Konfucii

Рувики-späi
Konfucii
kit.: 孔子
kit.: 孔夫子
Konfucijan kuva Britanižes enciklopedijaspäi, guaš bumagal, läz 1770. vot
Konfucijan kuva Britanižes enciklopedijaspäi,
guaš bumagal, läz 1770. vot
Nimi: kit.: 孔丘
Sündundpäiv 9. redukud 552 до н. э.[1][2], 4. redukud 551 до н. э.[2] или 551 до н. э.[3]
Sündundsija:
Kolendpäiv: 9. keväz'kud 479 до н. э.[2]
Kolendsija:
Valdkund
Professijad: filosof, opendai, kirjutai
Tat Shu-liang He[d]
Mam Yan Zhengzai[d]
Супруга Qiguan Shi[d]
Lapsed Kong Li[d]
Логотип РУВИКИ.Медиа Mediafailad RUWIKI-tedoiš

Konfucii (kit.: 孔子 [*kʰloːŋʔ ʔslɯʔ] Kun-czi «Kun-opendai» vai 孔夫子 [*kʰloːŋʔ pa ʔslɯʔ] Kun Fu-czi, latin.: Confucius), nimed sündundaspäi Kun Cü 孔丘 i Kun Čžunni 孔仲尼 (sünd. läz 551. vot EME Cüifu-makundha, nüg. Šan'dun-agjas, Kitai — kol. 479 EME, sigä-žo) oli kitajine opendai da filosof. Kirjuti amuižkitajan kelel. Üläsuguižel Kun-rodul, sai tetabut kaks'kümnevoččen kuti opendai.

Tedomehen filosofijan sistem nimitase konfucijanizm, se valatoiti lujas Kitain i kaiken Päivnouzmaižen Azijan elod. Konfucii pani ezmäižen universitetan alust i pani erazvuiččiden ruhtinazkundoiden aigkirjoid sistemaks. Hän formulirui etikan kuldašt ohjandint: «Ala tege ristitule sidä, midä ed tahtoiži tehta ičeleiž». Konfucijan openduz om ruhtinasiden, vakdkundmehiden, sodamehiden i manmehiden ičtazvedandan ohjandimiš, se leviganzi Kitain maidme avaros Buddan opendusen kartte Indijas. Tetas 26 Konfucijan openikad. Filosof openikoidenke keraziba U-Czin-kogodust (kit. 五经 «viž kirjad») — kitajižen istorijan i literaturan muštnik, Kitain veroližen opendusen aluz. Konfucijan udessündutadud openduz kändihe valdkundan ideologijaks Han'-imperijan aigan (meiden eran zavodind) i oli mugomaks 20. voz'sadan augotižhesai, sil aigal toihe filosofad religiipanteonha pühämeheks.

Filosof nai 19-voččen, Li-poig oli sündnu (鯉, närituznimi oli 伯魚 Bo Jui). Sima Cän' kirjuti Konfucijan biografijad «Istorižed kirjutesed»-säduses.

Homaičendad

  1. 毕宝魁 孔子生年生日详考 (кит.) // 辽宁大学学报(哲学社会科学版) — 2011. — вип. 02. — С. 34—38. — ISSN 1002-3291
  2. 1 2 3 张培瑜 孔子生卒的中历和公历日期, The Dates of Birth and Death of Confucius in the Chinese and Gregorian Calendars (кит.) // 天文学报 — 科学出版社, 1989. — вип. 04. — С. 409—414. — ISSN 0001-5245doi:10.15940/J.CNKI.0001-5245.1989.04.007
  3. 1 2 Bell A. Encyclopædia Britannica (брит. англ.)Encyclopædia Britannica, Inc., 1768.
Nece kirjutuz om vaiše ezitegez. Tö voit abutada meile, ku kohendat sidä da ližadat sihe.