Elektronine rubl'

Рувики-späi
Elektronine rubl'
Digital ruble red logo.svg.png

Elektronine rubl' (ven.: Цифрово́й рубль) — nece Keskuzbankan elektronine val'ut (CBDC), miččen tegeb Venäman Bank, venälaižen rahvahaližen val'utan koumanz' form ližaks nügüd'aigaližihe käzirahoihe da rahansirdäližihe rahoihe. Elektronine rubl' kävutadas Venäman bankal elektronižes formas. Elektronine rubl' ühtenzoitab käzirahoid da rahansirdäližid rublid[1].

Istorii

Kriptoval'utoiden kehitoitusen aigan redukus vodel 2017 oli vaumitud Venäman valdmehišton käskön projekt "kriptorubl'an" tegemižen tehnologijan mödhe[2].

Rahvahidenkeskeižiden lugendoiden bankan (ven.) (vep. arvostelusen mödhe vodeks 2020 enamb 80 % kaikid Keskuzbankoid tegiba ičeze elektroništ val'utad[3].

Redukus 2020 Venäman Keskuzbank pästi ezitusen, mitte oli omištadud elektronižen rubl'an tegemižele (ven.: Цифровая валюта Центрального банка, ЦВЦБ)[4]. Oli homaitud, miše keskuzbankan elektronine rubl' ei tehte kriptoval'utaks, sikš ku sidä pästab eloho Venäman Bank, mitte om kuti lugendoiden varumatomuden kaičii. Elektronine rubl' linneb ičeladuižen elektronižen kodan. Keskuzbankan elektronine rubl' voib ühtenzoitta käzirahoiden da rahoidensirdäližiden funkcijoid — sil voib maksta kut onlain, mugažo elektronižen oflain-kukron (ven.) (vep. abul; elektronine rubl' konvertiruiškatas käzirahoikš da rahoidensirdäližikš rahoikš 1:1 kursan mödhe. Ezituses om kirjutadud Keskuzbankan rahakävutandan 4 tarbhašt modelid, nece rippub sispäi, ken, kut da kelle avaidab kukroid da sirdäb rahoid. Siloi-žo prezidentan press-sekretar' Dmitrii Peskov sanui elektronižen rubl'an tulendan aigkeskustas, mitte linneb 3—7 vot[5].

Sulakus vodel 2021 Venäman Keskuzbank tegi ühthevedoid projektan hügüdläižen radon polhe. Oli valitud model', kus venäman Bank avaidab da ohjandab kukroid rahainstitutoile, miččed mugažo avaidaba da ohajndaba ičeze klijentoiden kukroid. Voden 2021 lopuks oli planoiš tehta platformad, kus udel vodel zavodida elektronižen rubl'an testiruičendad[6].

Heinkus vodel 2021 Keskuzbank valiči 12 bankad, miččed ühtneba elektronižen rubl'an testiruičendaha vilukus vodel 2022: Ak Bars Bank, Al'fa-bank, DOM.RF-bank, VTB-bank, Gazprombank, Tin'koff-bank, Promsvjaz'bank, Rosbank, Venäman Sberbank, SKB-bank, SOJUZ-bank, TKB-bank[7]. 19. vilukud vodel 2022 zavodihe testiruičend[8]. 15. uhokud vodel 2022 Venäman Bank da sen ühtesradnikad ühtniba testiruičendaha elektronižen rubl'an platformal da sirdiba ezmäižid rahoid elektronižiš rubliš ristituiden keskes, sid' heiden planoiš maksta tavaroid da tehtud radoid sen abul[9][10].

21. sulakud vodel 2022 venäman Keskuzbankan pämez' El'vira Nabiullina sanui Valdkundaližele Dumale, miše pilotoperacijad kut venämal, muga sen irdpolel zavodiše röunatud märas vodelpäi 2023: "Udel vodel mö vähäižin tegeškam pilotoperacijad elektronižil rublil realižes ekonomikas. Elektronine rubl' tegeškab lugendoid odvembikš. Mö tahtoim, miše se kävuškatas rahvahidenkeskeižiš lugendoperacijoiš"[11].

16. keväz'kud vodel 2023 zakonan projekt elektronižes rubl'as lugetihe ezmäižen kerdan Valdkundaližes Dumas[12]. 20. heinkud vodel 2023 Venäman Valdkundaline Duma vahvištoiti zakonan projektad, kus om sanutud elektronižen val'utan vahvištoituses, kožmusen, elomišton libo jäl'gestusen objektas[13], 11. heinkud toižen da koumanden lugendoiden aigan se vahvištoiti zakonad elektronižen rubl'an tegemižes da pästamižes eloho[14].

