknad.
Pühäkodin kaludišton päelement om kaks'jarusine čaptud jumalaižensein, mitte todihe Pöudon verfin apostolan P'otran pühäkodišpäi vodel 1721.
Jumalaižensein om tehtud sijaližes da praznikjarusoišpäi. Sijaližehe rivehe mülüba Spasan Vsederžiteljan, Bogomaterin Odigitrijan, Apostolan P'otran, Aleksandr Nevsikijan, Ioann Zlatoustan i Nikolai Čudotvorcan jumaližed. Sijaližen riven jumalaižed om tehtud temperan mahtol. Pühäkodin päjumalaine om "Apostol P'otr", mitte om pirttud vodel 1720, siš om kaks' s'užetad: loičijan apostolan kuva i hänen sel'gän taga merilonduzkuva, kus om kuvatud purehlaiv videnke apostalanke Venäman koumemujuižen meriflagan al. Vodel 1724 apostolan P'otran jumalaižen edehe car' riputi slonluspäi ičeze käzil tehtud panikadilo "seičemenke sarvidenke" (se kaičese Valdkundaližes Piterin istorijan muzejas).
Toižen jarusan jumalaižil om kuvatud "Hristovoiden strastid", paiči "Tainaja večer'a"-jumalašt — kehkerad om pirttud voimujuil pautnal. Äjiden jumalaižiden kuvad om sidotud päivlasmanjevropalaižen tradicijanke, mitte erineb tradicionaližes ortodiksižes tradicijaspäi. Jumalaižensein om čomitadud pučapandal (vinmarjan loza) da angeloiden päidenke. Om kävutadud vauged da sinine mujud.
Altariš oli pandud sur' čaptud rasp'atije.
Pühäkodi lämbitadihe čugunpäčil, miččed om tehtud mal'l'oiden nägos leskuzkelidenke, päčid oma zalas da altariš. Päčid oli valatud vodel 1721 P'otran zavodas.
Pühäkodin interjeras om erigoičusid, miččed ei olgoi tipiližed tradicionaližiden ortodoksižiden pühäkodiden täht: puižed laučad seinidenno i ei ole carin arvostadud sijad.
Pühäkodin kalud da kirjad P'otr I käskön mödhe oli anttud Aleksandr Süvärilaižen monastirile.
Vodel 1721 pühäkodi oli pühätud Venäman imperijan kaičijan — pühän apostolan P'otran muštoks.
Rindal pühäkodinke oli letud papin pert'.
Imperatoran surman jäl'ghe, konz mineraližiden veziden lebukurortan rad zavodi sambuta, vodel 1737 Končezeron zavodan mastarid tuliba Oloncan metallurgižiden zavodoiden kancel'arijaha i pakičiba laskendad kävuda pühäkodihe, sikš ku zavodal ei ole ičeze pühäkodid. Venäman ortodoksižen pühäkodin Ülembaižen ohjanduzkundan käskön mödhe lasktihe "pästta jumalahižid mehid ühthe pühäkodihe küzumata, konz ken tahtoib" i pühäkodi oli anttud Končezeron zavodha. Pühäkodin rahaküzundoid pättihe Oloncan metallurgižiden zavodoiden abul.
Vodel 1831 pühäkodi oli udes keratud i vodel 1832 oli udes pühätud. Toine kohenduz oli vodel 1879.
Pühäkodin kaludišt
|
|
|
|
|
| Jumalaižensein | Apostol P'otr | Gardelei | Altar' | Čugunpäč |
Vozil 1928—1929 jäl'ges tehtud kacundradoid pühäkodi pandihe "KASSRan muštpachiden lugetišehe, mittušt terkišteli endevanhoiden muštpachiden da taidehen kaičendan komissii". Vodel 1935 pühäkodi oli ottud valdkundan kaičendaha.
Ezmäine tedoendištamine oli vodel 1949.
Äipoline pühäkodin endištamine oli tehtud vozil 1988—1992[1].
Apostolan P'otran verigoiden muštpäiväl 29. vilukud tehtas loičend. Pühiden P'otran da Pavlan päiväl 12. heinkud pühäkodiš vedetas loičendslužboid.
Marcialižed voded-kurortan muzei, miččehe mülüb pühäkodi, vedäb sigä ekskursijoid sanatorijan turistoiden da läžujiden täht.
Homaičendad
- ↑ В Марциальных Водах состоялось освящение отреставрированных крестов церкви святого апостола Петра. Дата обращения: 23 uhokud 2026.
Literatur
- Самойлов Н. Петр Великий на Марциальных Водах. — СПб., 1852.
- Капуста Л. И. Марциальные Воды. Страницы истории первого русского курорта. — СПб.: Дмитрий Буланин, 2006. — С. 72—75. — 100 с. — 1000 экз. — ISBN 5-86007-511-1.
- Карелия: энциклопедия: в 3 т. / гл. ред. A. F. Титов. — Петрозаводск: ИД «ПетроПресс», 2011. — Т. 3: Р — Я. — С. 250—251. — 384 с. — 3000 экз. — ISBN 978-5-8430-0127-8.