Časoun'-besedk Gefsimanan skitas

Рувики-späi
Časoun'-besedk
"Loičend čašas"-ikonan
Часовня во имя иконы "Моление о чаше" (часовня-беседка); Гефсиманский скит, Валаамский монастырь.jpg
Ma
Sijaduz Sortavalan lidneländsija[d]
Konfessii ortodoksine uskond
Jeparhii Moskvan patriarhan stavropigii
Augon panend 1911—1916
Arhitekturan stil' Venälaine stil'
Status Venäman rahvahiden kul'turjäl'gestusen objekt regionaližel znamoičendal Venäman rahvahiden kul'turjäl'gestusen objekt regionaližel znamoičendal. Рег. № 101610801700065 (ЕГРОКН). Objekt № 1010057006 (БД Викигида)
Логотип РУВИКИ.Медиа Mediafailad RUWIKI-tedoiš

Časoun'-besedk Gefsimanan skitas (ven.: Часо́вня-бесе́дка в Гефсима́нском скиту́) om besedkan vuitte puine časoun' Valaaman monastirin Gefsimanan skitas, mitte om tehtud voz'sadan XX augotišes klassikarhitekturan stiliš, mitte om ühteitte Uspenijan jumalanpertin stilinke[1]. Časoun'as om ikon-kuva "Loičend čašas". Venäman kul'turjäl'gendusen objekt regionaližen znamoičendad[2]. Vodel 1995 sai federališt statusad.

Tedod

Časoun' om Gefsimanan skitan kogodusen pala, mitte sijadse Uspenijan jumalanpertin kontas monastirin Päten toižel polel.

Časoun' om tehtud kut besedk avaitud pohjoižpolenke. Om kattud kaks'poližel katusel, mitte avoinpoles tugedase kahtele kolonaižele. Katusen päl om lukan vuitte čuhu (ven.) kahesapoližel kaglal, mitte om pandud kahesapoližele barabanale. Sauvotuz om čaptud brusaspäi "käpšhu"-mahtol. Konstrukcii om pälustadud profilirovanijal t'osal. Časoun'an saumad om čomitadud pil'astroil. Pil'astrad da kolonaižed om čomitadud pandud päle palaižil. Ülembaižes palas oma čomin čaptud kronšteinad. Pohjoine koumečogaine fronton om čomitadud čapandal. Katuz, čuhu, kagl da baraban oma kattud raudal. Časoun' om mujutadud kut Uspenijan jumalanpert': puižed palad oma pakuižed, katuz om sini-vihandaine[3].

Časoun' om sauvotud Keskmäižen Venän puižiden jumalanpertiden stiliš, om čomitadud läbičapandal. Om homaičii čaptud ornament tulendan päl, kolonaižil da pil'astroil čogiš[4]. Časoun'an orijentacii — SZ 88°12′, polehe, mitte om vastpol'ne kanonine orijentacii, nece sel'genzoitab časoun'an alištuzznamoičendad skitan kogoduses[5].

Časoun' om tehtud Jumalan Iisus Hristan loičendan Gefsimanan sadus edel Rist Mokičendad muštoks [6].

Časoun'an suruz': korktuz' — 6,5 m, leveduz' — 2,12 m, piduz' — 2,4 m[3].

Istorii

Časoun'an sauvondan oiktad aigad ei ole. Om tetab, miše Gefsimanan skitan toižed elomišton sauvotused udessünduiba Uspenijan jumalanpertin uden sauvondan aigal vodel 1911[7]. Sikš ku voden 1917 jäl'ghe monastiriš uzid sauvotusid ei olend, ka lugedas, miše časoun' om tehtud vozil 1911—1916[3].

Gefsimanan skit om sauvodud igumenan Mavrikijan (1907—1918) aigan, kudamb lopi Valaamal "venälaižen Ierusaliman" tegemižen[8].

Vodel 1935 kirjutai-emigrant B. К. Zaicev, kudamb oli Valaamal, johtuti ikonan-kuvan, mitte om pandud časoun'as[9]:

A čuras jumalanpertišpäi, röunatadud mecal normel, seižub ei bohat časoun'aine, ani avoin. Sur' "Loičend čašas" ikon-kuva kaiken sen täutab. Näguse, miše ani mecan keskes om ikon, mitte om vähähk kattud vihmaspäi, — Valaaman tipine čogaine, jumalahne, röunatadud londusel, londuz, mitte om znamenoitud pühäkal'hudel.

Ezmäine ikon voz'sadan XX lopuks ei ole kaičenus. Nügüd'aigal časoun'as om pandud ezmäižen ikonan čaptud puine obraz, miččen tegii om nügüd'aigaine monastirin čapai[10].

Časoun'an oppindmaterialoiš vozil 1980 om kirjutadud, miše sauvotuses om kadotadud lavad, pordhad da t'ospälustamižen pala. Vodel 1983 om tehtud udištamižen vaumičendradod[3]. Vodel 1988 om tehtud projektižed da udištusen radod (alahaižiden parziden vajehtamine, pälustamižen, katusen, čuhun udištuz da mujutand)[11].

Vodel 1986 časoun' Gefsimanan skitan kogodusen joukus om mülütadud "Istorijan da kul'turan muštpachiden da Valaaman sariden londuzkuvan lugetišhe"[2].

Skitan arhitekturkogodusen udištamine lopihe vodel 2007[10].

Skit da bratii

Uspenijan jumalanpertin taga, pihtoiden keskes, sijadasoiš kaks' velliden kel'joiden korpusad, kus eliba 8-10 mest[12]. Voziden 1920 augotišes sid' eli "vanhan stilin" hengen avaiduzmez' ieromonah Timon (Pitkevič), shimas Mihail (1877—1962), koli Pskovo-Pečerskan monastiriš[6].

Homaičendad

Literatur

  • Рывкин В. Р.. Валаам. Архитектурно-природные ансамбли Валаамского архипелага. — Петрозаводск : Карелия, 1981. — 80 с.
  • Рывкин В. Р.. По Валааму. — Петрозаводск : Карелия, 1990.
  • Паспорт памятника истории и культуры СССР. Монастырь Валаамский Спасо-Преображенский. Скит Гефсиманский. Часовня-беседка / составитель В. Р. Рывкин. — Петрозаводск, 1986. — 8 с.
  • Левиаш Т. Л.. Государственный историко-архитектурный и природный музей-заповедник Валаам: Путеводитель. — Петрозаводск : Карелия, 1989. — 104 с. — ISBN 5-7545-0194-3.
  • прот. Александр Берташ. Контрольные тексты экскурсий ПСВМ (В помощь экскурсоводу). — СПб.: Паломническая служба Спасо-Преображенского Валаамского монастыря, 1991.
  • Часовня Моления о чаше / составитель Я. А. Гайдукова // Valamo.ru. Валаам. Виртуальная экскурсия. — 2019.
  • Реставрационные работы на Валааме // Сердоболь. Городской альманах. — 2013. — № 13–14. — С. 41.
  • Валаам. Сортавала. Рускеала : три в одном : путеводитель / [текст: И. Борисов, И. Матвеева ; составитель: В. Рыстов]. — Сортавала : Издание альманаха «Сердоболь», 2021.
  • Гефсиманский скит Валаамского монастыря // Monasterium.ru (Синодальный отдел по монастырям и монашеству).
  • Валаам в начале XX века // Официальный сайт подворья Валаамского монастыря в Санкт-Петербурге.
  • Гефсиманский скит // Azbyka.ru.