24. heinkud vodel 2023 Venäman Prezident Vladimir Putin allekirjuti zakonan elektronižen rubl'an da tarbhaižen platforman tegemižes. Zakonan päsändod saiba väged 1. elokud vodel 2023[15]. Nece abuti Keskuzbankale zavodida elektronižen rubl'an pilotprojektad, kuna ühtniba 13 bankan röunatadud klijentoiden lugumär[16].

3. elokud vodel 2023 Venäman Bank vahvištoiti elektronižen rubl'an logotipad[17] da pani videod[18].

15. elokuspäi vodelpäi 2023 elektronine rubl' testiruičese realižiden operacijoiden pohjal[19].

17. heinkud vodel 2024 Vladimir Putin sanui, miše pilotprojektaha elektronižen rubl'an kävutamižen mödhe ühtni 12 bankad, 600 ristitud, 22 mönd-servisoiden predprijatijoid 11 lidnaspäi. Heinkun voden 2024 tedoiden mödhe elektronižen rubl'an abul oli tehtud enamba 27 tuhad rahoiden sirdämišt, mugažo oli makstud enamba 7 tuhad tavarad da tehtud radod. Sikš Venäman prezident pakiči levitoitta elektronižen rubl'an kävutandad[20].

28. vilukud vodel 2025 tuli vest', miše Venäman Bank ühtes Venäman rahaministerstvanke da Kaznačeistvanke tegi elektronižen rubl'an ezmäižid testoid büdžetprocessan aigan. Elektronižen rubl'an levitoitamine om planoiš pästta eloho 1. heinkud vodel 2025, Venäman Bank om sidä mel't, miše kaik znamasižed kreditorganizacijad linneba vaumhed necikš päiväks[21].

4. uhokud vodel 2025 Venäman Bank homaiči mifoiden sündumižen kazvatandad elektronižen rubl'an polhe messendžeroiš da socialižiš verkoiš. Se kingiti homaitust, miše neniden vestiden päoigenduz — libutada el'getomust da uskondatomad udele rahoiden formale, konz oli sanutud, miše pidab sirttäs kaikele rahvahale udele elektronižele rubl'ale. Nece oli kelastuz Keskuzbankan mödhe, mitte sanui, miše elektronižed rubl'ad pästaškatas vaiše ližaks jo tehtud käzirahoihe da rahansirdäližihe formoihe, otta radho niid vai ei, ristit pätab iče[22].

Uhokus vodel 2025 Keskuzbank päti jätta elektronižen rubl'an pästamišt, mitte oli planoiš tehta 1. heinkuspäi vodelpäi 2025[23].

11. sulakud vodel 2025 Keskuzbank pästi eloho varutuz udes kelastuses: vihanikad tegeba feik internet-saitad da manitaba rahvast, vargastaba heil rahoid elektroni4en rubl'an kelastuzprogrammaha[24].

30. kezakud vodel 2025 Keskuzbank tegi ezmäižid ühthevedoid elektronižen rubl'an pästamižes, mitte zavodihe 15. elokud vodel 2023. Semendkun lopuks vodeks 2025 elektronižen rubl'an platforman ühtnikad, sen ohjandai om Keskuzbank, tegiba enamba 63 tuhad rahansirdämišt, läz 13 tuhad maksmišt erazvuiččiš tavaroiš da tehtud radoiš, tegiba enamba 17 tuhad smart-kontraktad, sanutas ohjandajan ezituses. Kaikes platformal oli avaitud läz 2500 ristituiden da organizacijoiden kukrod — klijentad voiba tehta rahasirdžmišt 15 bankas enamb mi 150 eländtahospäi[25].

15. heinkud vodel 2025 Venäman Valdkundaline Duma vahvišti koumandel lugendal zakonan elektronižen rubl'an pästamižen polhe pordhaižiden mödhe, oli pagin mugažo universaližes QR-kodas tavaroiden da tehtud radoiden maksmižen täht. 1. sügüz'kuspäi vodelpäi 2026 bankad voiba tehta kaik tarbhaižed rahavsirdämižed klijentoiden tahton mödhe. Möjad rahatulonke vähemba 5 mln rubl'ad voiba heittä elektronižid rublid da rata kut aigemba-ki[26]. Uden zakonan mödhe vodelpäi 2026 elektroništ rubl'ad voib kävutoitta miččiden taht maksmižiden täht federaližes büdžetaspäi. Nece koskeb pensijoid, aburahoid, openduzrahoid, paukoid radnikoile, ked radaba büdžetan alovehiš.

Elektronižen rubl'an logotip

Elektronižen rubl'an ezmäine logotip, kus om rubl'an znam da ümbri siš tehtud ümbruz', mitte toštab monetan formad da johtutab Venäman Keskuzbankan logotipad, mittušt ezini Venäman Bank 3. elokud vodel 2023 videos da saital[18][27][28].

