Vitebsk
| Vitebsk | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| vaug.: Віцебск | |||||
|
|||||
| 55°11′00″ с. ш. 30°10′00″ в. д.GЯO | |||||
| Valdkund | |||||
| Глава | Q115715792?[1] | ||||
| Istorii da geografii | |||||
| Tegemižen päiv | 974 | ||||
| Pind |
|
||||
| Высота | 172 da 144[3] | ||||
| Aigvö | UTC+3[d] | ||||
| Eläjad | |||||
| Eläjad |
|
||||
| Lugud | |||||
| Telefonan kod | 212 | ||||
| Počtan indeksad | 210000–210999 | ||||
|
|
|||||
| Официальный сайт(ven.) | |||||
 Mediafailad RUWIKI-tedoiš | |||||
![Флаг[d]](/wiki/Fail:Flag_of_Viciebsk,_Belarus.svg)
![Герб[d]](/wiki/Fail:Coat_of_Arms_of_Viciebsk,_Belarus.svg)
Vitebsk (vaug.: Вiцебск, ven.: Витебск) om lidn Vaugedvenäman pohjoižpäivnouzmas, Vitebskan agjan da Vitebskan rajonan adminisrativine keskuz. Se om Vaugedvenäman toine kaikiš amuižemb lidn Polockan jäl'ghe i nellänz' ristituiden lugun mödhe.
Istorii
Eländpunktan aluz om pandud vl 974, mainitase ezmäižen kerdan vl 1021 kuti Vidbesk-lidn. Vozil 1101−1320 oli ühtennimižen ruhtinazkundan keskuseks, vll 1508−1793 — Vitebskan sodaveikundan keskuz Sures Litvanman ruhtinazkundas. Vspäi 1772 oli mülünu Venäman imperijha.
Geografijan andmused
Lidn oti ičeze nimen Vit'b-jogespäi, kudamban suhu lidnan aluz om pandud. Sijadase agjan päivnouzmaižes palas Päivlaskmaine Dvin-jogen (vaug.: Заходняя Дзвіна) kukhikahil randoil, 125..204 m korktusil valdmeren pindan päl.
Klimat om ven kontinentaline.
Ristitišt
Vl 2012 eläjiden lugu oli 367,7 tuh. ristituid.
| Pord | 1785 | 1808 | 1825 | 1860 | 1897 | 1920 | 1926 | 1939 | 1944 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Tuhad rist. | 10 | 10,5 | 16,9 | 29,5 | 65,9 | 82,5 | 98,8 | 167,3 | 104,8 |
| Pord | 1955 | 1959 | 1970 | 1979 | 1986 | 1989 | 1998 | 2008 | 2009 |
| Tuhad rist. | 129,8 | 148,3 | 230,8 | 300,8 | 346,5 | 350 | 358,4 | 348,9 | 347,5 |
Administrativiž-territorialine jagand
Vitebsk jagase koumeks rajonaks: Raudten, Oktäbrin i Pervomaiskii.
Raudten rajon sijadase lidnan päivlaskmaižes palas Päivlaskmaižen Dvinan oiktal randal. Rajonan territorijal keskendab lidnan tegimišton znamasine pala: ratas 25 tegimištedheotandad, 34 kohendusen da sauvondan organizacijad, kommunaližen ižandusen kompanijad, 20 transport- i sidoorganizacijad, päraudtestancii da avtobusvagzal.
Oktäbrin rajon om lidnan istorijan, kul'turan da tegimišton keskuz. Territorii otab pindan enamba mi 3500 ha. Sijadase lidnan pohjoižpäivnouzmas. Rajonan eländmassivad ühtištoittas nell' prospektad i enamb 298 irdad da kujod, kudambiden piduz om enamb 300 km. Vn 1999 rahvahanlugemižen mödhe 129 137 ristitud elädas rajonas.
Pervomaiskii rajon kogoneb kahtes sures palaspäi, kudambad sijadasoiš Päivlaskmaižen Dvinan i Lučosan randoidme lidnan suvipalas. Se om Vitebskan kaikiš tobjemb rajon. Ristitišt om läz 180 tuhad ristituid. Om tehtud vl 1940 heinkun 19. päiväl.
Mel'hetartuižed faktad
- Vl 1812 heinkun 28. päiväl olnu anastadud Vitebskas Napoleon päti tactä kampanii, miše antta lebu ičeze armijale i järgeta azjad Pal'šanmas. No hänele tehtihe vajehtada planad i jatkta mänend Moskvaha Venäman imperijan armijoiden ühtištoitusen Smolenskas elokun 3-nden päivän tagut.
- Vn 1820 semendkus i vn 1824 elokus A.S. Puškin ajeli Vitebskan kal't küksushe Odessaha i tagaze. Vitebskas om Puškinan mustpacaz (skul'ptor — I. Kazak, arhitektor — V. Jagodnickii), kudamb sijadase hänen nimen irdal.
- Vl 1828 N. Gogol' olehti Vitebskas.
- Vl 1866 oli avaitud ezmäine naižiden gimnazii, i vl 1874 oli tehtud lekariden tedosebr.
- Vozil 1892−1900 Il'ja Repin-pirdai eli läz Vitebskad.
- Vl 1887 Mark Šagal-pirdai oli sündnu Vitebskaha. Lidnan mel'kuva putub hänen kuvil ani paksus. Mainitesed laps'aigan lidnan polhe oliba hengaiteseks pirdajan täht.
- Vn 1895 heinkus ezmäine naine-parašütist O.M. Drevnickaja tegi Vitebskas ičeze ezmäižen hüpähtusen.
- Vl 1927 V.V. Majakovskii еzini runoid lugemas lidnalaižes teatras.
- Vhesai 2010 «Vaugedvenäman kul'turpälidn»-arvnimi oli Vitebskal.
Galerei
- Віцебск. 30.JPG
Agjan kodirandantedištandmuzei
(enzne ratuš) 
Kezaline amfiteatr
Mark Šagalan čomamahton keskuz
- Віцебск. 34.JPG
Leninan ird
Homaičendad
- ↑ Председатели Витебского горисполкома — Viciebsk City Executive Committee.
- ↑ archINFORM (нем.) — 1994.
- ↑ GeoNames (англ.) — 2005.
- ↑ Численность населения на 1 января 2023 г. и среднегодовая численность населения за 2022 год по Республике Беларусь в разрезе областей, районов, городов, поселков городского типа (рус.) — Национальный статистический комитет Республики Беларусь, 2023.
Irdkosketused
- Lidnan ohjastusen sait (vitebsk.gov.by). (ven.) (vaug.) (angl.)