Kudmaižen fazad

Ma — Kudmaine — Päiväine-sistem. Kudmaine ičeze matkas Mad ümbri päivitase Päiväižel, hän iče ei pala; 1 — uz’ku, 3 — ezmäine nelländez, 5 — täuz’kudan’, 7 — jäl’gmäine nelländez

Kudmaižen fazad (ven.: Фа́зы Луны́) — Kudmaižen nägujan palan toine toižen jäl'ges vajehtadud pordhaižed, mittušt lämoitab Päiväine, muga nägeba sidä ristitud Mal. Kus voib nägištada mugoižid Kudmaižen fazad, kut Uz’ku, nor' Kudmaine, ezmäine nelländez, kaznu Kudmaine, Täuz’kudan’, polenu Kudmaine, jäl’gmäine nelländez da vanh Kudmaine, jäl'ghe necidä kaik toštase.

Limb om Kudmaižen nägui diskan röun.

Kudmaižen terminator om röun lämoitadud da pimenzoittud nägujan diskan paloiden keskes.

Päfazad

Kudmaižen fazad. Shem Geografižes openduzatlasaspäi gimnazijoiden täht (1898)

polenu Kudmaine manröunan al, mitte om pandud fotokuvale vodel 2010 MKS-24 ekipažan ühtnikal

Videos ozutadas, kut Kudmaine mäneb fazoiden kel't — sen orbitan tavar, suruz' abutab Päiväižele lämoita erazvuiččid Kudmaižen paloid kogonaižen kun, siloi konz Ma teravas ümbärdab ezmäižel planal

Kudmaižen fazoiden vajehtamine rippub sišpäi, kut vajehtase Man, Kudmaižen da Päiväižen sija toine toižen keskes.

Kus Kudmaižen fazad — Uz’ku, nor' Kudmaine, ezmäine nelländez, kaznu Kudmaine, Täuz’kudan’, polenu Kudmaine, jäl’gmäine nelländez da vanh Kudmaine — vajehtaba toine tošt. Uz’kun aigan Kudmaižen disk om kogonalaz pimedas, Täuz’kudaman aigan — kogonalaz om lämoitud. Nor' da vanh Kudmaine ozutase hoikal sirpil.

Kudmaižen fazoiden vajehtamižen kertan nimi om sinodine ku. Se om läz 29,5306 keskmäšt päiväižen sutkad da om Kudmaižen kalendarin pohjal. Kudmaižen fazoiden vajehtamižen kertan piduz' ei ole kaikenaigaine Kudmaižen orbitan elliptičnostin taguiči.

Läz 7 sutkad da 10 časud jäl'ghe Uz’kud tuleb faza, miččen nimi om ezmäine nelländez. Necikš aigaks čogaižen piduz' Kudmaižen da Päiväižen diskoiden keskes om 90°, Päiväine lämoitab vaiše Kudmaižen diskan oiktad pol't (voib nägištada Man pohjoižes manpoliškospäi). Konz Kudmaine tuleb neche pol'he da om Päiväšt vasthapäi, ka tuleb Täuz’kudan’. Läz 14 sutkas da 18 časus päliči Uz’kuspäi, Kudmaine zavodib lähenzoittas Päiväižennoks oiktas polespäi, Kudmaižen diskan lämoitadud pala vähenzoitase da aigan sirttes ozutase Kudmaižen hura pala. 22 päiväs da 3 časus päliči jäl'ghe Uz’kud jäl’gmäine nelländez nouzeb läz pol'öd da ozutase toižen ön palan aigan. Kudmaižen disk vähäižeks lähenzoitase Päiväižen diskannoks oiktas polespäi, tabadab sidä, jäl'ghe necidä Kudmaižen disk tegese pimedaks. Tuleb Uz’ku.

Kactes Suves manpoliškospäi Земли fazad ozutasoiš kätud zirkloiden kartte, a ku kacta manekvatoran zonaspäi — ned om kätud 90 %.

Nägui form manröunan pindan mödhe

Название	Pohjoine manpolišk		Ekvator	Suvi mapolišk
	Ülembaine kul’minacii	Nouzm	Nouzm	Nouzm	Ülembaine kul’minacii
Uz’ku (nomer 1 kuval)
Nor’ kudmaine (2)
Ezmäine nelländez (3)
Kaznu kudmaine (4)
Täuz’kudan’ (5)
Polenu kudmaine (6)
Jäl’gmäine nelländez (7)
Vanh kudmaine (8)

Tobjimalaz joga kun om täuz’kudan’. No erašti kus voib olda kaks’ täuz’kudamid, no vaiše toine nimitase sini-vauvaz kudmaine. Azj om siš, miše kudmaižen kert om lühüdamb, mi kalendarine ku — se om 29,5306 päiväd, a kus om 30−31 päiv. Ku, miččes om kaks’ täuz’kudamid om kerdam koumes vodes.

Literatur

• Антон Ковалёв. Я тебя никогда не забуду // Тарпон. Люди, яхты, горизонты. — 2013. — № 1.
• Оксана Абрамова. Взламывая астрономию / Под ред. М.Ю. Шевченко. — Москва: АСТ, 2021. — 304 с. — (Взламывая науку). — ISBN 978-5-17-118143-7.

Homaičendad

Lähtked

Tarkendused