Cürih
| Cürih | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| saks.: Zürich | |||||
 | |||||
|
|||||
| 47°22′28″ с. ш. 8°32′28″ в. д.GЯO | |||||
| Valdkund | |||||
| Istorii da geografii | |||||
| Tegemižen päiv | II век | ||||
| Pind | |||||
| Высота | 408 | ||||
| Aigvö | UTC+1[d], летом UTC+2:00[d] | ||||
| Eläjad | |||||
| Eläjad |
|
||||
| Lugud | |||||
| Telefonan kod | 043 da 044 | ||||
| Počtan indeksad | 8000, 8001, 8002, 8003, 8004, 8005, 8006, 8008, 8032, 8037, 8038, 8041, 8044, 8045, 8046, 8049, 8050, 8051, 8052, 8053, 8055, 8057, 8063 da 8064 | ||||
| Avtomašinoiden nomeroiden kod | ZH | ||||
|
|
|||||
| Официальный сайт(saks.) (angl.) | |||||
 |
|||||
 Mediafailad RUWIKI-tedoiš | |||||
Cürih (saks.: Zürich [ˈtsyːrɪç], šveic. Züri [ˈt͡sʏrɪ], franc.: Zurich [zyʁik], ital.: Zurigo [dzuˈriːɡo], romanš.: Turitg [tuˈritɕ]) om Šveicarijan kaikiš suremb lidn da transporttesol'm, saksankel'žen Cürihan kantonan pälidn.
Istorii
Kel'tiž-saksalaine Turikum-eländpunkt oli olmas 1. voz'sadaspäi EME. Cürih mainitase lidnaks ezmäižen kerdan vl 929. Cürihan kanton kändihe Šveicarijan videndeks palaks vl 1351.
Vl 1847 ezmäine Šveicarijan raudte ühtenzoiti Cürihad Bazelinke. Lidn om finansižeks keskuseks 19. voz'sadan kahtendes polespäi. Toižen mail'man sodan aigan vn 1945 4. päiväl keväz'kud eli bombardiruindas läbi petuseks AÜV:oiden armijaspäi, oli heittud 24 tonnad aviabomboid, niiden pol' oli viritajad bombad.
Lidn om Šveicarijan ižandusen keskuz da finansine päsija. Finansižiden UBS-holdingan i Credit Suisse-konglomeratan päfaterad sijadasoiš Cürihas.
Geografijan andmused
Lidn sijadase valdkundan pohjoižes, Cürihan järven lodehližen lahten randoil i Limmat-jogen lähtendan sijas (Reinan hurapol'ne bassein), 392..871 m ü.m.t. korktusil, keskmäine — 408 metrad. Al'pad seištas 30 km suvhe.
Klimat om ven valdmeren. Voden keskmäine lämuz om +9,8 C°, kezakun-elokun +17..+19 C°, tal'vkun-uhokun +1..+2 C°. Ekstremumad oma −24 C° i +37 C°. Paneb sadegid 1108 mm vodes, enamba semendkus-elokus (119..128 mm kus), vähemba vilukus-uhokus (60..63 mm kus). Oleskeleb lunt 85 sm ühtes tal'ves.
Cürih jagase 12 lidnrajonaks.
Eläjad
Vl 2012 eläjiden lugu oli 393 595 ristitud. Kaikiš suremb lidnan ristitišt oli 440 180 eläjad vl 1962. Läz 1,2 mln ristituid elädas lidnaglomeracijas vn 2011 rahvahanlugemižen mödhe. Kaik 1,8 mln eläjid om Cürihan metropolitanižes evroregionas (2011), valdkundan ristitišton videndez.
Kodikeled (enamba 2 % vl 2011): saksan kel' — 69,3 % (kantonan oficialine), anglijan kel' — 8,8 %, italijan kel' — 7,1 %, francijan kel' — 4,5 %, serban i horvatan keled — 4,1 %, ispanijan kel' — 3,9 %, portugalijan kel' — 3,1 %, albanijan kel' — 2,3 %.
Transport
Kundaline transport om populärine lujas, kaikiden ajandoiden pol' tegese sen äjil toižendoil: avtobusad, lidnelektrojonused, trolleibusad, tramvaid, motorvenehed, funikulörad. Cürihan päraudtestancii vasttab 2,9 tuh. jonusid päiveses.
Rahvahidenkeskeine civiline Cürih-lendimport[5] (ZRH / LSZH, 31,1 mln passažiroid vl 2018) sijadase 10 km pohjoižpäivnouzmha lidnaspäi Kloten-ezilidnas, om ühtenzoittud Cürihanke raudtel. Tehtas reisid Evropan äjihe lidnoihe, Keskmeren tahoiže, mail'man pälidnoihe i järedoihe lidnoihe.
Galerei
Lidnankundan Nevondkundan sauvuz (2006)
Fraumünster-päjumalanpert' Cürihas, vn 2006 nägu
- Zuerich Boerse.jpg
Šveicarijan fondbirž (SIX) vl 2006 (indeks — SMI)
- UZZ-01.JPG
Cürihan universitetan päsauvuz (2006)
- Zürich Hauptbahnhof HB.jpg
Cürihan päraudtestancii vl 2019
Homaičendad
- ↑ archINFORM (нем.) — 1994.
- ↑ Statistisches Jahrbuch des Kantons Zürich 2015 — 2015.
- ↑ Arealstatistik Standard - Gemeinden nach 4 Hauptbereichen — Federal Statistical Office.
- ↑ https://www.stadt-zuerich.ch/prd/de/index/statistik/themen/bevoelkerung.html#wohnbevoelkerung2021
- ↑ Cürih-lendimportan sait (flughafen-zuerich.ch). (angl.) (saks.)