Arvosteluz

Azjantundijad oma sidä mel't, miše elektronižen rubl'an päsatuz om siš, miše sil voib vastustada zakonotomid rahansirdämišt, sikš ku kaik tranzakcijoiden tedod kaičeškasoiš Venäman Bankas; miše tarkištada niid, ei pida kaikuččen kerdan kacta kaikiden bankoiden rahasirdämižiden čapid[29].

Venäman rahaministerstvan pämez' Anton Siluanov nimiti elektroništ rubl'ad perspektivižeks. Ministr sel'genzoiti sen vahvut sil, miše val'utan emitent om Keskuzbank. Siluanovan melen mödhe nece linneb melentartuine projekt büdžetan täht, sikš ku se om avonaine[30].

"Jakov da Partn'orad"-kompanijan (enzne McKinsey) azjantundijoiden ühthevedoiden mödhe, elektronižen rahvahaližen val'utan ühthine ekonomine satuz biznesan da bankoiden täht voib olda 328 mlrd rubl'ahasai kaikuččen voden — ezmäi kaiked ekvairingoperacijoiden vähenzoitusen taguiči[31].

Kritik

"Sberbank" arvosteli ezitust, sanui rahasirdämižes elektronižehe rubl'aha 2—4 trillionad rubl'ad, nece voib toba kreditoiden procentoiden kazvatandad. Läz pol't bankad sil aigal oliba sidä mel't, miše elektronižen rubl'an tegemine om tühj azj[32]. Sberbank mugažo sanui riskoiden polhe, miččed om sidotud uden val'utan vällän kiberripmatomudenke. Seb vahvištoitusen täht bankan ohjandusen varapämehen Stanislav Kuznecovan melen mödhe, pidab tehta unikaline sistem, mitte maksaškab 20-25 mlrd rubl'ad[33].

"Skolkovo-REŠ"-keskuses ühtes elektronižen rubl'an pl'usoidenke pagištihe rahatavaroiden da rahategendoiden rinkan polhe. Nece voib toda ripmatomuden da ohajndusen kadomišt[34].

Makroekonomižen tarkištelendan da lühüdaigaižen tedištelusen keskusen azjantundijad oliba pöl'gästusiš, miše elektronine rubl' voib kadotada bankoid, niiden znamoičendad. Om varu, miše bankoiden ristituiden da organizacijoiden sčotoilpäi lähteb ei vähemba 9 trln rubl'ad voden 2024 lopuks[34].

Elektronižen rubl'an tegemižen risk

Elektronižen val'utan tegemine Keskuzbankal (CBDC) voib toda mugoižid riskoid kut — Venäman rahasisteman monopolizacijad, rahasirdämižen röunotusid ristituiden, organizacijoiden, valdkundaližiden da municipaližiden učreždenijoiden täht, mugažo rahoiden päfinkcijan heitändad — keradamišt. Päsü voib olda elektronižen rubl'an ülimäraine tarkištelend[35].

Homaičendad

  1. ↑ Цифровой рубль | Банк России. cbr.ru. Дата обращения: 25 elokud 2025.
  2. ↑ Цифровой суверенитет. Зачем правительству понадобился крипторубль (неопр.). Forbes.ru. Дата обращения: 25 elokud 2025.
  3. ↑ Кисаров И. В. О переходе к цифровому рублю // Вестник Тверского государственного университета. Серия: Экономика и управление. № 1 (53), 2021. С. 198—208.
  4. ↑ Доклад ЦБ РФ от 13 октября 2020 (неопр.). Цифровой рубль. Дата обращения: 25 elokud 2025.
  5. ↑ Вершинина О. В., Лабушева Я. Г., Султаниев И. С. Анализ возможностей и рисков введения в обращение цифровых валют центральных банков на примере «цифрового рубля» // Вестник Российского нового университета. Серия: Человек и общество. № 1, 2021. С. 51—60.
  6. ↑ ЦБ наполнит кошельки цифровыми рублями (неопр.). Коммерсантъ. Дата обращения: 25 elokud 2025.
  7. ↑ ЦБ выбрал 12 банков для тестирования цифрового рубля. Forbes. Дата обращения: 25 elokud 2025.
  8. ↑ Некоторые российские банки уже тестируют платежи между физлицами с цифровым рублём. ТАСС. Дата обращения: 25 elokud 2025.
  9. ↑ Цифровой рубль: старт тестирования | Банк России. cbr.ru. Дата обращения: 21 elokud 2025.
  10. ↑ В пилотном режиме: в России начались первые испытания цифрового рубля. RT (15 uhokud 2022). Дата обращения: 25 elokud 2025.
  11. ↑ С 2023 года в России планируют начать расчёты в цифровых рублях. ИА REGNUM. Дата обращения: 25 elokud 2025.
  12. ↑ Госдума приняла в первом чтении законопроект о цифровом рубле. РБК. Дата обращения: 25 elokud 2025.
  13. ↑ Анастасия Кузмичева. Госдума одобрила законопроект о наследовании цифрового рубля. РБК. Дата обращения: 25 elokud 2025.
  14. ↑ Госдума приняла закон о внедрении цифрового рубля. ТАСС. Дата обращения: 25 elokud 2025.
  15. ↑ Путин подписал закон о внедрении цифрового рубля. ТАСС (25 elokud 2025).
  16. ↑ ЦБ РФ начнет пилот с реальными цифровыми рублями после появления законодательной базы. Interfax. Дата обращения: 25 elokud 2025.
  17. ↑ ЦБ утвердил логотип цифрового рубля. ТАСС (25 elokud 2025).
  18. ↑ 1 2 Банк России. У цифрового рубля появился логотип. rutube.ru (3 elokud 2023). Дата обращения: 25 elokud 2025.
  19. ↑ ЦБ РФ: о появлении цифрового рубля не знают более 30% опрошенных россиян. Эксперт (журнал) (19 kezakud 2024). Дата обращения: 25 elokud 2025.
  20. ↑ Путин поручил перейти к широкому внедрению цифрового рубля. РИА "Новости" (17 heinkud 2024). Дата обращения: 25 elokud 2025.
  21. ↑ ЦБ и Минфин провели первые тесты цифрового рубля в бюджетном процессе, РБК. Дата обращения: 25 elokud 2025.
  22. ↑ ЦБ зафиксировал всплеск мифов о цифровом рубле в мессенджерах и соцсетях, РБК. Дата обращения: 25 elokud 2025.
  23. ↑ ЦБ отложил массовое внедрение цифрового рубля, РБК (27 uhokud 2025). Дата обращения: 25 elokud 2025.
  24. ↑ ЦБ предупредил о схеме похищения денег через ложные инвестиции в цифровой рубль, Известия (11 sulakud 2025). Дата обращения: 26 elokud 2025.
  25. ↑ Банк России подвел первые итоги пилотирования цифрового рубля, Ведомости. Дата обращения: 26 elokud 2025.
  26. ↑ Госдума утвердила внедрение цифрового рубля, Коммерсантъ (15 heinkud 2025). Дата обращения: 26 elokud 2025.
  27. ↑ Фирменный стиль | Банк России. www.cbr.ru. Дата обращения: 26 elokud 2025.
  28. ↑ ЦБ утвердил логотип цифрового рубля. Ведомости (3 elokud 2023). Дата обращения: 26 elokud 2025.
  29. ↑ Каменская К. В. К вопросу введения Цифрового рубля как инструмента противодействия экономическим и финансовым нарушениям // Инновации. Наука. Образование.. — 2021. — № 25. — С. 77—84.
  30. ↑ Министр финансов России Силуанов назвал создание цифрового рубля перспективным - Газета.Ru | Новости, Газета.Ru. Дата обращения: 26 elokud 2025.
  31. ↑ Инновационный кошелек | Эксперт. Эксперт. Дата обращения: 26 elokud 2025.
  32. ↑ Что не так с цифровым рублем: Сбер предупредил о рисках новой валюты. Вести.ру. Дата обращения: 26 elokud 2025.
  33. ↑ Сбербанк оценил, во сколько обойдется устойчивость цифрового рубля, РБК. Дата обращения: 26 elokud 2025.
  34. ↑ 1 2 «Полный цикл операций». В России испытали цифровой рубль - Газета.Ru, Газета.Ru. Дата обращения: 26 elokud 2025.
  35. ↑ Четыре главные опасности цифрового рубля, Ведомости. Дата обращения: 26 elokud 2025.

Literatur

  • Вершинина О. В., Лабушева Я. Г., Султаниев И. С. Анализ возможностей и рисков введения в обращение цифровых валют центральных банков на примере «цифрового рубля» // Вестник Российского нового университета. Серия: Человек и общество. № 1. — 2021. — С. 51—60.
  • Каменская К. В. К вопросу введения Цифрового рубля как инструмента противодействия экономическим и финансовым нарушениям // Инновации. Наука. Образование. № 25. — 2021. — С. 77—84.
  • Кисаров И. В. О переходе к цифровому рублю // Вестник Тверского государственного университета. Серия: Экономика и управление. № 1 (53). — 2021. — С. 198—208.

Lähtked

Om sadud "https://vep.ruwiki.ru/w/index.php?title=Elektronine_rubl%27&oldid=528499"